Mamy 10 803 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wypowiedzenie umowy spółki jawnej i wyjście ze spółki

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 30.09.2019

Mój problem dotyczy spółki jawnej, którą prowadzę ze wspólnikiem od 2002 roku – jest to spółka dwuosobowa, gdzie każdy ze wspólników ma po 50% udziałów i w umowie jest zapis, że każdy wspólnik może wypowiedzieć umowę na 6 miesięcy przed końcem roku obrotowego (u nas to koniec roku kalendarzowego). Chciałabym właśnie wypowiedzieć umowę lub w jakiś inny sposób odejść ze spółki, przy czym zaznaczam, że mój wspólnik nie chce się na nic zgodzić po dobroci. Nie chce słyszeć o żadnym kompromisie, a przy tym będzie robić wszystko, aby jak najmniej mi zapłacić w razie spłaty moich udziałów w spółce. Chciałabym się dowiedzieć, jak najszybciej i bez zgody wspólnika mogę odejść z tej spółki. Albo rozważam inną możliwość, jaką jest przepisanie swoich udziałów w spółce lub jeśli się da – w formie darowizny przekazanie na współmałżonka, który pracuje na umowę o pracę, a ja przeszłabym na KRUS, ponieważ posiadam pole. Proszę mi doradzić, jak wyglądałoby to od strony prawnej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Fot. Fotolia

Wypowiedzenie umowy spółki jawnej i wyjście ze spółki

Wystąpienie wspólnika ze spółki jawnej, która jest spółką prawa handlowego, regulują przepisy wskazane w Kodeksie spółek handlowych, a także postanowienia umowy spółki.

 

Zgodnie z treścią art. 22 § 1 „spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową”. Spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Spółka jawna może powstać w sposób pierwotny lub następczy. Podstawowym i najczęstszym sposobem powstania spółki jawnej jest zawarcie umowy spółki jawnej i jej wpis w rejestrze przedsiębiorców (pierwotny sposób powstania spółki jawnej). Ponadto spółka jawna może powstać na skutek przekształcenia spółki cywilnej lub innej spółki handlowej w spółkę jawną (następczy sposób powstania spółki jawnej). Zgodnie z przepisem art. 251 § 1 „spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do rejestru przedsiębiorców”. Zgodnie natomiast z art. 61:

 

„§ 1. Jeżeli spółkę zawarto na czas nieoznaczony, wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego.

§ 2. Spółkę zawartą na czas życia wspólnika uważa się za zawartą na czas nieoznaczony.

§ 3. Wypowiedzenia dokonuje się w formie pisemnego oświadczenia, które należy złożyć pozostałym wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki”.

 

Na podstawie przepisu art. 61 § 1 każdy wspólnik może wypowiedzieć umowę spółki zawartą na czas nieoznaczony. Umowa spółki jawnej uważana jest za zawartą na czas nieoznaczony wtedy, gdy wspólnicy wyraźnie tak postanowili w umowie spółki, gdy wspólnicy nie określili w umowie spółki czasu trwania spółki (zob. art. 25 pkt 4), a także wtedy, gdy wspólnicy zawarli umowę spółki na czas życia wspólnika (art. 61 § 2). Niestety nie wskazała Pani w swoim pytaniu, czy umowa spółki została zawarta na czas nieoznaczony, ale poczytuję, że w związku z zapisem o wypowiedzeniu umowy spółki, Państwa spółka jest zawarta na czas nieoznaczony.

 

Zgodnie więc z regulacją ustawową, wspólnik powinien dokonać wypowiedzenia umowy spółki jawnej zawartej na czas nieoznaczony najpóźniej na 6 miesięcy przed końcem roku obrotowego (art. 61 § 1). Co do zasady, w braku odmiennej regulacji, rokiem obrotowym jest rok kalendarzowy, co oznacza, że w takim przypadku wypowiedzenie umowy spółki powinno nastąpić najpóźniej do 30 czerwca danego roku kalendarzowego.

 

Wypowiedzenia umowy spółki wspólnik powinien dokonać w formie pisemnego oświadczenia, które powinien złożyć pozostałym wspólnikom albo wspólnikowi uprawnionemu do reprezentowania spółki (art. 61 § 3). Zgodnie z wyrokiem SA w Poznaniu z 20.5.2008 r. (sygn. akt I ACa 316/08): „wypowiedzenie umowy, jako jednostronne oświadczenie woli o charakterze prawokształtującym, nie może być złożone z zastrzeżeniem warunku w rozumieniu art. 89 KC. Pozostawałoby to bowiem w sprzeczności z istotą tego rodzaju czynności prawnej, której celem jest definitywne uregulowanie łączącego strony stosunku prawnego”. Wypowiedzenie umowy spółki jawnej pod warunkiem jest niedopuszczalne (wyrok SN z 29.4.2009 r., sygn. akt II CSK 614/08). Przepis art. 62 § 3 stanowi, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy spółki jawnej powinno zostać złożone w formie pisemnej. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy spółki uważa się za złożone z chwilą, gdy doszło do wszystkich wspólników albo wspólnika reprezentującego spółkę w taki sposób, że możliwe było zapoznanie się z jego treścią (art. 61 Kodeksu cywilnego). Od tego momentu wspólnik jest związany złożonym przez siebie oświadczeniem woli. Dlatego też, nawet w przypadku awizacji przesyłki, przesyłkę uważa się za doręczoną.

 

Z uwagi na powyższe nie musi Pani prosić o zgodę wspólnika, bowiem czynność wypowiedzenia jest czynnością jednostronną – jak wskazałam powyżej. Wypowiedzenie stanowi jednostronną czynność prawną wspólnika. Uprawnienie wspólnika do wypowiedzenia umowy należy do praw kształtujących. Wystarczy, iż złoży Pani pisemne oświadczenie woli o wystąpieniu i wyśle je do wspólnika. Najlepiej, jeżeli wysyłka nastąpi listem poleconym, gdyż nawet w przypadku tzw. awizo przesyłkę poczytuję się za doręczoną, a więc od tego momentu biegnie wypowiedzenie.

 

Z uwagi także na stosunkowo deklaratywny charakter przepisu jest Pani związana terminem wypowiedzenia wskazanym w umowie spółki. Mając powyższe na uwadze, może Pani jak najbardziej wystąpić z przedmiotowej spółki i nie musi Pani uzyskać do tego zgody wspólnika – wystarczy, iż złoży Pani oświadczenie i zachowa termin wypowiedzenia.

 

Natomiast co do zbycia udziałów np. w formie darowizny, to zaznaczam, iż spółka jawna jako spółka osobowa, co do zasady nie posiada materialnych udziałów, bowiem udziałami jest ogół praw i obowiązków wspólnika. Zgodnie z treścią art. 10 § 1 Kodeksu spółek handlowych ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi.

 

Jeżeli więc umowa Państwa spółki na to nie pozwala, przekazanie udziałów jest bezwzględnie nieważne. Natomiast nawet w przypadku pozytywnego postanowienia spółki o zbyciu udziałów, zgodnie z § 2 powyższej regulacji ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko po uzyskaniu pisemnej zgody wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

 

Dlatego też, jeżeli inaczej w umowie spółki nie zostało stwierdzone, wspólnik musiałby wyrazić zgodę na taką zmianę wspólników. Z uwagi na powyższe konieczne jest zapoznanie się z postanowieniami umowy.

 

Jednak uważam, iż z uwagi na napiętą sytuację ze wspólnikiem najlepszym rozwiązaniem będzie po prostu wystąpienie ze spółki. Spółka jawna to bowiem spółka osobowa, gdzie czynnik porozumienia wspólników jest kluczowy, dlatego wchodzenie do spółki nowego wspólnika, wbrew woli dotychczasowego, doprowadzić może jedynie do niepotrzebnych strat i nieporozumień.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 - dziesięć =

»Podobne materiały

Usunięcie wspólnika ze spółki jawnej

Wspólnicy spółki jawnej chcieliby usunąć z niej jednego ze wspólników. Czy jeżeli sąd, w którym założą taką sprawę, wyda opinię pozytywną, to i tak będą musieli rozliczyć się z tym wspólnikiem? Czy taki pozew podpisują wszyscy wspólnicy, czy tylko ci, którzy chcą odwołania?

Jak rozwiązać spółkę jawną?

Jest nas dwóch wspólników spółki jawnej z równymi wkładami i udziałami. Chciałbym wystąpić ze spółki i otworzyć własną firmę. Jak zrobić to najkorzystniej, mając również na uwadze fiskusa? I drugie pytanie: zwróciłem uwagę, że umowa naszej spółki nic nie mówi o podziale zysków, czy wobec tego przyp

Szanse na uzyskanie dotacji unijnych przez spółkę

Utworzyliśmy właśnie spółkę jawną (NIP dostaliśmy końcem poprzedniego miesiąca). Czy jest szansa na jakieś dotacje z Unii? Jeśli tak, to jakie – prosimy o szczegóły? Spółka powstała na bazie istniejących już od kilku lat firm.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »