Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wypłata należności z tytułu zaległych godzin nadliczbowych

Autor: Irena Sawa • Opublikowane: 14.05.2010

Od 2007 r. do marca 2010 r. pracowałem w pewnej firmie po 12 godzin dziennie, przez 5 dni w tygodniu; także we wszystkie weekendy. Listę podpisywałem zgodnie z prawem pracy – czyli tak jakbym pracował po 8 godzin (presja pracodawcy). Czy mogę starać się o wypłacenie zaległych nadgodzin? Jak je wyliczyć? Mam wielu świadków, że pracowałem ponad normę.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Może Pan wystąpić z roszczeniem do sądu pracy o wypłatę należności z tytułu godzin nadliczbowych.

 

Zgodnie z treścią art. 29 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) obligatoryjnym elementem każdej umowy o pracę jest wskazanie wymiaru czasu pracy oraz normy dobowej i tygodniowej czasu pracy.

 

Każdorazowo więc przekroczenie ustalonej dla danego pracownika w umowie o pracę normy dobowej spowoduje powstanie dobowych godzin nadliczbowych, a przekroczenie normy tygodniowej czasu pracy spowoduje powstanie tygodniowych godzin nadliczbowych.

 

Przekroczenie wartości dobowych może zarazem prowadzić do przekroczenia przyjętej średniotygodniowej normy czasu pracy.

 

Praca w godzinach nadliczbowych stanowić może także konsekwencję naruszenia zasady 5-dniowego tygodnia pracy, nawet jeżeli nie doszło do naruszenia 40-godzinnej normy średniotygodniowej – tak stanowią zasady ogólne.

 

Zgodnie z art. 151 § 1 K.p. pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

 

Wystąpienie pracy nadliczbowej w skali doby jest więc uzależnione od przekroczenia jednej ze wskazanych w analizowanym przepisie wartości: normy czasu pracy lub przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy.

 

Oznacza to, że w systemach, w których nie jest przewidziane przedłużanie dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin, pracą nadliczbową będzie praca powyżej obowiązującej pracownika normy czasu pracy.

 

Jeśli jednak przedłużenie dobowego wymiaru jest możliwe, praca nadliczbowa rozpocznie się nie po przekroczeniu normy czasu pracy, która w tym przypadku nabiera charakteru przeciętnego, lecz właśnie po przekroczeniu tego przedłużonego wymiaru.

 

Norma pozostanie wartością graniczną w dni, w których przedłużenie czasu pracy nie zostało przewidziane.

 

Dzięki takiemu rozwiązaniu dopuszczony przez ustawodawcę w niektórych systemach czasu pracy i wynikający z rozkładu czasu pracy dobowy wymiar przekraczający 8 godzin nie jest traktowany w kategoriach pracy nadliczbowej. Dotyczy to wszystkich systemów przewidujących przedłużenie wartości dobowych, niezależnie od dopuszczalnej granicy takiego przedłużenia (12, 16, 24 godziny).

 

Dobowe godziny nadliczbowe będą się rozpoczynać dopiero po przekroczeniu wymiaru przedłużonego. Jest to uzasadnione szczególnym rytmem pracy, w którym pracownik w niektóre dni pracuje dłużej, co jednak jest rekompensowane skracaniem pracy w inne dni lub udzielaniem dni dodatkowo wolnych od pracy.

 

Bezsporne jest, że skoro wykonywał Pan pracę – średnio 270 godzin na miesiąc, to praca taka przekracza normy miesięczne i uzasadnia roszczenie o wypłatę należności za godziny nadliczbowe.

 

Wprawdzie nie podpisywał Pan listy obecności, jednak praca była wykonywana na polecenie pracodawcy.

 

Ten jednak fakt w postępowaniu sądowym musi Pan udowodnić, wskazując jako dowód np. zeznania świadków.

 

Podkreślam, że zgodnie z przepisami prawa pracy „czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy” (art. 128 § 1 K.p.).

 

W trakcie procesu sądowego postępowanie dowodowe będzie miało na celu dokładne ustalenie, czy zostały przekroczone normy czasu pracy określone indywidualnie w Pańskiej umowie o pracę. Jeżeli tak, to za pracę wykonywaną ponad ustalone normy czasu pracy przysługiwać będzie wynagrodzenie powiększone o dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Podstawę prawną roszczenia o wypłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych stanowi art. 151 oraz 1511 K.p..

 

Oto dokładna treść powyższych przepisów :

 

Art. 151 § 1. „Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w razie:

 

  1. konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  2. szczególnych potrzeb pracodawcy.

 

§ 2. Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się do pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia.

 

§ 3. Liczba godzin nadliczbowych przepracowanych w związku z okolicznościami określonymi w § 1 pkt 2 nie może przekroczyć dla poszczególnego pracownika 150 godzin w roku kalendarzowym.

 

§ 4. W układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy, jest dopuszczalne ustalenie innej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż określona w § 3.

 

§ 5. Strony ustalają w umowie o pracę dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika, oprócz normalnego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 1511 § 1.

 

Art. 1511 § 1. Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:

 

    1. 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających: 
      • w nocy,
      • w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
      • w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub
      • w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,

 

 

  1. 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż określony w pkt 1.

 

§ 2. Dodatek w wysokości określonej w § 1 pkt 1 przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w § 1.

 

§ 3. Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku, o którym mowa w § 1, obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60 % wynagrodzenia.

 

§ 4. W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy wynagrodzenie wraz z dodatkiem, o którym mowa w § 1, może być zastąpione ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych”.

 

Zgodnie z art. 1512 K.p. „w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych pracodawca, na pisemny wniosek pracownika, może udzielić mu w tym samym wymiarze czasu wolnego od pracy.

 

Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić także bez wniosku pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela czasu wolnego od pracy, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych, jednakże nie może to spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy”.

 

W przypadkach wyżej określonych pracownikowi nie przysługuje dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych.

 

W myśl art. 1513 K.p. „pracownikowi, który wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy udzielony pracownikowi do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym”.

 

Wspomnę jeszcze o kwestii związanej z okresem przedawnienia dochodzenia roszczeń ze stosunku pracy.

 

Zgodnie z art. 291 K.p. „roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne”.

 

Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną.

 

Dodać należy, że zgodnie z art. 292 K.p. „roszczenia przedawnionego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się korzystania z przedawnienia; zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne”.

 

Ponadto, zgodnie z treścią art. 293 K.p. „bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługujących mu roszczeń przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów”.

 

W myśl art. 295 K.p. „bieg przedawnienia przerywa się również:

 

  1. przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia,
  2. przez uznanie roszczenia.

 

Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo”.

 

Mam nadzieję, że zawarte w odpowiedzi bardzo szerokie informacje dotyczące zarówno norm czasu pracy, zasad obliczania tych norm oraz wskazanie podstaw prawnych ubiegania się o wynagrodzenie z tytułu godzin nadliczbowych pomogą wyjaśnić wątpliwości.

 

W pozwie musi Pan podać wartość przedmiotu sporu, wartością tą będzie należność z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Konieczne jest więc wyliczenie godzin, z podaniem dni i godzin.

 

Sposób wyliczenia norm czasu:

 

  • 8 godz. – norma dzienna,
  • 40 godz. – norma tygodniowa,
  • 170 godz. – norma miesięczna.

 

Przekroczenie powyższych norm stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

 

Jeśli jest Pan zainteresowany dalszą pomocą to informuję, że świadczymy również usługi w zakresie przygotowania pism (np. wezwaniem do zapłaty lub sporządzeniem pozwu), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 + IV =

»Podobne materiały

Rozliczenie nadgodzin za pracę w wolną sobotę i niedzielę

Pracowaliśmy w wolną sobotę i niedzielę po 8 godzin na zmiany do usunięcia awarii, do godz. 22 w niedzielę. Kadrowiec rozpisał nam godziny nadliczbowe w piątek 3 i w niedzielę 13 godzin, argumentując, że lepiej „wyjdziemy”, nie wykazując pracy w sobotę i nie oddając nam dnia wolnego. Jak

 

Praca na zmianę z koleżanką i zastępowanie się podczas urlopów

Pracuję w pełnym wymiarze godzin na umowę o pracę. Pracuję na przemian z koleżanką: 12 godz. ja, 12 godz. ona. W lipcu i sierpniu byłam na urlopie wypoczynkowym po 36 godz. w każdym miesiącu. Analogicznie koleżanka. Kiedy koleżanka była na urlopie, ja za nią pracowałam codziennie. Miałam wówczas prz

 

Zebrania po godzinach pracy i brak wynagrodzenia za nie

Odeszłam z pracy 9 lat temu. Pracowałam wiele lat w spółdzielni, gdzie zajmowałam się m.in. zebraniami po godzinach pracy. Uczestnicy posiedzeń dostawali za to wynagrodzenie, ja – nie. Czy obecnie mogę starać się o wypłatę z tytułu nadgodzin? Czy mogę zgłosić to do sądu pracy?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »