Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wymóg wyznania katolickiego dla kandydatów na organistów i kościelnych

Autor: Paulina Wysocka • Opublikowane: 07.10.2010

Artykuł objaśnia przepisy prawa, które uzasadniają zatrudnianie na stanowisku organisty i kościelnego jedynie osób będących katolikami.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W parafiach Kościoła katolickiego istnieje praktyka zatrudniania na stanowiskach organistów i kościelnych osób świeckich. Zdarza się oczywiście, że role te pełnią np. zakonnicy czy siostry zakonne, jest to jednak zjawisko występujące rzadko. Wymogi niezbędne do objęcia stanowiska kościelnego i organisty określają uchwały synodów diecezjalnych, regulaminy organistów i kościelnych oraz różnego rodzaju instrukcje i dokumenty wydawane przez poszczególnych biskupów diecezjalnych.

Obok obowiązku znajomości przepisów liturgicznych czy też powinności przedstawienia określonych dokumentów, podstawowym wymogiem kandydatów na wspomniane stanowiska jest różnie ujmowany wymóg wyznania katolickiego. Przepisy wspominają m.in. o obowiązku prowadzenia przykładnego życia chrześcijańskiego, życia zgodnego z zasadami wiary katolickiej lub też wprost wymagają, aby kandydat na pracownika kościelnego był praktykującym katolikiem. Nawet w diecezjach, które nie posiadają odpowiednich przepisów regulujących kwestie zatrudnienia organistów i kościelnych, proboszczowie, poszukując kandydatów na te stanowiska, oczekują, aby odznaczali się oni postawą wzorowego katolika.

 

W kontekście przepisów antydyskryminacyjnych, obowiązujących w naszym kraju, wymaganie, aby kandydat na organistę czy kościelnego był katolikiem wydaje się na pierwszy rzut oka spełniać przesłanki dyskryminacji ze względu na wyznanie. Warto bowiem pamiętać, że nawet obowiązująca Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku ustanawia zakaz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny w życiu politycznym, społecznym czy też gospodarczym (art. 32 Konstytucji) oraz zapewnia każdemu wolność sumienia i religii (art. 53 Konstytucji). Gwarancją przestrzegania tego zakazu dyskryminacji jest m.in. konstytucyjny zakaz stawiania wymogu ujawniania przez obywateli swojego światopoglądu, przekonań religijnych lub wyznania. Również Kodeks pracy w art. 183a wprowadza zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, zgodnie z którą wszyscy pracownicy powinni być traktowani równo w zakresie m.in. nawiązania stosunku pracy, bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, czy też właśnie wyznanie.

 

Uznawanie za dyskryminujący wymogu wyznania katolickiego, stawianego kandydatom na organistów i kościelnych, jest jednak błędne. Właściwą interpretację tej sytuacji znajdujemy w art. 183b § 4 K.p. Wskazuje on, że różnicowanie pracowników ze względu na religię lub wyznanie nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu, jeżeli w związku z rodzajem i charakterem działalności prowadzonej w ramach kościołów i innych związków wyznaniowych, a także organizacji, których cel działania pozostaje w bezpośrednim związku z religią lub wyznaniem, religia lub wyznanie pracownika stanowi istotne, uzasadnione i usprawiedliwione wymaganie zawodowe. W praktyce oznacza to, że zarówno Kościół katolicki, jak i inne kościoły i związki wyznaniowe, mają prawo żądać od kandydatów na pracowników, aby wyznawali oni określoną religię, a co za tym idzie, odrzucać takich kandydatów, którzy tego wymogu nie spełniają, nawet jeśli posiadają wyższe kwalifikacje niż inni kandydaci spełniający wymóg wyznania.

 

Prawo różnicowania pracowników ze względu na religię lub wyznanie nie dotyczy jednak wszystkich stanowisk obsadzanych w kościołach i związkach wyznaniowych. Kodeks pracy wyraźnie wskazuje, że chodzi tylko o takie stanowiska pracy, w przypadku których religia i wyznanie pracownika stanowią istotne, uzasadnione i usprawiedliwione wymaganie zawodowe. Art. 183b § 4 K.p. nakłada tym samym na pracodawcę kościelnego obowiązek przyglądania się każdemu stanowisku, na obsadzenie którego poszukiwany jest pracownik, po to, aby ocenić, czy określone wyznanie jest niezbędne do zajmowania tego stanowiska.

 

I tak, do zadań organisty należy m.in. oprawa muzyczna mszy świętych i nabożeństw, które dla wiernych Kościoła katolickiego są modlitwą. Natomiast do podstawowych obowiązków kościelnego należy: przygotowywanie szat liturgicznych, służenie do mszy świętej, czy czytanie Słowa Bożego. Obaj uczestniczą więc w czynnościach liturgicznych. W Kościele wykonywanie takich czynności uważane jest za zaszczytne i nie każdy wierny może tego dostąpić. Wyznanie katolickie jest więc niezbędne dla zajmowania stanowisk organisty i kościelnego, ponieważ – obok obowiązków związanych z pracą – są oni także przykładem dla pozostałych wiernych. Gdyby więc stanowisko organisty zajmował np. muzułmanin albo ateista, nawet jeśli byłby świetnym muzykiem, nie mógłby dawać świadectwa wiary. Ojcze nasz grane przez niego podczas mszy świętej nie byłoby modlitwą, ale zwykłym utworem muzycznym.

 

Jednakże stawianie wymogu wyznania np. kandydatce na kucharkę w parafii nie wydaje się już mieć uzasadnienie, ponieważ wykonywane na tym stanowisku czynności nie mają bezpośredniego związku z wyznawaną religią.

 

Możliwość stawiania wymogu wyznania w stosunku do stanowisk, w przypadku których religia lub wyznanie pracownika stanowią istotne, uzasadnione i usprawiedliwione wymaganie zawodowe, nie jest dana tylko parafiom Kościoła katolickiego. Takie samo prawo posiadają wszystkie kościoły i związki wyznaniowe, a także organizacje, których cel działania pozostaje w bezpośrednim związku z religią i wyznaniem, a więc np. Kościół Ewangelicko-Augsburski, Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich czy Caritas.


Stan prawny obowiązujący na dzień 07.10.2010


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + pięć =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »