.
Mamy 13 516 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Wykup mieszkania rodziców a zachowek

Ponad lat temu wykupiłam mieszkanie kwaterunkowe na rodziców, z którymi mieszkałam. Nie zostało ono przepisane na mnie, bo nie miałam rozwodu. Ojciec zmarł i zaraz pojawił się problem, bo moi dwaj bracia poczuli się bezwzględnymi spadkobiercami, choć rodzice zawsze im przypominali, że ja dałam pieniądze na wykup mieszkania. Mama swoją część przepisała na mnie. Opieka nad rodzicami spoczywała na mnie. Wywiązałam się z niej, niedawno mama zmarła. Jeden z braci bez próby porozumienia się podał sprawę do sądu o zachowek. Nie uchylam się od ugody, ale jak mam się zachować w sądzie? Jak mam się bronić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wykup mieszkania rodziców a zachowek

Opieka nad rodzicami a zachowek

Nie kwestionując samego prawa do zachowku należnego uprawnionym, stwierdzić można, iż brak jest bezpośrednich przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które uzależniałyby jego wysokość od samej opieki nad rodzicem/spadkodawcą. Formalnie więc nie ma znaczenia fakt jej sprawowania lub też jej brak.

 

Jedynym przepisem, na który można się powołać i na nim oprzeć swoje roszczenie zmniejszenia wysokości zachowku, jest art. 5 Kodeksu cywilnego (K.c.):

 

„Art. 5 [Nadużycie prawa] Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony”.

Pojęcie zasad współżycia społecznego

Przez zasady współżycia społecznego rozumie się – w myśl dominującego w doktrynie poglądu – oceny moralne wyrażone w postaci uzasadnionych przez te oceny norm postępowania (norm moralnych), regulujących postępowanie jednych osób wobec innych. Ocena moralna to przeżycie polegające na udzieleniu aprobaty lub dezaprobaty jakiemuś czynowi ludzkiemu ze względu na to, w jakim stopniu przyczynia się ono do sprawiedliwego dobra innych ludzi. Poszczególne normy moralne stanowią zatem konkretyzacje naczelnego nakazu moralnego, opierającego się na aprobacie takiego postępowania, które jest dyktowane sprawiedliwą życzliwością wobec innych ludzi. Życzliwość ta polega na tym, że aprobuje się to, że innych spotyka jakieś dobro, a dezaprobuje się to, że niesprawiedliwie spotyka ich jakieś zło. Te podstawowe i wspólne dla wszystkich członków społeczeństwa wartości – dobro i sprawiedliwość – wskazuje preambuła Konstytucji RP. Bardziej skonkretyzowanymi wartościami, również mającymi charakter konstytucyjny, są życie każdego człowieka (por. wyrok SN z 12.5.1972 r., sygn. akt II CR 95/72, z tezą: „Czynem sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, nakazującymi udzielenie pomocy słabszemu, którego życie jest zagrożone, jest odmowa takiej pomocy, mimo że udzielenie jej nie grozi niebezpieczeństwem dla życia i zdrowia odmawiającego”), jego wolność i autonomia (w tym wolność działalności gospodarczej i zatrudnienia), godność osoby ludzkiej, integralność rodziny, prywatność życia, jego wolność i autonomia (w tym wolność działalności gospodarczej i zatrudnienia), godność osoby ludzkiej, integralność rodziny, prywatność życia (Komentarz do art. 5 K.c., red. Gniewek, 2021).

 

Kwestię, którą Pani porusza, rozstrzyga orzecznictwo i dany sąd na podstawie konkretnego stanu faktycznego. Należy się więc przede wszystkim odnieść do twierdzeń z pozwu i z nimi polemizować. Podnieść należy wszystkie okoliczności Pani opieki nad rodzicami i ewentualnych kosztów oraz faktyczne zachowania Pani rodzeństwa wobec rodziców. Należy wyraźnie zaznaczyć, ich ewentualny brak zainteresowania potrzebami rodziców i ewentualnego kontaktu.

 

To właśnie będzie podstawą do podnoszenia, iż w danej sytuacji wysokość zachowku powinna być zmniejszona właśnie ze względu na zasady współżycia społecznego czyli że wobec takiego zachowania pozostałych dzieci lub tylko jednego z braci taka wysokość mu się nie należy.

 

W orzecznictwie można się powoływać na uchwałę Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dn. 19.05.1981 r. (sygn. akt III CZP 18/81), gdzie udzielono odpowiedzi na pytanie: „Czy wysokość należnego uprawnionemu zachowku może być odpowiednio obniżona w oparciu o art. 5 KC ze względu na sytuację osobistą, rodzinną lub majątkową osoby obowiązanej do wypłaty zachowku lub gdyby z innych przyczyn wysokość ta byłaby nadmierna?”

 

Sąd Najwyższy stwierdził, iż „w sprawie o zachowek nie jest wyłączone obniżenie wysokości należnej z tego tytułu sumy na podstawie art. 5 KC”.

Argumenty dotyczące zachowku dochodzonego mimo wykupu mieszkania

Reasumując, musi Pani podnieść argumenty o niewłaściwej postawie moralnej pozostałego rodzeństwa i nie zajmowaniu się rodzicami w ich potrzebie ani braku pomocy chociażby Pani, gdy taką opiekę sprawowała. Tylko to będzie mogło uzasadniać naruszenie zasad współżycia społecznego w tym przypadku, które to naruszenia oceni sąd.

 

Dodam także, iż brak rozwodu nie był przeszkodą do darowania Pani (tylko Pani) nieruchomości lokalowej, gdyż darowizny zawsze wchodziły do majątku osobistego małżonków – zgodnie z art. 33 pkt 2) Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

 

„Art. 33 [Skład majątku osobistego] Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił”.

Masz problem prawny? Opisz swoją sprawę, wypełniając  formularz poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć + I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl