.
Mamy 12 290 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uwzględnienie przy wycenie majątku poczynionych nakładów i pracy przy remontach

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 12.02.2013 • Zaktualizowane: 25.04.2021

Jesteśmy po rozwodzie bez orzekania winy. Mieszkaliśmy w domu należącym tylko do mnie, obok był budynek firmowy (darowizna przed ślubem). Przed rozwodem dokonywałem w obu posesjach remontów, praktycznie wszystko robiłem sam (mam na to dowody). Sąd przy wycenie majątku i poczynionych nakładów wycenił także moją pracę przy remontach. Czy to zgodne z prawem?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jest Pan właścicielem nieruchomości otrzymanej w drodze darowizny do Pana majątku odrębnego.

 

W czasie trwania związku małżeńskiego przeprowadzane były remonty i modernizacje budynku mieszkalnego i budynku firmowego.

 

Biegły sądowy, ustalając wartość nakładów (i wycenę majątku) na Pana majątek osobisty z majątku wspólnego, zaliczył do nich wartość Pana pracy.

 

Przyjmuję, że istniał pomiędzy Państwem ustrój w wspólności majątkowej.

 

Z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami powstaje z mocy samego prawa ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej, tzw. majątek wspólny, chyba że uprzednio zawarli oni między sobą umowę o rozdzielności majątkowej, tzn. intercyzę. Wspólność ta obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jedno z nich.

 

W ustroju małżeńskiej wspólnoty majątkowej istnieją trzy masy majątkowe: majątek wspólny małżonków oraz majątek osobisty każdego z osobna.


Do majątku wspólnego należą w szczególności:

 

  • pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
  • dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków.

 

Użyty zwrot „w szczególności” oznacza, że katalog przedmiotów i praw majątkowych wchodzących do majątku wspólnego nie jest wyczerpujący, a jedynie przykładowy.

 

W przypadku ustania wspólności majątkowej – czy to na skutek ustania małżeństwa, separacji, czy też zawarcia w trakcie trwania małżeństwa umowy o rozdzielności majątkowej – może pojawić się kwestia rozliczenia nakładów poczynionych na majątek osobisty współmałżonka. Nakłady te mogą pochodzić zarówno z majątku wspólnego małżonka, jak i z majątku osobistego drugiego z małżonków.

 

W doktrynie przyjmuje się, że nakłady poczynione na rzecz są to koszty poniesione w związku z zachowaniem, używaniem lub ulepszeniem tej rzeczy.

 

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

 

„Art. 45. § 1. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód. Może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny. Nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku w chwili ustania wspólności.

 

§ 2. Zwrotu dokonuje się przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny.

 

§ 3. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dług jednego z małżonków został zaspokojony z majątku wspólnego”.

 

Sąd podczas wyceny majątku i nakładów oparł się (prawdopodobnie i biegły z uwagi na stanowisku sądu) na poniższym przepisie:

 

„Art. 43. § 1. Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

 

§ 2. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

 

§ 3. Przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego, uwzględnia się także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym”.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z nakładami z majątku wspólnego (dochody z działalności Pana i małżonki) na majątek osobisty (Pana).

 

Niewątpliwie nakładami są zakupione materiały, wartość prac wykonanych przez podmioty zewnętrzne, którym za to zapłacono.

 

Wartość nakładu pracy osobistej uwzględnia się na pewno przy ustalaniu nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym.

 

W wyniku Pana pracy nie pojawiła się konieczność wydania pieniędzy na ich wykonanie przez osoby trzecie.

 

Jednak bez wykonania tych prac przez Pana nie byłoby możliwe poprawienie stanu nieruchomości, a tym samym zwiększenie jej atrakcyjności i wartości (nie byłyby w ogóle wykonane). Powstała w ten sposób korzyść majątkowa, o którą wzrosła wartość Pana majątku odrębnego – dzięki pracom wykonywanym osobiście przez Pana. Określona sumą zaoszczędzonych wydatków z majątku odrębnego – stanowi w pojęciu art. 45 § 1 nakład poczyniony z majątku wspólnego na majątek odrębny, ulegający zwrotowi przy podziale majątku wspólnego.

 

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 1976 r., sygn. akt III CRN 126/76 wskazał, że: „korzyść majątkowa, o którą następuje wzrost wartości majątku odrębnego dzięki usługom świadczonym osobiście przez małżonka, określona sumą zaoszczędzonych wydatków z majątku odrębnego, stanowi w pojęciu art. 45 § 1 k.r.o. nakład poczyniony z majątku wspólnego na majątek odrębny ulegający zwrotowi przy podziale majątku wspólnego”.

 

Sąd w Pana sprawie bierze pod uwagę nakład poczyniony przez każdego z małżonków w trakcie trwania małżeństwa, rozumiany nie tylko jako nakład uzyskany poprzez pracę zarobkową, ale także jako nakład pracy osobistej. Tak samo ważny jest wkład męża, który pracuje, zarabia i utrzymuje rodzinę, jak i wkład żony, która wychowuje dzieci i zajmuje się wspólnym gospodarstwem domowym.

 

Faktury i rachunki są dowodami na dokonanie wydatków, nakładów, ich rodzaju itp., ale nie są dla sądu jedynymi dowodami, na podstawie których ustala wartość poczynionych nakładów.

 

Sąd z urzędu ma prawo dopuścić każdy dowód i go przeprowadzić dla wyjaśnienia sprawy dotyczącej wyceny majątku.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 - trzy =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »