Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Współpraca rzecznika konsumentów z innymi instytucjami

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 22.11.2007

Artykuł ukazuje istniejące powiązania między rzecznikiem a innymi instytucjami „prokonsumenckimi”. To ważne, aby oprócz rzecznika trafnie odnaleźć pozostałe instytucje wspierające go w ochronie praw konsumenta.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pomoc w załatwianiu indywidualnych problemów konsumenckich spoczywa niewątpliwie w głównej mierze na barkach rzecznika konsumentów, jednak ustawodawca tworzy swoisty „multisystem” także innych instytucji prokonsumenckich. Najczęściej rzecznik pozostaje z nimi w ścisłej współpracy ukształtowanej zarówno przepisami prawa jak i praktyką.

 

Dobra współpraca jest gwarancją spójności wielotorowego działania, mającego na celu ochronę konsumenta. Konsument przy takiej wielości podmiotów chroniących jego prawa musi jednak wiedzieć z jaką sprawą do kogo się zwrócić.

 

Przepisy prawa w zakresie obowiązku współpracy rzecznika zawierają następującą regulację: „Współdziałanie z właściwymi miejscowo delegaturami Urzędu, organami Inspekcji Handlowej oraz organizacjami konsumenckimi” – art. 42. ust. 1. pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50 z 2007 r., poz. 331 z późn. zm.) – zwanej dalej Ustawą.

 

Z powyższej regulacji wyłania się następująca klasyfikacja podmiotów wskazanych rzecznikowi, z którymi ma on współdziałać w celu ochrony konsumenta:

 

  1. delegatura Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) właściwa miejscowo dla rzecznika,
  2. organy Inspekcji Handlowej – będzie to najbliższy Inspektorat IH, właściwy miejscowo ze względu na miejsce urzędowania rzecznika,
  3. organizacje konsumenckie, takie jak Stowarzyszenie Konsumentów Polskich i Federacja Konsumentów.

 

Na czym polega zatem ta współpraca i jakie wnosi korzyści z punktu widzenia każdego konsumenta?

 

Ad. 1. Współpraca z delegaturą UOKiK to przede wszystkim przekazanie rocznego sprawozdania z działalności rzecznika do analizy zbiorowej. Wnosi ono istotne informacje w zakresie zjawisk i tendencji dotyczących ochrony interesów konsumenta.

 

Jeżeli konsument zgłosi rzecznikowi sprawę z zakresu zadań UOKiK np. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stosowania praktyk monopolistycznych itp., wówczas rzecznik przekaże tego rodzaju informację do właściwej delegatury UOKIK. Należy jednak pamiętać, że żadnej indywidualnej sprawy konsumenckiej rzecznik nie skieruje do załatwienia przez delegaturę UOKiK z uwagi na fakt, że nie leży to w gestii tego organu.

 

Ważnym elementem współpracy miedzy tymi dwoma podmiotami jest udostępnianie konsumentom – za pośrednictwem rzeczników – licznych wydawnictw edukacyjno-informacyjnych, dostarczanych i wydawanych przez UOKiK.

 

W praktyce konsumenci i przedsiębiorcy rozumieją najczęściej błędnie relację między rzecznikiem a UOKiK, jako podporządkowanie tego pierwszego organowi administracji państwowej lub też mylnie sądzą, że UOKiK jest wyższą (odwoławczą) instancją w stosunku do rzecznika konsumentów.

 

Utworzona przy Prezesie UOKiK – Krajowa Rada Rzeczników Konsumentów również jest jedynie organem konsultacyjnym i doradczym dla Prezesa UOKIK, który także nie posiada żadnych kompetencji władczych, ani nadzorczych nad poszczególnymi rzecznikami.

 

Dlatego też konsumenci, niezadowoleni z działań rzecznika, nie powinni kierować skarg, wniosków i petycji do UOKiK lub Rady Rzeczników.

 

 

Ad. 2. Współpraca rzecznika z Inspekcją Handlową (IH). Ustawodawca stworzył idealne warunki do wspólnego realizowania ochrony konsumenta przez rzecznika wraz z Inspekcją Handlową, jednak praktyka w tym względzie przynosi rozczarowania.

 

Cytowany już przepis generalny art. 42 ust. 1 pkt 4 Ustawy od strony prawnej gwarantuje w zasadniczych kwestiach świetne zaplecze obu tym podmiotom. Natomiast szczegóły zostały dookreślone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 5 marca 2002 r. w sprawie sposobu współdziałania organów Inspekcji Handlowej z powiatowym (miejskim) rzecznikiem konsumentów, organami administracji rządowej i samorządowej, organami kontroli oraz organizacjami pozarządowymi reprezentującymi interesy konsumentów (Dz. U. Nr 24 z 2002 r., poz. 243), gdzie w § 2 czytamy: „Organy Inspekcji Handlowej współpracują z powiatowymi (miejskimi) rzecznikami konsumentów i organizacjami pozarządowymi reprezentującymi interesy konsumentów w zakresie:

 

  1. wymiany wiedzy fachowej,
  2. wymiany informacji o praktykach rynkowych naruszających prawa konsumentów,
  3. mediacji i polubownego sądownictwa konsumenckiego,
  4. lokalnych inicjatyw dotyczących ochrony konsumentów.”

 

A także w § 3, pkt 1 czytamy: „Organy Inspekcji Handlowej i inne organy, o których mowa w § 1, mogą przekazywać sobie wzajemnie informacje o naruszeniach prawa, ujawnionych w wyniku kontroli lub uzyskanych w inny sposób, które mogą być wykorzystane przez zainteresowany organ w zakresie jego działania.”

 

Niestety faktycznie ta sfera współpracy pozostaje w większości przypadków tylko papierowym zapisem. Konsument musi jednak pamiętać, że w zakresie ochrony konsumenta – Inspekcja Handlowa powołana została bardziej by kontrolować i pełnić nadzór nad działaniami przedsiębiorcy niż dochodzić indywidualnych roszczeń konsumenckich. Dlatego nie jest żadną nieprawidłowością „przekierowywanie” indywidualnej sprawy konsumenckiej, zgłoszonej do Inspektoratu IH, do realizacji przez rzecznika konsumentów.

 

 

Ad. 3. Współpraca rzecznika z organizacjami konsumenckimi, takimi jak Stowarzyszenie Konsumentów Polskich (SKP) i Federacja Konsumentów (FK). Jednoczesne występowanie w systemie instytucjonalnym zarówno rzecznika konsumentów jak i organizacji konsumenckich może – przy braku odpowiedniej informacji – dezorientować konsumenta. Obu tym instytucjom (rzecznikowi i stowarzyszeniom konsumenckim) ustawodawca zlecił takie same niemal zadania, zalecając im jednocześnie współpracę, co wynika z niemal jednorodnego umocowania przedmiotowych kompetencji obu tych podmiotów.

 

Rzeczywiście ustawa w przepisie art. 45 ust. 2 pkt 7 daje warunki do zastąpienia na terenie danego powiatu rzecznika organizacją konsumencką. Stowarzyszenie może bowiem realizować zadania z zakresu ochrony konsumenta, o ile samorząd jemu właśnie zdecyduje się je powierzyć np. ze względów ekonomicznych. Jednak dotychczasowa praktyka nie wykazuje takich tendencji, mimo już niemal 10-letniego funkcjonowania równocześnie rzeczników i organizacji konsumenckich.

 

Natomiast bardzo dobrze układa się współpraca miedzy rzecznikami a tymi spośród stowarzyszeń, które zajmują się zwłaszcza edukacją konsumencką. Jak na tym może skorzystać konsument? Choćby w ten sposób, że rzecznik – dobrze współpracujący z SKP lub FK – dostarczy mu materiałów edukacyjnych i informacyjnych, na których wydanie samego rzecznika (powiatu) nie byłoby stać. Również dzięki tym organizacjom rzecznicy podnoszą na bezpłatnych szkoleniach swoje kwalifikacje, co winno przekładać się na lepszą obsługę konsumenta.

 

Taka współpraca generuje również pośrednio współpracę i wymianę doświadczeń miedzy rzecznikami np. na wspólnych szkoleniach, konferencjach, sympozjach i tym podobnych spotkaniach inicjowanych przez organizacje pozarządowe dla rzeczników konsumentów. Na takich „forach” najczęściej dochodzi do spotkań i wymiany doświadczeń między przedstawicielami wszystkich podmiotów powołanych przez ustawodawcę do ochrony konsumenta (także IH, UOKiK).

 

Dobra współpraca i porozumienie między omówionymi instytucjami prokonsumenckimi daje szczelny system ochrony konsumenta, zaś znajomość zasad ich funkcjonowania dla przeciętnego konsumenta, np. Kowalskiego – będzie dawać mu jasny obraz instytucji, do których może zwrócić się o pomoc.


Stan prawny obowiązujący na dzień 22.11.2007


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VIII plus X =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »