.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wprowadzenie wspólników do firmy - przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę

Autor: Paulina Olejniczak-Suchodolska • Opublikowane: 15.11.2021 • Zaktualizowane: 15.11.2021

Prowadzę jednoosobową działalność gospodarczą, która generuje duże obroty i zyski. Chciałbym, wciągnąć członków rodziny do firmy, aby partycypowali w zyskach mojej firmy, tak jakby byli wspólnikami. Ponadto za kilka lat chciałbym sprzedać tę działalność. Czy muszę zmienić charakter działalności, czyli przekształcić ją w spółkę prawa handlowego? Jeżeli tak, to jaka forma byłaby najwłaściwsza? Brałem pod uwagę utworzenie spółki jawnej.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wprowadzenie wspólników do firmy - przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę

Przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę osobową

Jeśli głównym celem przedsiębiorstwa po zmianach ma być możność dzielenia się zyskami, to najrozsądniejszą opcją jest dokonanie przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę osobową, jaką jest właśnie spółka jawna. Jest to bowiem wariant, który daje możliwość zarządzania biznesem wraz ze wspólnikami przy jednoczesnej ochronie Pana interesu. Strony umowy spółki jawnej zachowują bowiem odrębność majątkową, a zatem w przypadku długów w pierwszej kolejności są one ściągane z majątku spółki.

Charakterystyka spółki jawnej

Spółka jawna składa się z co najmniej dwóch wspólników i prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą. Posiada ona tzw. ułomną osobowość prawną, czyli nie ma osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną, a więc stanowi samodzielny podmiot w obrocie gospodarczym. Kodeks spółek handlowych nie określa żadnych wymagań kapitałowych wobec tego rodzaj spółki, a to plus, ponieważ jej utworzenie to niskie koszty (koszty rejestracji).

 

Każdy wspólnik spółki jawnej ma prawo do równego udziału w zyskach i uczestniczy w stratach w tym samym stosunku bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Określony w umowie spółki udział wspólnika w zysku odnosi się, w razie wątpliwości, także do jego udziału w stratach (można w umowie uregulować to inaczej). Umowa spółki może jednak zwolnić wspólnika od udziału w stratach. Wspólnik ma także prawo żądać corocznie wypłacenia odsetek w wysokości 5% od swojego udziału kapitałowego, nawet gdy spółka poniosła stratę.

 

Zawarcie umowy spółki jawnej podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Zgodnie z art. 23 Kodeksu spółek handlowych – umowa spółki jawnej powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Zgodnie z ust. 1 pkt 1 lit. k ustawy o PCC – opodatkowaniu podlegają między innymi umowy spółki. Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie spółki – przy zawarciu umowy – wartość wkładów wniesionych do majątku spółki albo wartość kapitału zakładowego (art. 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o PCC). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o PCC – stawka podatku wynosi od umowy spółki 0,5%. Obowiązek podatkowy ciąży na spółce. Spółka ma obowiązek, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika, np. notariusza sporządzającego umowę spółki. Zawiązanie spółki jawnej spowoduje także obowiązek rejestracji w sferze prawa podatkowego nowego podmiotu, który stanie się podatnikiem podatku od towarów i usług i któremu zostanie nadany nowy numer NIP i REGON.

 

Wniesienie działalności gospodarczej aportem do spółki jawnej

Mamy trzy sposoby, by przekształcić jednoosobową działalność gospodarczą w spółkę jawną. Pierwszym rozwiązaniem jest wniesienie prowadzonej działalności gospodarczej aportem do nowej spółki. Drugim rozwiązaniem jest sprzedaż posiadanego przedsiębiorstwa do spółki, a trzecim rozwiązaniem założenie spółki jawnej i sukcesywne przenoszenie działalności operacyjnej (jednak to rozwiązanie najmniej polecam). Co do pierwszego rozwiązania, czyli wniesienia działalności aportem do spółki jawnej to polega to na otrzymaniu udziałów w zamian za wniesione przedsiębiorstwo. A zatem niezbędne będzie przygotowanie jednoosobowej działalności gospodarczej do aportu, a następnie sporządzenie aktu jej wniesienia do spółki i zakończenie dotychczasowej działalności jednoosobowej działalności gospodarczej. Jest to krótki proces i można go przeprowadzić także w spółce już funkcjonującej, jak i dopiero zakładanej, określając w umowie spółki, że Pan jako wspólnik wnosi jako wkład przedsiębiorstwo (oznaczyć dokładnie zorganizowaną całość) w zamian za określony w umowie udział kapitałowy odpowiadający wartości tego wkładu.

 

Sprzedaż działalności gospodarczej spółce jawnej

Drugi sposób, czyli sprzedaż, polega na tym, że istniejąca już (nowo założona) spółka jawna może kupić jednoosobową działalność gospodarczą. Wówczas to na podstawie umowy sprzedaży spółka jawna stanie się właścicielem majątku firmy (środków trwałych, praw, wierzytelności, wyposażenia czy towarów), ale nie przejmie samej działalności, gdyż ta jest przypisana do konkretnej osoby, której dane figurują w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Majątek jednoosobowej działalności gospodarczej przekształca się w ten sposób w składniki spółki jawnej. Trzeba jednak zlikwidować działalność jednoosobową i pamiętać o podatkach dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa. Sprzedaż przedsiębiorstwa powinna mieć miejsce w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Jeżeli zaś w skład przedsiębiorstwa wchodzi nieruchomość, to sprzedaż wymaga formy aktu notarialnego. Następnie przedsiębiorca, który dokonał sprzedaży swojej działalności, może wstąpić jako wspólnik do istniejącej spółki jawnej, wnosząc jako wkład środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży przedsiębiorstwa. Wstąpienie do spółki wiąże się jednak z koniecznością dokonania zmiany umowy spółki (przystąpienie nowego wspólnika – zbywcy jednoosobowej działalności) oraz wpisania zmian do KRS. Kolejny krok to dokonanie likwidacji sprzedanej jednoosobowej działalności. W tym przypadku brak jest obowiązku zapłaty podatku dochodowego oraz podatku VAT od remanentu likwidacyjnego. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług. A zatem jeżeli dana czynność podlega podatkowi VAT, to wykluczony jest pobór podatku od czynności cywilnoprawnych. Jak wskazałam, sprzedaż przedsiębiorstwa jest całkowicie wyłączona spod uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług, zatem podlega podatkowi PCC na zasadach ogólnych, a stawka podatku będzie wynosiła 2% dla nieruchomości oraz rzeczy ruchomych i 1% dla innych praw majątkowych – składających się na to przedsiębiorstwo. Obowiązek zapłaty podatku będzie ciążył na kupującym, czyli na spółce jawnej. Jak Pan widzi, ta metoda przekształcenia posiada spore wady, gdyż na spółkę jawną nie przechodzą uprawnienia i obowiązki o charakterze publicznoprawnym; powstaje także znaczne zobowiązanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

 

Aport przedsiębiorstwa do spółki a podatki

Wydaje się więc, że w Pana przypadku pierwszy sposób jest najbardziej adekwatny. Wówczas to bowiem Pan, jako przedsiębiorca, założy z inną osobą (osobami) spółkę jawną, wnosząc tytułem wkładu niepieniężnego (aportu) przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. W praktyce oznaczać to będzie kontynuację prowadzenia działalności gospodarczej przez Pana, tyle że w zmienionej formie prawnej, tj. czyli jako wspólnik spółki jawnej. Przedsiębiorstwo powinno zostać wniesione do spółki według jego wartości zbywczej z dnia zawarcia umowy. A zatem wartością aportu jest uzgodniona przez wspólników wartość rzeczywista takiego wkładu niepieniężnego, jakim jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Ta metoda przekształcenia działalności w spółkę jawną jest zresztą w praktyce najczęściej wykorzystywana z kilku powodów (podatkowych). Czynność wniesienia przedsiębiorstwa jako aportu do spółki jawnej nie podlega bowiem opodatkowaniu podatkiem VAT. Art. 93a Ordynacji podatkowej stanowi, że spółka jawna, do której przedsiębiorca wniósł na pokrycie udziału wkład w postaci swego przedsiębiorstwa, wstępuje z mocy prawa we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki tego przedsiębiorcy. Ale uwaga, na następcę prawnego (spółkę) nie przechodzi NIP. Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – środki trwałe stanowiące przedmiot aportu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Jak wspomniałam wcześniej, po wniesieniu działalności aportem do spółki należy tę działalność zlikwidować i tutaj brak jest obowiązku zapłaty podatku dochodowego oraz VAT od remanentu likwidacyjnego.

 

Mam nadzieję, że przybliżyłam Panu proces. Nie mniej jednak musi Pan przy wyborze jednej z przedstawionych metod kierować się oceną swojej sytuacji faktycznej, celami i planami gospodarczymi, ale także przekalkulować każdą z tych metod z uwzględnieniem kosztów, formalności i konsekwencji podatkowych.

 

Przekształcenie działalności gospodarczej w spółkę z o.o.

Poza przekształceniem w spółkę jawną może Pan rozważyć jej przekształcenie w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Minimalny kapitał zakładowy to 5 tysięcy złotych. Zasadniczą zaletą prowadzenia firmy w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest oddzielenie rzeczy stanowiących własność udziałowców od rzeczy stanowiących własność spółki. Nie mniej proces przekształcenia jest kosztowny (formalny proces przekształcenia działalności w spółkę wiąże się z kosztem co najmniej kilku tysięcy złotych wydanych na samego biegłego rewidenta, który na zlecenie sądu oceni specjalnie przygotowane sprawozdanie finansowe Pana działalności). Co więcej, wymagane jest powołanie zarządu i prowadzenie dużo droższej niż w innych formach księgowości (potrzebny jest dobry fachowiec na stanowisku księgowego).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X plus 9 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »