Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wprowadzenie się jednego z współwłaścicieli do odziedziczonego domu

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 17.06.2019

Jesteśmy trójką rodzeństwa, odziedziczyliśmy spadek po rodzicach – dom. Przez pewien czas był wynajmowany, a potem wprowadził się tam bez konsultacji z nami brat ze swoją rodziną. Podjął tę decyzję samodzielnie jako jeden ze współwłaścicieli. Czy jest możliwość wyegzekwowania spłaty od niego?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wprowadzenie się jednego z współwłaścicieli do odziedziczonego domu

Fot. Fotolia

Wypowiedzenie przez brata umowy zasadniczo było nieważne. Przekraczało bowiem zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, ale stało się, lokatorzy się wynieśli.

 

Obecnie proszę wezwać brata do dopuszczenia do współużytkowania pod rygorem naliczenia opłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości, oraz wezwać brata do zajęcia stanowiska w zakresie działu spadku.

 

Zgodnie z art. 211 Kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

 

Podział fizyczny jest podstawowym sposobem zniesienia współwłasności, wyraźnie preferowanym przez kodeks cywilny (tak orzeczenia SN z 30 października 1978 r., sygn. akt III CRN 214/78, i z 16 listopada 1993 r., sygn. akt I CRN 176/93). Wynika z tego, że jeśli zniesienie współwłasności następuje z mocy orzeczenia sądu, powinien on brać pod uwagę przede wszystkim ten sposób wyjścia ze wspólności, chyba że współwłaściciele sami żądają przyznania rzeczy wspólnej jednemu z nich w zamian za spłaty albo sprzedaż stosownie do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W art. 212 § 2 wyraża ogólną zasadę, że rzecz, która nie daje się podzielić, może być, stosownie do okoliczności, albo przyznana jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast dalsze przepisy określają szczegółowo, kiedy rzecz może być przydzielona jednemu ze współwłaścicieli (art. 213, 214 § 1 i 2), a kiedy sprzedana (art. 214 § 3 i 4).

 

W orzeczeniu z 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt V CK 174/2002, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że „określenie rzecz, która nie daje się podzielić (art. 212 § 2 k.c.) odnosi się nie tylko do takiej rzeczy, która fizycznie (w naturze) nie daje się podzielić, ale także do rzeczy, której podział i przydzielenie na własność poszczególnym współwłaścicielom jest ze względu na stosunki osobiste łączące współwłaścicieli, ich zasobność, stosunki rodzinne albo sam rodzaj wniosków o zniesienie współwłasności niemożliwe. W takiej sytuacji rzecz może być sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. To samo odnosi się do sytuacji, w której żaden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na przyznanie mu rzeczy”.

 

Jeżeli podział fizyczny rzeczy będący podstawowym i pierwszym sposobem zniesienia współwłasności nie może być dokonany, bo rzecz nie daje się podzielić, albo występują negatywne przesłanki wymienione w art. 211, zniesienie współwłasności może nastąpić przez przyznanie całej rzeczy jednemu współwłaścicielowi z obowiązkiem spłaty pozostałych. Rozstrzygnięcie o tym, któremu z kilku współwłaścicieli należy przyznać na własność w naturze całą nieruchomość, powinno być poprzedzone rozważeniem usprawiedliwionych interesów wszystkich uprawnionych.

 

Art. 212 § 2 pozostawia sądowi decyzję co do wyboru pomiędzy przyznaniem rzeczy jednemu ze współwłaścicieli a zarządzeniem jej sprzedaży. Wyboru tego sąd ma dokonać „stosownie do okoliczności”. Okolicznościami tymi mogą być np. zgodność określonego sposobu zniesienia współwłasności z zasadami prawidłowej gospodarki, co ma szczególne znaczenie przy zniesieniu współwłasności nieruchomości rolnej (patrz tezy do art. 213), zawód, wiek współwłaściciela, charakter (rodzaj) wspólnej nieruchomości, sytuacja rodzinna i majątkowa współwłaścicieli, ich zdolność finansowa do uiszczenia spłat (dopłat). W orzeczeniu z 28 marca 2003 r., sygn. akt IV CKN 13/2001, Sąd Najwyższy uznał, że „ocena okoliczności, które – zgodnie z art. 212 § 2 k.c. w zw. z art. 1035 k.c. – decydują o przyznaniu rzeczy jednemu ze współspadkobierców, należy do sądów rozpoznających sprawę merytorycznie”.

 

Jak widać, nie da się przewidzieć wyniku postępowania przez sąd. Ale zapewne w taki czy inny sposób zniesie współwłasność. A za okres zamieszkiwania brat powinien się z Państwem rozliczyć – za okres od wezwania do współużytkowania – o ile zajmuje więcej, niż mu przypada w udziale.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI plus 2 =

»Podobne materiały

Rozdzielność współwłasności

Po rodzicach w spadku otrzymałam udział w domu. Obecnie dom zamieszkuje moja siostrzenica. Nieruchomości nie możemy sprzedać, nie ma kupców. Niestety siostrzenica narobiła długi. Chciałabym dokonać rozdzielności współwłasności (jest kilku spadkobierców), bo obawiam się komornika. Chciałabym zatrzyma

 

Jak dziedziczą ojczym w zbiegu z dziećmi zmarłej?

Jeśli moja mama, która już nie żyje, miała przepisany na siebie przed zawarciem związku małżeńskiego dom wraz z ziemią, to czy majątek ten po jej śmierci należy się je mężowi? Jej mąż to mój ojczym i mama w czasie trwania ich małżeństwa zrzekła się prawa do spadku po swoim teściu. Ojczym się ponowni

 

Czy spadkobierca to już właściciel?

Czy spadkobierca ustalony spadkowo jest właścicielem? Co jeżeli nie ustalono masy spadkowej, a spadkobierców jest czterech?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »