.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 11.07.2011

Trwa ciągnący się od kilku lat proces o podział wspólnej nieruchomości (kamienica) o wartości ok. 3 mln zł, w której posiadam 15% udziału. Koszty postępowania przypadające na mnie wyniosą ok. 12 tys. zł. Czy jako rencista z niewielkimi dochodami mogę złożyć do sądu wniosek o częściowe zwolnienie z kosztów?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W postępowaniu procesowym strona wygrywająca proces otrzymuje zwrot kosztów. Natomiast w przypadku postępowania nieprocesowego każdy uczestnik zobowiązany jest do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Jeżeli uczestnicy postępowania nieprocesowego są zainteresowani w rożnym stopniu lub ich interesy są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów.

 

Generalnie zasadą jest, że do uiszczenia kosztów sądowych obowiązana jest strona, która wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki.

 

Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

 

Reguła ta wyrażona jest w art. 520 Kodeksu postępowania cywilnego:

 

§ 1. „Każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

 

§ 2. Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników.

 

§ 3. Jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Przepis powyższy stosuje się odpowiednio, jeżeli uczestnik postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie”.

 

Zgodnie z powyższą zasadą każdy uczestnik postępowania ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, co oznacza, że obciążają go zarówno koszty tej czynności, której sam dokonał, jak i czynności podjętej (np. przez sąd) w jego interesie.

 

Pomijając wyjątki przewidziane w § 2 i 3 art. 520, koszty poniesione przez uczestników, związane z ich udziałem w sprawie, nie podlegają wzajemnemu rozliczeniu (zwrotowi).

 

Zasada rządząca kosztami w postępowaniu nieprocesowym, jak widać, różni się od reguły dominującej w procesie, w myśl której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi ­– na jego żądanie ­– wszystkie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1).

 

Zasada ujęta w art. 520 § 1 jest nienaruszalna w sytuacji, gdy uczestnicy są w równym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub ­– mimo braku tej równości ­– ich interesy są wspólne. W pozostałych wypadkach sąd może od tej zasady odstąpić i na żądanie uczestnika, albo z urzędu ­– jeżeli działa bez adwokata lub radcy prawnego (art. 109 w związku z art. 13 § 2) ­– orzec według dyrektyw określonych w § 2 lub 3 art. 520.

 

Art. 520 § 2 umożliwia rozdzielenie obowiązku zwrotu kosztów między uczestnikami lub obciążenie nimi jednego uczestnika (lub kilku wybranych) ­– stosunkowo.

 

Tym samym przepis ten nawiązuje do art. 100, jednakże materię nim objętą ­– odwołując się do innych przesłanek ­– reguluje odmiennie; punktem wyjścia do rozstrzygnięcia jest tutaj różny stopień zainteresowania uczestników wynikiem postępowania lub sprzeczność interesów, a nie zakres ostatecznego uwzględnienia żądań (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 03.12.1959 r., sygn. akt 2 CR 859/58, OSN 1961, nr 2, poz. 45).

 

Z kolei art. 520 § 3 dopuszcza możliwość zasądzenia kosztów postępowania od uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone na rzecz uczestnika, który te wnioski negował albo składał wnioski przeciwne.

 

Różnica między § 2 a § 3 art. 520 polega na tym, że zgodnie z § 2 ­– przy sprzeczności interesów ­– sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników postępowania w całości, nie wyłączając tego uczestnika, którego wnioski zostały uwzględnione. Natomiast zgodnie z § 3 ­– przy sprzeczności interesów ­– sąd może nałożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. W konsekwencji § 2 nie ma nigdy zastosowania w razie oddalenia lub odrzucenia wniosku przy sprzeczności interesów uczestników.

 

Jeżeli sąd uzna, że w konkretnej sprawie ­– mimo wniosku któregokolwiek z uczestników ­– brak jest podstaw do odstępstwa od zasady określonej w art. 520 § 1, powinien wniosek ten oddalić w postanowieniu co do istoty sprawy kończącym postępowanie.

 

Brak jest natomiast uzasadnienia dla „wzajemnego znoszenia kosztów”, orzekania o kosztach w formie orzeczenia negatywnego (w postaci orzeczenia „nie orzekać o kosztach”) lub pomijania rozstrzygnięcia w tym zakresie w ogóle (postanowienie SN z dnia 09.12.1999 r., sygn. akt III CKN 497/98, OSNC 2000, nr 6, poz. 116).

 

„Uczestnik postępowania, który nie żądał w toku tego postępowania zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, nie może po jego zakończeniu dochodzić w drodze odrębnego powództwa zasądzenia tych kosztów” (orzeczenie SN z dnia 14 maja 1965 r., sygn. akt III CO 73/64, OSNCP 1966, nr 7­-8, poz. 108).

 

Oczywiście nie znam akt sprawy i nie wiem, w jaki sposób obliczył Pan kwotę 12 tys. złotych, generalnie jednak każda ze stron ponosi koszty własnego uczestnictwa w sprawie.

 

Oczywiście – ze względu na swoją sytuację materialną – może Pan złożyć wniosek o nieobciążanie Pana kosztami postępowania i o ile nie przyczynił się Pan do przewlekłości postępowania, sąd nie powinien Pana nimi obciążać.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • V plus I =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »