Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wniosek o zadośćuczynienie dla osoby poszkodowanej w wypadku drogowym

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 12.12.2015

W którym momencie i jakiej treści mogę złożyć wniosek o zadośćuczynienie, jeżeli jestem osobą poszkodowaną w wypadku drogowym? Pół roku temu miałam wypadek, a za kilka dni mam stawić się na rozprawę do sądu. Czy mogę ubiegać się o odszkodowanie od oskarżonego? Jeżeli tak, to kiedy powinnam złożyć wniosek – przed rozprawą, czy też później? Co powinno się znaleźć w treści takiego wniosku?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej opinii stanowią przepisy Kodeksu karnego (K.k.) oraz przepisy Kodeksu postępowania karnego (K.p.k.).

 

Pani wolą jest złożenie wniosku (pozwu) o odszkodowanie lub zadośćuczynienie. W pierwsze kolejności wyraźnie wskazać należy, iż rola pokrzywdzonego jest uzależniona od etapu postępowania karnego. W toku postępowania przygotowawczego pokrzywdzony jest stroną postępowania ze wszystkimi tego konsekwencjami (prawami i obowiązkami). W toku postępowania sądowego (z momentem skierowania aktu oskarżenia do sądu i zarejestrowania sprawy w wydziale karnym właściwego sądu) pokrzywdzony nie jest stroną postępowania.

 

Zgodnie z art. 49 § 1 K.p.k. pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Pokrzywdzony jest stroną postępowania karnego, ale tylko na etapie postępowania przygotowawczego. Jeżeli pokrzywdzony chce występować w roli strony w postępowaniu sądowym, może to uczynić, występując w roli oskarżyciela posiłkowego albo powoda cywilnego. Tylko przymiot strony postępowania sądowego umożliwia Pani wypowiadanie się w sądzie, a także składanie jakichkolwiek wniosków dowodowych.

 

W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego. W przedstawionym przypadku, jako że zarzucone sprawcom czyny są przestępstwami ściganymi z urzędu, może Pani występować jako oskarżyciel posiłkowy obok oskarżyciela publicznego (tj. prokuratora).

 

W mojej ocenie najkorzystniejsza z punktu widzenia Pani interesu jest instytucja, o której mowa w art. 46 K.k., tj. wniosek o naprawienie szkody. Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego, pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

 

Z opisu wynika, że jako pokrzywdzona nie była Pani jeszcze przesłuchiwana w toku postępowania sądowego. Jeżeli powyższe jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, zasadnym jest skorzystanie z uprawnienia, o którym mowa w art. 46 § 1 K.k. Obowiązek naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody jest bowiem środkiem karnym zgodnie z art. 39 pkt 5 k.k. Jak podnosi się w literaturze: „Akceptować należy pogląd, że pierwszym przesłuchaniem pokrzywdzonego na rozprawie głównej, do zakończenia którego pokrzywdzony może złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 k.k., jest w rozumieniu przepisu art. 49a k.p.k. pierwsze przesłuchanie pokrzywdzonego w toku całego postępowania sądowego, ujęte chronologicznie”*.

 

Nadto wyraźnie podkreślić należy, iż w przypadku złożenia takiego wniosku sąd jest zobowiązany do orzeczenia obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości albo w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przy braku wniosku sąd może taki obowiązek orzec, ale nie musi.

 

W Pani przypadku w mojej ocenie nie tylko obowiązek naprawiania wyrządzonej przestępstwem szkody wchodzi w rachubę (uszkodzenie odzieży, utrata zarobku, zmniejszenie wynagrodzenia – 80% w czasie L4, wyjątkowo tylko 100%), ale także zadośćuczynienie. Wyraźnie podkreślić należy bowiem różnicę między tymi dwoma świadczeniami. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż odszkodowanie jest świadczeniem za wyrządzoną szkodę (coś co materialnie można wyliczyć, wyrządzenie szkody w rzeczy przedstawiającej jakąś materialną wartość na dzień wyrządzenia przestępstwa). Zadośćuczynienie to natomiast świadczenie za doznaną krzywdę, tj. cierpienie, ból.

 

Zadośćuczynienie ma charakter rekompensaty za doznane cierpienia, ból. Zadośćuczynienie w przeciwieństwie do odszkodowania nie może być wycenione w 100%, albowiem zadośćuczynienie przysługuje za krzywdę, tj. szkodę niematerialną. Zadośćuczynienie ma charakter złagodzenia doznań psychicznych, bólu i cierpienia doznanego przez poszkodowanego.

 

Nadto wskazać należy, iż niewykonanie środka karnego skutkować będzie niezatarciem skazania. Zgodnie bowiem z art. 107 § 6 K.k., jeżeli orzeczono środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania.

 

Orzeczenie na Pani rzecz odszkodowania oraz zadośćuczynienia skutkuje zatem daleko idącymi konsekwencjami dla samego oskarżonego, a Pani zachowuje „względy spokój”, albowiem brak realizacji spełnienia obowiązku naprawienia szkody i zapłaty zadośćuczynienia skutkuje brakiem zatarcia skazania po stronie sprawcy przestępstwa.

 

Wniosek taki może być złożony zarówno w formie pisemnej lub ustnej. Forma wniosku o naprawienie szkody na podstawie art. 46 § 1 K.k. może być bardziej lub mniej rozbudowana w zależności od okoliczności sprawy. Obowiązek przewidziany w art. 46 § 1 K.k. staje się natychmiast wymagalny po uprawomocnieniu się wyroku; sąd na żądanie pokrzywdzonego nadaje klauzulę wykonalności co do tego roszczenia i może ono być dochodzone w drodze egzekucji sądowej (art. 107 § 1 i 2 K.p.k.).

 

Oczywiście im wniosek będzie obszerniejszy i lepiej uzasadniony, tym większe zadośćuczynienie będzie Pani przysługiwało. Jeżeli chodzi o odszkodowanie, to powinno być ono wycenione na podstawie ewentualnych szkód poniesionych przez Panią.

 

Możliwe jest nadto wystąpienie z powództwem adhezyjnym, ale pragnę zwrócić uwagę na fakt, iż sąd może takie powództwo pozostawić bez rozpoznania. Bardzo często sądy powołują się na treść art. 415 § 3 K.p.k., zgodnie z którym sąd orzeka o pozostawieniu powództwa cywilnego bez rozpoznania, również jeżeli materiał dowodowy ujawniony w toku rozprawy nie wystarcza do rozstrzygnięcia powództwa cywilnego, a uzupełnienie tego materiału spowodowałoby znaczną przewlekłość postępowania. Powództwo cywilne nawet gdyby zostało uwzględnione, nie ma znaczenia dla zatarcia skazania, a to z kolei stawia Panią w gorszej sytuacji. Zasadnym jest zatem przemyślenie sprawy, ale osobiście rozważałbym złożenie wniosku na mocy art. 46 K.k.

 

Jednocześnie wskazać należy, iż ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Trzeba wyraźnie podkreślić, że Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 listopada 1070 r., sygn. akt III CZP 73/70 wskazał, iż: „zasądzenie przez sąd karny na rzecz powoda cywilnego z tytułu zadośćuczynienia za krzywdę kwoty pieniężnej, nie mającej charakteru symbolicznego, stanowi przeszkodę do zasądzenia w postępowaniu cywilnym dalszej kwoty z tego samego tytułu, chyba że ujawni się nowa krzywda, której nie można było przewidzieć w postępowaniu karnym”. A contrario zasądzenie kwoty symbolicznej w pełni uzasadnia wystąpienie z powyższym roszczeniem w odrębnym powództwie w toku postępowania cywilnego.

 

Serwis ePorady24.pl świadczy także usługi w zakresie sporządzania pism procesowych (np. wniosek o naprawienie szkody, pozew o zapłatę zadośćuczynienia i odszkodowania), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

 

 

 

* Jan Grajewski, Sławomir Steinborn, Komentarz do art.49(a) Kodeksu postępowania karnego

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć + III =

»Podobne materiały

Odszkodowanie za zalanie mieszkania przez sąsiada

Tydzień po wyremontowaniu łazienki zostaliśmy zalani przez sąsiada, który mieszka nad nami. Początkowo zgodził się na zwrot kosztów, potem poprosił o rachunek za materiały. Wreszcie zaczął się dopytywać, czy wyremontowałem już łazienkę (w domu jest noworodek, nie mogę więc na razie robić żadnych rem

 

Dziecko pogryzione przez psa sąsiada

Nasze dziecko kilka tygodni temu pogryzł pies sąsiada. Zdarzenie zgłosiliśmy na policję. Zwierzę często ucieka z posesji i stanowi zagrożenie. Mąż schwytał psa i zawiózł go na obserwację weterynaryjną. Właściciel okazał książeczkę zdrowia psa z wpisami o aktualnych szczepieniach. Sąsiad nie chce zgo

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »