Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wliczenie pracy w gospodarstwie a przejęcie gospodarstwa

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 31.08.2020

Wysłałem pismo do zakładu pracy z prośbą o wliczenie mi do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Po rozpatrzeniu zakład przysłał mi odpowiedź odmowną – nie może mi wliczyć pracy w gospodarstwie do stażu pracy, bo nie przejąłem gospodarstwa natychmiast i od razu go nie prowadziłem. Dokument o pracy na roli u rodziców z zeznaniami dwóch świadków mam. Były to lata 1972–1974. Akt notarialny przejęcia gospodarstwa mam z 2001. Czy zakład ma rację?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Wliczenie pracy w gospodarstwie a przejęcie gospodarstwa

Wliczanie okresów pracy w gospodarstwie rolnym

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. „ilekroć przepisy prawa (…) przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin”.

 

Zgodnie z ustawą zaliczeniu podlegają:

 

  • Okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, prowadzonym przez współmałżonka.
  • Przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem.
  • Przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

 

Zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym następuje na wniosek zainteresowanego. Sama data złożenia wniosku oraz ujawnienia pracy w gospodarstwie może co najwyżej utrudniać należyte udokumentowanie faktu i okresów takiej pracy, ale nie może jeszcze przesądzać o niezasadności zgłoszonego roszczenia.

Praca domownika w gospodarstwie rolnym

Artykuł 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., przewidując zaliczanie do stażu pracowniczego okresów pracy w gospodarstwie rolnym, odwołuje się do pojęcia domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Pojęcie „domownika” definiuje między innymi powołany art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tym przepisem „ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku, to należy przez to rozumieć osobę bliską rolnikowi, która:

a) ukończyła 16 lat,

b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,

c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy”.

 

„Ustawodawca, posługując się określeniem »stała praca«, w żadnym przepisie prawa powyższego zwrotu nie zdefiniował. Pojęcie to było natomiast wielokrotnie wyjaśniane w orzecznictwie i w piśmiennictwie prawniczym. Dominuje tam pogląd, że inne formy aktywności domownika co do zasady nie wykluczają jeszcze możliwości jednoczesnego wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem wymogu, aby stała praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jedyne czy główne zajęcie domownika, a także by była ona wykonywana tylko w określonej porze dnia i jedynie w ściśle określonym wymiarze czasowym.

Dlatego też nie można zaakceptować stanowiska skarżącego kasacyjnie organu, że samo kształcenie się w szkole ponadpodstawowej automatycznie wyklucza możliwość zakwalifikowania świadczonej przez domownika pomocy jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym. Nawet codzienne przeznaczanie kilku godzin na naukę i dojazdy do pobliskiej szkoły nie pozbawia jeszcze domownika realnej możliwości świadczenia kilkugodzinnej pracy w gospodarstwie rolnym. O wykonywaniu stałej pracy w gospodarstwie rolnym nie może być mowy jedynie wówczas, gdy osoba bliska rolnikowi pobiera naukę w szkole znajdującej się w znacznej odległości od miejsca położenia gospodarstwa i swego miejsca zamieszkania. Nie pozwala to bowiem na codzienny powrót do domu i wiąże się z koniecznością zamieszkania na przykład w internacie lub akademiku. Zatem łączenie nauki w szkole z pracą w gospodarstwie rolnym nie może stanowić wyłącznej przeszkody do zaliczenia do stażu pracowniczego okresu pracy w gospodarstwie, o ile zostanie wykazane, że stała praca rzeczywiście w gospodarstwie rolnym była wykonywana. Istotne przy tym jest nie to, czy wnioskodawca mógł potencjalnie połączyć naukę z jakąkolwiek pomocą świadczoną na rzecz rolnika, ale czy taką pomoc faktycznie w gospodarstwie rolnym wykonywał i czy pomoc tę można rzeczywiście uznać za »stałą pracę« domownika rolnika” (wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1893/15).

 

Stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy „do stażu pracowniczego mogą być zaliczone okresy pracy przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. (po ukończeniu 16. roku życia) w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców, poprzedzające objęcie i jego prowadzenie osobiście lub wraz ze współmałżonkiem. Oznacza to, że pracownik, który przed dniem 1 stycznia 1983 r., mając ukończone 16 lat, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie przejął to gospodarstwo lub przejął gospodarstwo teściów i rozpoczął jego prowadzenie osobiście lub razem ze współmałżonkiem, ma prawo do zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rodziców do stażu pracy, od którego zależą jego uprawnienia pracownicze”.

Brak natychmiastowego przejęcia gospodarstwa

Na tle powołanych przepisów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że „art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy uzależnia zaliczenie tego okresu od spełnienia dwóch warunków: objęcia gospodarstwa, tj. gospodarstwa rodziców lub teściów, i rozpoczęcia jego prowadzenia osobiście” (wyrok z dnia 30 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA 613/00). Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, czy między zaprzestaniem pracy w gospodarstwie rodziców a jego objęciem i samodzielnym prowadzeniem była jakaś przerwa, czy nie.

 

Ważne jest to, by przejęciu podlegało gospodarstwo rodziców lub teściów, a nie innych osób. Taki pogląd w swoim orzecznictwie wyraził także Sąd Najwyższy (uchwała z 8 czerwca 1993 r., sygn. akt I PZP 20/93, wyrok z dnia 16 grudnia 1994 r., sygn. akt I PKN 115/94).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 - IX =

»Podobne materiały

Poświadczenie nieprawdy w oświadczeniu o niekaralności

Chciałbym podjąć pracę w pewnej prywatnej firmie. Od kandydatów wymagane jest oświadczenie o niekaralności. Jestem osobą niekaraną, ale obecnie toczy się przeciwko mnie postępowanie przygotowawcze w sprawie karnej. Nie przyznaję się do popełnienia czynu, a wiem, że obowiązuje domniemanie niewin

 

Zaległe świadczenia dla pracownika, który zmarł w czasie zasiłku rehabilitacyjnego

Pracownik z powodu choroby nowotworowej wykorzystał zasiłek chorobowy 182 dni, a następnie uzyskał zasiłek rehabilitacyjny. Z powodów humanitarnych stosunku pracy nie rozwiązano w czasie zasiłku rehabilitacyjnego, w którego trakcie pracownik zmarł. Czy za okres pobierania zasiłku rehabilitacyjnego n

 

Zablokowanie poczty służbowej przez pracodawcę

Mam umowę na czas nieokreślony. Wczoraj przedstawiałam pracodawcy zaświadczenie o ciąży i zwolnienie lekarskie na okres jednego miesiąca. Dzisiaj zostałam, moim zdaniem, bezprawnie odłączona od poczty służbowej, zablokowano mi dostęp, co uniemożliwia mi kontakt z pozostałymi pracownikami. Czy pracod

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »