Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Właściwość sądu w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku po cudzoziemcy

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 11.06.2008

Właściwość sądu w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku po cudzoziemcy, który był właścicielem nieruchomości w Polsce.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Obecna sytuacja gospodarcza w naszym kraju, a w szczególności tempo wzrostu gospodarczego od dnia wejścia Polski do struktur Unii Europejskiej spowodowała, iż wielu cudzoziemców zaczęło nabywać nieruchomości w Polsce. W tej sytuacji istotną kwestią stało się rozstrzygnięcie, jaki organ i na podstawie jakiego prawa stwierdza nabycie spadku (po cudzoziemcy zmarłym za granicą), w którego skład wchodzą nieruchomości położone w Polsce.

 

Na wstępie podkreślenia wymaga fakt, iż sprawy spadkowe pozostają poza zakresem Konwencji z Lugano z 16 września 1988 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych, cywilnych i handlowych, stąd do tych spraw nie stosuje się zasady uznawania z mocy samego prawa orzeczeń wydanych w innym państwie, będącym stroną Konwencji.

 

Oznacza to, iż w tych sprawach mają zastosowanie przepisy polskich ustaw: Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.

 

Według ogólnych zasad zawartych w przepisie art. 628 K.p.c. – do rozpoznania takiego wniosku wyłącznie właściwy jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli nie da się go ustalić w Polsce, wówczas sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część (sąd spadku).

 

Zgodnie z treścią przepisów art. 1102 K.p.c. oraz art. 1108 K.p.c. do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich należą sprawy o prawa rzeczowe (np. własności, służebności, użytkowania) i o posiadanie nieruchomości położonej w Polsce, jak również ze stosunku najmu lub dzierżawy takiej nieruchomości, z wyjątkiem spraw o czynsz. Do katalogu tych spraw należy zatem również sprawa o nabycie spadku po cudzoziemcy, który był właścicielem nieruchomości położonej w Polsce. Będzie ona rozpatrywana przez sądy polskie. Tylko bowiem orzeczenie naszego sądu w takich sprawach daje podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wpis do księgi wieczystej w celu zmiany właściciela nieruchomości.

 

Orzeczenie sądu zagranicznego o stwierdzeniu nabycia spadku może być uznane w Polsce jedynie w zakresie majątku spadkowego znajdującego się za granicą (tak postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 22 listopada 2002 r., I ACa 462/02

 

Jest to wyjątek od reguły, gdyż stwierdzenie nabycia spadku powinno dotyczyć całego spadku. Ograniczenie tej obowiązującej w polskim prawie spadkowym reguły ma miejsce wówczas, gdy nie da się jej pogodzić z inną zasadą, także bezwzględnie obowiązującą. W takim przypadku pierwszeństwo należy dać zasadzie silniejszej. W uchwale z 2 kwietnia 1982 r. (III CZP 8/82, OSNCP 1982/10, poz. 142), Sąd Najwyższy stwierdził, że silniejszą od zasady, że stwierdzenie nabycia spadku powinno dotyczyć całego spadku, jest zasada, że sądy polskie mogą orzekać jedynie w granicach jurysdykcji krajowej. W takiej sytuacji, gdy jurysdykcja sądu polskiego obejmuje jedynie część majątku spadkowego spadkodawcy zmarłego za granicą, a mianowicie nieruchomości położonej w Polsce, sąd polski ogranicza rozstrzygnięcie nabycia spadku do tej części majątku spadkowego.

 

Sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po cudzoziemcy (jeśli spadkodawca nie ma obywatelstwa polskiego), w zakresie wchodzących do spadku praw rzeczowych na terenie Polski, podlega wyłącznej jurysdykcji sądów polskich (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 9 sierpnia 2000 r., ICKN 804/00).

 

Aby sprawa po spadkodawcy posiadającym obywatelstwo innego kraju przebiegła sprawnie i szybko, do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku, sporządzonego zgodnie z prawem polskim, należy dołączyć:

 

  • oryginał testamentu spadkodawcy (jeśli go sporządził),
  • oryginał orzeczenia sądu zagranicznego (jeśli takie zostało wydane),
  • urzędowe tłumaczenie obydwu tych dokumentów,
  • oświadczenie spadkobierców o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku.

 

Zgodnie z przepisem art. 1015 K.c. oświadczenie o prostym przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania.

 

Sąd spadku wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi.

 

Jeśli w chwili śmierci spadkodawca posiadał podwójne obywatelstwo, czyli był między innymi obywatelem polskim, wówczas zgodnie z przepisem art. 1108 K.p.c. sprawy spadkowe należą do jurysdykcji krajowej, tzn. sprawa o stwierdzenie nabycia spadku może być przeprowadzona przed sądem polskim, niezależnie od składników masy spadkowej. Jednak, jeśli w skład majątku spadkowego wchodzi nieruchomość położona w Polsce, to sprawa o nabycie spadku musi zostać przeprowadzona przed polskim sądem.

 

Jeśli zaś śmierć obywatela polskiego nastąpiła w Polsce, to – niezależnie od tego czy zmarły posiadał również inne obywatelstwo – jurysdykcja krajowa jest wyłączna, a zatem sprawa o nabycie spadku musi toczyć się przed sądem polskim.


Stan prawny obowiązujący na dzień 11.06.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć minus 6 =

 

»Podobne materiały

Wypłata środków z rachunku bankowego w razie śmierci posiadacza

W artykule omówiono zagadnienia związane z możliwością wypłaty środków z rachunku bankowego w razie śmierci posiadacza.

 

Dziedziczenie ustawowe w prawie niemieckim

Artykuł omawia warunki dziedziczenia ustawowego obowiązujące w prawie niemieckim.

 

Zbycie spadku lub udziału w spadku

Artykuł omawia zagadnienia związane ze zbyciem spadku lub udziału w spadku.

 

Zachowek jako dług spadku w podatku od spadków i darowizn

Artykuł omawia prawne możliwości zaliczenia roszczeń o zachowek do długów spadku pomniejszających wysokość należnego do zapłaty podatku od spadków i darowizn.

 

Uprawnienie małżonka spadkodawcy do żądania przedmiotów urządzenia domowego

Małżonek spadkodawcy posiada specjalne uprawnienia wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego. Takim szczególnym uprawnieniem jest możliwość żądania od pozostałych spadkobierców, ponad swój udział spadkowy, przedmiotów urządzenia domowego.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »