Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Włączenie się do postępowania o ubezwłasnowolnienie jako uczestnik

Autor: Janusz Polanowski • Opublikowane: 23.03.2016

Brat złożył wniosek o ubezwłasnowolnienie mamy. Co dzieje się w czasie procedury o ubezwłasnowolnienie? Czy podczas trwania takiego postępowania wyznaczany jest kurator (opiekun) dla mamy? Co należy do jego obowiązków?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jeśli skoncentrować się tylko na dotyczącym Pani mamy postępowaniu, to odpowiedź na pytanie: „Co dzieje się w czasie procedury o ubezwłasnowolnienie?” należałaby do Pani, gdyby się Pani włączyła jako uczestniczka do danego nieprocesowego postępowania cywilnego w sądzie okręgowym (tam powinny trafiać wnioski o ubezwłasnowolnienie). Jest Pani córką osoby, której dotyczy wniosek, więc zachęcam Panią do rozważenia takiej opcji. Uczestnicząc (jako uczestniczka) w odnośnej sprawie cywilnej, będzie Pani uprawniona nie tylko aktywnie brać udział w postępowaniu (np. składać różne wnioski oraz zaskarżać orzeczenia), ale również zapoznawać się z aktami postępowania – co przewidziano w treści artykułu 9 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.):

 

„§ 1. Rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.

§ 2. Strony i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku, chyba że protokół został sporządzony wyłącznie pisemnie.”

 

Proponuję skontaktować się z właściwym sądem okręgowym, kontakt z właściwą prokuraturą również może się przydać. Ubezwłasnowolnienie oznacza ingerencję w zdolność do czynności prawnych – art. 10 i następne Kodeksu cywilnego (K.c.). Zadania opiekuna prawnego (osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie) albo kuratora (osoby ubezwłasnowolnionej częściowo) zawarto w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.) – art. 145 i następne (niemalże do końca). Być może (zwłaszcza w przypadku potrzeby leczenia) przyda się również znajomość ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

 

Proszę sprawdzić, o jakie ubezwłasnowolnienie zawnioskowano (całkowite czy częściowe) oraz do której prokuratury skierowano albo zostanie skierowane przez sąd powiadomienie o postępowaniu z wniosku o ubezwłasnowolnienie (art. 544-5601 K.p.c.). Należy przynajmniej zatelefonować do właściwego wydziału sądu okręgowego oraz zapytać o oznaczenie sprawy (sygnaturę akt) i prokuraturę, do której kierowane są informacje o postępowaniu w sprawie o ubezwłasnowolnienie.

 

Jeżeli Pani zależy na rzeczywistym udziale w danej sprawie o ubezwłasnowolnienie, to proponuję skierować do sądu pismo, w którym Pani zgłosiłaby swe uczestnictwo w postępowaniu (jako córka) oraz przedstawiła swe stanowisko – zarówno wobec samego wniosku o ubezwłasnowolnienie Pani mamy, jak również w zakresie zagadnień szczegółowych (np. potrzeby ustanowienia przez sąd doradcy tymczasowego dla mamy lub ustanowienia dla niej przez sąd pełnomocnika prawnego).

 

Proszę pamiętać o tym, że ustawodawca nie wymaga powiadamiania o wniosku oraz o postępowaniu dzieci osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie. Zdarza się w praktyce, że o ubezwłasnowolnieniu rodzica pozostałe dzieci – czyli poza wnioskodawcą – dowiadują się po orzeczeniu ubezwłasnowolnienia. Część wniosków o ubezwłasnowolnienie – kierowanych przez kogoś z rodziny albo przez prokuratora (np. z inspiracji kierownictwa domu pomocy społecznej) – ma podłoże dalekie od troski o osobę, której dotyczy taki wniosek. Tytułem przykładu, ktoś może chcieć: przejąć (jako opiekun albo kurator) kontrolę nad majątkiem innego człowieka, uniemożliwić sporządzenie testamentu (do czego jest niezbędna pełna zdolność do czynności prawnych), dążyć do odwołania dokonanej przez rodzica darowizny na rzecz dziecka (z powołaniem się na art. 898 i następne K.c.), chcieć dochodzić alimentów (art. 128 i następne K.r.o.) od krewnych osoby ubezwłasnowolnionej. Motywów oraz rodzajów sytuacji może być wiele.

 

W postępowaniach prawnych (w tym sądowych) często przydaje się pisemne przedstawianie swego stanowiska oraz propozycji dowodowych (we wnioskach dowodowych). Pisma należy składać (np. w sądowym biurze podawczym lub w sekretariacie jakiejś instytucji) za pokwitowaniem ich przyjęcia albo wysyłać listami poleconymi (często przydaje się opcja „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”).

 

Żadne rozmowy z sekretariatem (osobiste albo telefoniczne) sądu nie zastąpią skierowania odpowiednich pism – w tym zgłoszenia Pani uczestnictwa w danym postępowaniu. Wspominam o prokuraturze, ponieważ należy unikać sytuacji, w której prokurator (powiadamiany o postępowaniu) byłby faktycznie manipulowany przez kogoś, komu zależy (zwłaszcza z nagannych pobudek) na ubezwłasnowolnieniu.

 

Stoi Pani przed wyborem: albo mieć szansę na korzystanie z prawa do sądu (a może również pomoc Pani mamie w tym zakresie), albo zdawanie się na „bieg sprawy” lub na cudze relacje. Chodzi o Pani mamę, więc nikt Pani nie zastąpi w podejmowaniu odpowiednich starań.

 

Proszę pamiętać o tym, że moja odpowiedź może być oparta wyłącznie na przedstawionym przez Panią opisie sytuacji, a jest on bardzo syntetyczny. W postępowaniach prawnych jest podobnie. Da mihi factum, dabo tibi ius („Daj mi fakt, dam ci prawo”); taką paremię wiążemy ze starożytnymi prawnikami rzymskimi. Sądowi należy przedstawiać informacje o sytuacji, rozsądną argumentację oraz dowody (w tym propozycje przeprowadzenia dowodów we wnioskach dowodowych). Chodzi o rzeczywiste wywiązanie się z prawnego obowiązku udowodnienia faktów (okoliczności), z których wywodzi się skutki prawne (art. 6 K.c., art. 232 K.p.c.). Przydaje się postawa odpowiednio aktywna. Bierność, np. milczenie (wobec wniosków, twierdzeń, zeznań lub innych dowodów), może skutkować przyjęciem przez sąd, że bierne zachowaniem jest przejawem zgody z twierdzeniami kogoś innego (art. 230 K.p.c.), czyli zwiększyć prawdopodobieństwo wydania niekorzystnego orzeczenia.

 

Zachęcam Panią do opracowania planu własnego działania, zapewne o cechach strategii. Będzie Pani – już jako uczestniczka odnośnej sprawy cywilnej – uprawniona zająć stanowisko w zakresie samej potrzeby ubezwłasnowolnienia mamy oraz właściwego w danej sytuacji rodzaju ubezwłasnowolnienia (całkowite albo częściowe). Ubezwłasnowolnienie całkowite (art. 13 K.c.) oznacza sprowadzenie człowieka – w zakresie zdolności do czynności prawnych – do poziomu dziecka przed ukończeniem 13 roku życia; takiej osobie całkowicie odbiera się zdolność do czynności prawnych. Skutkiem ubezwłasnowolnienia częściowego (art. 16 K.c.) jest przysługiwanie danemu człowiekowi ograniczonej zdolności do czynności prawnych.

 

Jeżeli Pani mama już potrzebuje pomocy w reprezentowaniu jej w określonych sprawach (zwłaszcza ważnych), to w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie można zawnioskować o ustanowienie doradcy tymczasowego (art. 548 .p.c.); doradca taki ma status podobny do kuratora osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Jeśli Pani mama nie powinna być ubezwłasnowolniona, a potrzebuje „tylko” reprezentowania jej przez kogoś innego w załatwianiu spraw, to proponuję rozważyć zawnioskowanie o oddalenie wniosku o ubezwłasnowolnienie oraz zawnioskowanie do „sądu opiekuńczego” (czyli odpowiedniego wydziału sądu rejonowego) o ustanowienie dla Pani mamy kuratora na podstawie artykułu 183 K.r.o. (czyli kuratora dla osoby niepełnosprawnej).

 

Przebieg wielu postępowań zależy, w sporym stopniu, od aktywności uczestników (lub stron). Jeżeli w danym postępowaniu zabraknie innych wniosków niż wniosek Pani brata, to sąd – prawdopodobnie z aprobatą prokuratora dla wniosku – może się przychylić do wniosku o ubezwłasnowolnienie Pani mamy. Jeśli Pani uważa dany wniosek za niewłaściwy lub ma Pani określone propozycje szczegółowe, to swe stanowisko proszę przedstawić sądowi (najlepiej na piśmie). Jedna ze szczegółowych propozycji może dotyczyć osoby ewentualnego opiekuna albo kuratora (być może również doradcy tymczasowego). Takie funkcje są często powierzanie komuś z rodziny lub osobie z domu pomocy społecznej (jeśli chory tam przebywa). Nie chodzi przecież o osobę ze służby kuratorskiej; słowo „kurator” jest wieloznaczne.

 

Jednym z najważniejszych dowodów w postępowaniu z wniosku o ubezwłasnowolnienie jest dowód z analizy specjalistycznej (z reguły psychiatrycznej). Można wnioskować o wysłuchanie chorego przez sąd, a niekiedy o zmianę jego miejsca pobytu – niekiedy zdarza się odurzanie ludzi lekami, by nie mogli się bronić przed wnioskiem o ich ubezwłasnowolnienie (mało elegancko rzecz ujmując, zdarza się „robienie wariata” z człowiek dość zdrowego).

 

Ubezwłasnowolnienie powinno zmierzać do ochrony chorego oraz pieczy nad nim i jego majątkiem. Z tego powodu ustawodawca stawia liczne wymagania opiekunowi. Większość przepisów o opiece (art. 145 i następne K.r.o.) wprost dotyczy sprawowania opieki nad osobą niepełnoletnią (czyli dzieckiem w ścisłym znaczeniu prawnym), ale przepisy te odpowiednio stosuje się do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie oraz do różnego rodzaju kurateli. Jednym z zadań opiekuna albo kuratora jest – poza zajmowaniem się podopiecznym – staranność w ochronie interesów majątkowych podopiecznego. Dlatego „sądowi opiekuńczemu” należy przedstawiać (przynajmniej raz rocznie) sprawozdania ze sprawowania takiego rodzaju funkcji, w tym z zajmowania się majątkiem podopiecznego. Osoba, która rozważa podjęcie się zadań z tego zakresu, powinna zapoznać się z przepisami o opiece oraz kurateli (art. 145 i następne K.r.o.).

 

Mam nadzieję, że ta odpowiedź pomoże dobrze chronić Pani mamę oraz jej sprawy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery minus IX =

»Podobne materiały

Nierówny podział majątku po rozwodzie

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej. Czy mogę domagać się zwrotu kosztów – nakładów, których nie płaciła żona w trakcie trwania małżeństwa? Mam na myśli raty kredytu hipotecznego i nakłady finansowe na wyposażenie zakupionego mieszkania. Chodzi również o koszty użytkowania samochodu, który

 

Umowa ustna – Kodeks cywilny

Przez telefon została zawarta ustna umowa na wykonanie strony internetowej. Czy mogę ją zerwać, jeśli się rozmyśliłem?

 

Zarysowanie samochodu

W zeszłym tygodniu zaparkowałam samochód na parkingu strzeżonym. Parkingowy wypisał karteczkę z godziną przyjazdu i numerem rejestracyjnym mojego auta. Po powrocie z zakupów twierdził, że zarysowałam przy parkowaniu samochód stojący obok. Obejrzałam oba pojazdy i nie zauważyłam żadnego zarysowania s

 

Wypowiedzenie umowy szkoleniowej

Pewna kobieta wykupiła szkolenie w firmie, którą prowadzę (dokonała rezerwacji kilka tygodni przed rozpoczęciem zajęć, wpłaciła całą należność, ale nie podpisaliśmy odrębnej umowy). Po jakimś czasie od rozpoczęcia kursu dostałem od tej klientki pismo z wypowiedzeniem umowy szkoleniowej i ż

 

Jak zabezpieczyć się przed nieuzasadnionymi roszczeniami klientów

Jestem producentem mebli na zamówienie. Niestety zdarza mi się od czasu do czasu, że klienci nie są zadowoleni z usługi i straszą mnie rzecznikiem praw konsumenta. U większość z nich roszczenia załatwiamy bez problemu, czyli jest do wymiany front, ponieważ ma zarysowanie, to go wymieniam, nie robiąc

 

Czy pasierb musi odrzucić spadek?

Zmarł mój mąż. W związku z tym, że miał długi, ja i nasz wspólny syn odrzuciliśmy spadek. Czy drugi syn (męża pasierb) również musi odrzucić spadek? Jeżeli tak, to w którym momencie syn musi odrzucić spadek w sytuacji, jeżeli żyje męża matka i bracia?

 

Kara pozbawienia wolności – uchylanie się od jej wykonania a przedawnienie wyroku

Dostałem karę pozbawienia wolności za kradzież z włamaniem na 1 rok, miałem się stawić 10 października 2007 r. w areszcie, ale tego nie zrobiłem i uciekłem za granicę. Wniesiona została apelacja, ale sąd 2 października 2008 r. oddalił wniosek o wznowienie postępowania. Czy jest jakakolwiek możl

 

Nabycie domu z lokatorem zameldowanym na stałe

Nabyłem dom z lokatorem na stałe. Zajmuje mieszkanie na parterze i nie ponosi żadnych kosztów, nie ma umowy. Jak się mogę pozbyć takiego lokatora? Dodatkowo chciałbym, by nie przyjmował gości, których sobie nie życzę. Czy mam prawo ich nie wpuścić? Czy mogę ogrodzić część posesji, by była niedostępn

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »