Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Czym są wierzytelności nieściągalne na gruncie ustawy o podatku dochodowym?

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 14.07.2009

Autor wyjaśnia, czym są wierzytelności nieściągalne na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i kiedy mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W dobie wszechobecnego kryzysu pewność obrotu gospodarczego zmalała. Firmy często zastanawiają się, jak zminimalizować ryzyko podatkowe działalności gospodarczej, czy choćby zmniejszyć rozmiary szkód, które mogą wyrządzić nieuczciwi kontrahenci.

 

Jednym z mechanizmów, jakie przewidział ustawodawca, mającym na celu minimalizację negatywnych konsekwencji, jakie spotykają firmy trafiające na kontrahentów niewywiązujących się ze swoich zobowiązań, jest mechanizm przewidziany w art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 roku (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.)

 

Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem takich wierzytelności nieściągalnych, które uprzednio, na podstawie art. 14 (przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej), zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.

 

Za wierzytelności, o których mowa powyżej, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:

 

  1. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego; albo
  2. postanowieniem sądu o:
    1. oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub
    2. umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w lit. a), lub
    3. ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku; albo
  3. protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

 

Mimo iż na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się być przejrzyste, w praktyce zasady uznawania wierzytelności nieściągalnych za koszt uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych sprawiają wiele problemów i często zostają poddawane pod ocenę sądów. Bogate i cenne jest w tej materii orzecznictwo.

 

Ważny z punktu widzenia dokumentacji nieściągalności, korzystny dla podatników jest wyrok z dnia 11 kwietnia 2007 r., w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. III SA/Wa 1576/06) wskazuje, iż:
„Jeżeli w art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca posługuje się określeniem »uprawdopodobniona«, a w ust. 2 tego artykułu wskazuje na konieczność udokumentowania nieściągalności orzeczeniami, to odkodowując normę zawartą w tym przepisie, nie można pomijać jednego z tych określeń. Oznacza to, że jeżeli egzekucja co do dochodzonej części wierzytelności została umorzona z powodu bezskuteczności – braku majątku zobowiązanego – a więc udokumentowana orzeczeniem, o którym mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy, to zasadne jest przyjęcie, iż tym samym dokumentem uprawdopodobniona jest nieściągalność pozostałej części wierzytelności i także ona podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.”

 

Natomiast w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2007 r. (sygn. III SA/Wa 3919/06) przeczytać możemy, że:
„W przepisie art. 23 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) jednoznacznie wskazano, iż wierzytelności uznane za nieściągalne muszą zostać uznane za nieściągalne poprzez brak możliwości ich wyegzekwowania od dłużnika. Podatnik powinien uprawdopodobnić istnienie całości wierzytelności, co do których istnieje pewność, iż nie mogą być wyegzekwowane od dłużnika. Na powyższe wskazuje określenie zawarte w ww. przepisie odsyłające do »takich wierzytelności uznanych za nieściągalne«. Wniosek taki podyktowany jest tym, iż wyłącznie w przypadku wykazania wszystkich wierzytelności wymagalnych w stosunku do tego samego dłużnika, istnieje domniemanie, iż wykazane przez podatnika nieściągalne należności nie są przedawnione lub sporne między stronami. (...) Do uprawdopodobnienia istnienia wierzytelności nieściągalnych wystarczy udokumentowanie braku możliwości wyegzekwowania należności wobec dłużnika poprzez przedstawienie orzeczeń sądowych zasądzających dochodzone wierzytelności lub wykazanie innych dokumentów lub ujawnienie okoliczności, z których wynikałoby, iż całość wierzytelności w stosunku do danego (tego samego) dłużnika jest nieściągalna. I tak np. fakt posiadania przez podatnika dokumentu w formie postanowienia właściwego organu egzekucyjnego potwierdzającego brak majątku dłużnika, z którego możliwa byłaby egzekucja wymagalnych wierzytelności wskazuje, iż posiada on »postanowienie o nieściągalności« w stosunku do wszystkich wierzytelności, których nieściągalność uprawdopodobnił.”

 

Podobnie na temat udokumentowania nieściągalności wypowiadają się organy w szeroko komentowanym piśmie z dnia 3 marca 2008 r. – Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. 1401/PP-II/4110-1/08/MR), uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007 r. oraz rozpatrując ponownie zażalenie z dnia 8 kwietnia 2005 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer z dnia 21 marca 2005 r., wskazuje, że:
„Podstawą zaliczenia do kosztów podatkowych wierzytelności zasądzonej prawomocnym wyrokiem sądowym, zgodnie z zapisem art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest dzień wydania przez organ egzekucyjny (w zakresie przedmiotowej wierzytelności) postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec bezskuteczności egzekucji spowodowanej brakiem majątku ruchomego podlegającego zajęciu, nieprowadzeniem przez dłużnika działalności pod wskazanym adresem oraz nieskutecznością egzekucji z rachunków bankowych. Tym samym za błędne należy uznać stanowisko podatnika odnośnie zaliczenia do kosztów podatkowych przedmiotowej wierzytelności w dniu pokwitowania przez komornika odbioru wniosku o wszczęciu egzekucji. (...) Za zasadne natomiast uznaje się stanowisko podatnika odnośnie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów części wierzytelności niedochodzonej na drodze sądowej – w dniu wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 20 oraz art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz związany z tym zarzut (zawarty w zażaleniu) odnośnie zawężającej interpretacji zapisu art. 23 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyr. z dnia 11 kwietnia 2007 r., odnosząc się do przedmiotowej kwestii, stwierdził, iż w przypadku gdy egzekucja, co do dochodzonej części wierzytelności została umorzona z powodu bezskuteczności – braku majątku zobowiązanego – a więc udokumentowana orzeczeniem (zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), to zasadne jest przyjęcie, iż tym samym dokumentem uprawdopodobniona jest nieściągalność pozostałej części wierzytelności i także ona podlega zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.”

 

Reasumując, warto dochodzić należności choćby w celu udokumentowania ich nieściągalności, co pozwoli uznać je za koszty uzyskania przychodu.


Stan prawny obowiązujący na dzień 14.07.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 plus 8 =

 

»Podobne materiały

Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych – część 1

Autor w trzyczęściowym cyklu artykułów zawarł obszerne omówienie zagadnień związanych z amortyzacją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W pierwszej części wyjaśnia, jak należy rozumieć pojęcie wartości początkowej w kontekście przepisów prawa.

 

Ustalenie wartości początkowej środka trwałego – część 2

Autor w trzyczęściowym cyklu artykułów zawarł obszerne omówienie zagadnień związanych z amortyzacją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. W jego drugiej części wyjaśnia, kiedy podatnik może skorzystać z pomocy biegłego w ustaleniu cen rynkowych środka trwałego.

 

Zasady ustalania miejsca nieograniczonego obowiązku podatkowego

Autor wyjaśnia, jakie są zasady ustalania miejsca nieograniczonego obowiązku podatkowego.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »