.
Mamy 12 225 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Zabezpieczenie zainwestowanych pieniędzy w spółkę

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 17.05.2010

Mam możliwość zainwestowania pieniędzy w pewne przedsięwzięcie. Docelowo, wraz z dwoma wspólnikami, mam zamiar założyć spółkę, ale zanim to nastąpi, chodzi mi o podpowiedź, jak zabezpieczyć swój wkład jeszcze przed jej powstaniem. Sytuacja bowiem przedstawia się następująco: jeden wspólnik jest pomysłodawcą, drugi wykona platformę internetową, ja zaś mam na to wyłożyć gotówkę. Ustaliliśmy już, że sfinansuję 3 miesiące pracy pomysłodawcy i wykonawcy, oni będą działać w celu urealnienia pomysłu. Zawarcie spółki nastąpi po zakończeniu tego etapu, czyli po uruchomieniu platformy oraz zakończeniu działań pomysłodawcy. W jaki sposób zabezpieczyć się przed ewentualnym oszustwem i utratą zainwestowanych pieniędzy, które muszę wypłacić już teraz? Na etapie tworzenia spółki to ma być mój wkład finansowy, który zapewni mi udziały w wysokości 33%. Odłożenie w czasie założenia spółki ma po prostu potanić całe przedsięwzięcie.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Najprostszym sposobem zabezpieczenia wierzytelność jest weksel. Daje on ochronę, jednak na wstępie należy podkreślić, iż jest to prawo związane z osobą, a nie z majątkiem (jak np. hipoteka, zastaw). Jeśli zatem dłużnik podpisze weksel, a sam nie będzie posiadał żadnego majątku, to nie będzie z czego egzekwować należności.

 

Weksel nie musi być sporządzony u notariusza. Konieczna jest jednak umowa między osobą, która podpisuje weksel, tj. wystawcą weksla (który jest jednocześnie akceptantem) a Panem, czyli uprawnionym z weksla (tj. remitentem). Dopiero umowa rodzi wzajemne obowiązki stron (por. uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 29 czerwca 1995 r., III CZP 66/95, OSNCP 1995, nr 12, poz. 168).

 

W umowie można wskazać, iż weksel będzie podlegał zwrotowi do Wystawcy (lub zniszczeniu) w dniu, w którym zostanie uruchomiona platforma internetowa, albo w dniu podpisania umowy spółki. W ten sposób Pan zabezpieczy swoje pieniądze, a Pańscy kontrahenci będą zobligowani do uruchomienia platformy internetowej do dnia zapłaty weksla – żeby odzyskać weksel i tym samym zwolnić się z zobowiązania.

 

Weksel może zostać wystawiony przez Pańskiego kontrahenta na 33%, 66% czy 100% kwoty, jaką Pan wykłada przed podpisaniem umowy spółki. Może Pan również podpisać dwa weksle, z każdym z kontrahentów osobno, albo jeden weksel, ale z tzw. poręczeniem wekslowym przez drugiego kontrahenta.

 

Można sporządzić weksel i porozumienie wekslowe (sposób wypełnienia weksla) w zwykłej formie pisemnej. Od 1 stycznia 2007 r., razem z wejściem w życie nowej ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1635), zniesiono urzędowe blankiety wekslowe, a weksle przestały podlegać opłacie skarbowej. Nie ma zatem przeszkód do sporządzenia weksla na zwykłej kartce papieru.

 

Weksel własny zawiera:

 

  1. nazwę „weksel” w samym tekście dokumentu, w języku, w jakim go wystawiono;
  2. przyrzeczenie bezwarunkowe zapłacenia oznaczonej sumy pieniężnej;
  3. oznaczenie terminu płatności;
  4. oznaczenie miejsca płatności;
  5. nazwisko osoby, na której rzecz lub na której zlecenie zapłata ma być dokonana;
  6. oznaczenie daty i miejsca wystawienia weksla;
  7. podpis wystawcy weksla.

 

Oto przykład:

 

Weksel

Warszawa, dnia ...

Na kwotę ...

1 lipca 2010 roku zapłacę za ten własny weksel na zlecenie X (imię i nazwisko)

sumę ... (słownie: ...)

Płatny w Warszawie.

Podpis Wystawcy

 

Jeśli miałby to być weksel z poręczeniem, to pod podpisem wystawcy powinien podpisać się poręczyciel, wskazując stosunek poręczenia, np. „poręczam” i podpis.

 

Należy jednak pamiętać o przedawnieniu roszczeń z weksla, gdyż w zależności od tego, do kogo będą kierowane i jaki wesel zostanie zawarty – roszczenia przedawniać będą się w okresie 1 roku lub 3 lat od dnia wskazanego na wekslu jako dzień płatności.

 

Pozwolę sobie poruszyć również kwestię zobowiązania wekslowego w stosunku do współmałżonka. Otóż zgoda małżonka na zaciągnięcie zobowiązania wekslowego przez drugiego małżonka nie jest konieczna. Zgoda taka jest niezbędna dla ważności takiej czynności jak np. zbycie, obciążenie nieruchomości, darowizn z majątku wspólnego (szczegółowy wykaz tych czynności znajduje się w przepisie art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

 

Jeżeli jednak w umowie stanowiącej podstawę do wypełnienia weksla zapiszą Państwo, iż zgoda małżonka wystawcy weksla jest wymagana (i małżonek oświadczy, że się zgadza na zaciągnięcie zobowiązania wekslowego, np. pod umową lub w załączniku do umowy), to uprawniony z weksla nie będzie miał problemów z ewentualnym egzekwowaniem należności z majątku wspólnego małżonków.

 

Jednak nawet jeśli wystawca weksla zaciągnie zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka, to wierzyciel ma kilka sposobów egzekwowania należności, tj. z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z takich praw jak prawa autorskie, prawa własności przemysłowej, a jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa.

 

Najważniejsze dla wystawcy weksla, to dobrze napisana umowa wekslowa. To w niej należy szczegółowo opisać stosunek, na mocy którego powstaje zobowiązanie wekslowe. Należy jednak pamiętać, iż sam weksel jest zobowiązaniem abstrakcyjnym, a zatem uprawniony z weksla może domagać się zapłaty kwoty, na jaką opiewa weksel, w oderwaniu od stosunku podstawowego (z zastrzeżeniem terminów wskazanych już wyżej).

 

Istnieją również inne sposoby zabezpieczania wierzytelności, np. przewłaszczenie na zabezpieczenie, zastaw, hipoteka.

 

Przewłaszczenie na zabezpieczenie to umowa o przeniesienie na wierzyciela własności określonej rzeczy przez dłużnika (przykładowo samochodu) z zastrzeżeniem, że w przypadku, gdy dług zostanie terminowo spłacony, względnie po rozwiązaniu umowy o współpracy – przeniesienie własności traci moc i dłużnik staje się z powrotem właścicielem rzeczy.

 

Na marginesie dodam, że przy przewłaszczeniu na zabezpieczenie np. samochodu zgodę powinien wyrazić jego właściciel. Jeśli samochód jest składnikiem majątku wspólnego małżonków, to oboje powinni zgodzić się na przewłaszczenie. Nie zawsze w dowodzie rejestracyjnym widnieją wszyscy współwłaściciele pojazdu.

 

Umowa o przewłaszczeniu na zabezpieczenie nie wymaga zachowania szczególnej formy (dla celów dowodowych wystarczy forma pisemna). Przy czym umowa o przewłaszczenie nieruchomości (dopuszczalna w świetle orzecznictwa sądowego – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2000 r., III CKN 246/2000, OSNC 11/2000, poz. 213) wymaga jednak zachowania formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności (art. 73 ust. 2 w związku z art. 158 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm. – w skrócie K.c.).

 

Konsekwencją przewłaszczenia na zabezpieczenie jest sytuacja, że do czasu spłaty długu przez dłużnika wierzyciel jest właścicielem przewłaszczonej rzeczy, a dłużnik – dopóki nie spłaci zaciągniętego zobowiązania – nie może odzyskać tej rzeczy. Nie stoi to jednak na przeszkodzie możliwości pozostawienia owej przewłaszczonej rzeczy w posiadaniu dłużnika, jeżeli tylko wierzyciel ma do niego wystarczające zaufanie.

 

Umowa przewłaszczenia rzeczy na zabezpieczenie nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, nie została bowiem objęta zakresem przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 z późn. zm.).

 

Prawo zastawu polega na tym, że wierzyciel, którego wierzytelność została zabezpieczona zastawem na rzeczy (prawie), może dochodzić zaspokojenia z tej rzeczy (prawa) bez względu na to, czyją stała się własnością (art. 306 § 1 K.c.). A zatem jest to zabezpieczenie na majątku a nie na osobie.

 

Zastaw to – obok użytkowania, służebności, hipoteki oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu – jedno z tzw. ograniczonych praw rzeczowych. Są to prawa, które co do zasady polegają na ograniczeniu prawa właściciela rzeczy. Ogólne regulacje dotyczące tej instytucji znajdują się w przepisach art. 306-335 Kodeksu cywilnego.

 

Ustawodawca w Kodeksie cywilnym wprowadza podział zastawu na dwie kategorie: zastaw na rzeczach ruchomych oraz zastaw na prawach. Nie można natomiast ustanowić zastawu na nieruchomości (dla zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomości ustanawia się bowiem hipotekę).

 

Zgodnie z przepisem art. 306 Kodeksu cywilnego „w celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne”.

 

Treścią prawa zastawu jest zatem uprawnienie wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością.

 

Przedmiotem zastawu na rzeczach ruchomych mogą być wyłącznie takie rzeczy, które przedstawiają jakąkolwiek wartość majątkową. Zatem nie mogą to być np. listy, zdjęcia, ponieważ nie stanowią żadnej wartości majątkowej, a więc nie mogłyby służyć na zaspokojenie wierzytelności w razie realizacji zastawu.

 

Przedmiotem zastawu może być udział we własności rzeczy ruchomej, o ile rzecz została wydana wierzycielowi oraz pozostali współwłaściciele rzeczy zgodzili się na obciążenie jej prawem zastawu. Przedmiotem zastawu nie mogą być rzeczy zbiorowe jako całość (np. zbiór obrazów). Jednakże dopuszczalne jest ustanowienie zastawu w stosunku do każdej rzeczy składającej się na rzecz zbiorową (a zatem każdy obraz może być przedmiotem zastawu). Kodeks cywilny nie zna instytucji „zastawu łącznego”.

 

Do ustanowienia zastawu potrzebna jest umowa między właścicielem rzeczy (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz wydanie rzeczy wierzycielowi albo osobie trzeciej, na którą strony się zgodziły. Jeżeli rzecz w chwili zawarcia umowy znajduje się już w posiadaniu wierzyciela, do ustanowienia zastawu wystarcza sama umowa.

 

Istnieje również możliwość użyczenia przedmiotu zastawu przez wierzyciela (zastawnika) na rzecz zastawcy. W takiej sytuacji zastawca nadal będzie posiadał rzecz, mimo iż została ona wydana wierzycielowi i jest obciążona prawem zastawu.

 

Zastaw na rzeczy ruchomej zabezpiecza nie tylko roszczenie główne (dług), ale także roszczenia związane z zabezpieczonym długiem, m.in. roszczenie o odsetki nieprzedawnione, o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o zwrot nakładów na rzecz oraz o przyznane koszty zaspokojenia wierzytelności.

 

Zastaw można ustanowić w celu zabezpieczenia wierzytelności istniejącej, przyszłej lub warunkowej. Przykładem wierzytelności przyszłej może być zastaw bankowy.

 

Zabezpieczyć można tylko wierzytelność oznaczoną. Nie chodzi przy tym o kwotę zabezpieczenia (trudno byłoby bowiem ustalić konkretną kwotę np. przy umowie kredytowej, gdzie stan zadłużenia kredytobiorcy jest zmienny), ale o określenie konkretnego stosunku, z którego wierzytelność zabezpieczona zastawem pochodzi.

 

Wierzyciel (zastawnik), któremu rzecz została wydana, powinien czuwać nad jej stanem. A zatem jest on odpowiedzialny za szkodę w postaci pogorszenia rzeczy, jeśli powstała ona w czasie, gdy rzecz była w jego posiadaniu. Po wygaśnięciu zastawu powinien on zwrócić rzecz właścicielowi (zastawcy). Jeżeli zastawnik czynił nakłady na rzecz, aby utrzymać ją w niepogorszonym stanie, to po wygaśnięciu zastawu ma prawo dochodzić od zastawcy zwrotu tych nakładów.

 

Nieważne jest zastrzeżenie, przez które zastawca zobowiązuje się względem zastawnika, że nie dokona zbycia lub obciążenia rzeczy przed wygaśnięciem zastawu. Oznacza to, iż zastawca może w każdej chwili zbyć rzecz (np. sprzedać, darować) lub obciążyć ją innym prawem (np. kolejnym zastawem, użyczeniem).

 

Realizacja prawa zastawu polega na uzyskaniu tytułu wykonawczego i przeprowadzeniu na jego podstawie egzekucji. Na mocy przepisów art. 777 i 781 Kodeksu postępowania cywilnego tytułem egzekucyjnym mogą być: prawomocne orzeczenie sądowe, ugoda przed sądem lub mediatorem, akt notarialny. Aby stały się tytułem wykonawczym, muszą one być zaopatrzone w klauzulę wykonalności.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I + 1 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton