.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Wcześniejsza emerytura – obowiązek czy przywilej?

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 11.12.2008

Jestem nauczycielem i osiągnęłam prawo do wcześniejszej emerytury, jednak nie chcę na nią przechodzić przed ukończeniem 60 lat. W mojej szkole dyrektor co roku wzywa osoby takie jak ja i mówi, że być może nie będzie miał dla nas pracy. Czuję się dyskryminowana. Dyrektor twierdzi, iż jak ktoś ma uprawnienia emerytalne, to nie może zwrócić się do sądu pracy i ubiegać się o pozostanie w szkole. Myślę, że dzisiaj nazywa się to mobbingiem w pracy. Jak to się ma do dzisiejszej sytuacji, gdy rząd nawołuje nauczycieli, aby nie korzystali z tego przywileju z powodu braku środków na emerytury?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze (nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym) mogą – po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy – przejść na emeryturę.

 

Zgodnie z ust. 1a tego artykułu nauczyciele spełniający warunki określone w ust. 1 mogą przejść na emeryturę również w razie rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych w art. 20 ust. 1, 5c i 7 (rozwiązanie stosunku pracy w razie likwidacji szkoły, częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć).

 

Z powyższego wynika, że uprawnienie nauczyciela do przejścia na wcześniejszą emeryturę nie jest jego obowiązkiem, lecz prawem, z którego może skorzystać, ale nie musi. Spełnienie warunków do przejścia na wcześniejszą emeryturę nie jest samo w sobie przesłanką do rozwiązania stosunku pracy.

 

Z przepisów Karty Nauczyciela wynika niezbicie, iż stosunek pracy nauczycieli mianowanych, a także zatrudnionych na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, charakteryzuje wzmożona ochrona przed rozwiązaniem stosunku pracy.

 

Zgodnie z art. 23 ust. 1 Karty Nauczyciela stosunek pracy z nauczycielem zatrudnionym na podstawie mianowania ulega rozwiązaniu:

  1. na wniosek nauczyciela,
  2. w razie czasowej niezdolności nauczyciela do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności przekracza 182 dni, przy czym do okresu niezdolności do pracy wlicza się również przypadające w tym okresie przerwy dni, w których w szkole, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie odbywają się zajęcia; w szczególnie uzasadnionych sytuacjach okres nieobecności w pracy może być przedłużony o kolejne 12 miesięcy, o ile nauczyciel uzyska prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, o którym mowa w przepisach dotyczących świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, lub dostanie urlop dla poratowania zdrowia,
  3. w razie orzeczenia przez lekarza, który przeprowadza badanie okresowe lub kontrolne, o niezdolności nauczyciela do wykonywania dotychczasowej pracy,
  4. w razie ukończenia przez nauczyciela 65 lat życia; jeżeli z ukończeniem 65 lat życia nauczyciel nie nabył prawa do emerytury, dyrektor szkoły przedłuża okres zatrudnienia, nie dłużej jednak niż o 2 lata od ukończenia przez nauczyciela 65 lat życia,
  5. w razie uzyskania negatywnej oceny pracy dokonanej w trybie i na zasadach określonych w art. 6a,
  6. w razie cofnięcia skierowania do nauczania religii w szkole na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

 

Natomiast zgodnie z art. 26 ust. 1 Karty Nauczyciela stosunek pracy nauczyciela wygasa z mocy prawa odpowiednio w razie:

  1. prawomocnego ukarania w postępowaniu dyscyplinarnym karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy oraz karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie trzech lat od ukarania lub karą wydalenia z zawodu nauczycielskiego,
  2. prawomocnego skazania na karę pozbawienia praw publicznych albo prawa wykonywania zawodu lub utraty pełnej zdolności do czynności prawnych,
  3. prawomocnego skazania za przestępstwo popełnione umyślnie,
  4. upływu trzymiesięcznego okresu odbywania kary pozbawienia wolności,
  5. stwierdzenia, że nawiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważnych dokumentów albo zostało dokonane z naruszeniem warunków określonych w art. 10 ust. 5 pkt 1-5, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 9.

 

W pytaniu pisze Pani, że dyrektor wzywa co roku osoby, które spełniają warunki do przejścia na wcześniejszą emeryturę, i mówi, że nie będzie miał dla nich być może pracy.

 

Prawdopodobnie dyrektorowi chodzi o art. 20 Karty Nauczyciela, zgodnie z którym:

  1. w razie całkowitej likwidacji szkoły dyrektor rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy,
  2. częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnianie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć dyrektor rozwiązuje z nauczycielem stosunek pracy lub, na wniosek nauczyciela, przenosi go w stan nieczynny. W tym wypadku nauczyciel może wyrazić zgodę na ograniczenie zatrudnienia.

 

Nawet w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania, kiedy dyrektor będzie zmuszony zmniejszyć zatrudnienie, dokonując wyboru nauczycieli, których zwolni, dyrektor nie może się kierować tylko tym, że dani nauczyciele spełniają warunki do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Sam fakt spełnienia warunków do wcześniejszej emerytury jako przesłanka do rozwiązania stosunku pracy może być poczytany jako naruszenie zasady równego traktowania i zakazu dyskryminacji.

 

Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia z dnia 7 grudnia 2006 r.: „(…) Równocześnie nie budzi bowiem zastrzeżeń stanowisko, że wybór nauczyciela do zwolnienia z pracy w razie częściowej likwidacji szkoły albo w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenie liczby oddziałów w szkole lub zmian planu nauczania uniemożliwiających dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć (art. 20 ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela) nie może być dowolny oraz nie powinien naruszać zasady równego traktowania pracowników (nauczycieli) lub zakazu dyskryminacji (art. 112 i 183a Kodeksu pracy w związku z art. 91c Karty Nauczyciela). W razie wymuszonej obiektywnie potrzeby redukcji zatrudnienia – zwolnienie konkretnego nauczyciela z pracy powinno opierać się zatem na jednolitych dla wszystkich zatrudnionych kryteriach pozostawienia w zatrudnieniu nauczycieli o wyższych walorach zawodowo-dydaktycznych, co prowadzi do usprawiedliwionego rozwiązywania stosunków pracy z nauczycielami o niższych kwalifikacjach lub obniżonej sprawności czy przydatności zawodowej lub dydaktycznej, a nawet zdrowotnej (np. nauczycieli częściej korzystających ze zwolnień lekarskich itp.)”.

 

Jeżeli w Pani szkole są nauczyciele o kwalifikacjach równych Pani, lecz są niżej niż Pani oceniani przez przełożonych oraz przez uczniów i ich rodziców, to w razie redukcji etatów to rozwiązanie stosunku pracy z Panią może naruszać zasadę niedyskryminacji i zasadę równego traktowania pracownika. Wybierając nauczyciela do rozwiązania z nim stosunku pracy, dyrektor powinien porównać kwalifikacje zawodowe nauczycieli oraz uwzględnić nie tylko poziom wykształcenia, ale także praktykę w nauczaniu przedmiotu.

 

Gdyby doszło jednak do rozwiązania z Panią stosunku pracy, a Pani będzie uważać, iż działanie dyrektora narusza zasady równego traktowania i niedyskryminacji nauczyciela (np. ze względu na wiek), to może Pani odwołać się do sądu pracy. Spełnienie warunków do wcześniejszej emerytury nie wyłącza prawa do obrony swoich praw w sądzie.

 

Co do mobbingu to jest on zdefiniowany w art. 943 § 2 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. Trudno stwierdzić, czy w Pani sytuacji dyrektor dopuszcza się mobbingu. Jak już powyżej wspomniałem, mobbing to uporczywe i długotrwałe nękanie.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 minus osiem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl