.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Warunki szczególne pracy – czy można ich dowodzić przed sądem?

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 03.01.2012

Czy mogę wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że praca, którą wykonywałem w zlikwidowanym już przedsiębiorstwie, była wykonywana w warunkach szczególnych? Mogę udowodnić to tylko na podstawie zeznań świadków.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na wstępie należy stwierdzić, że powództwo o ustalenie wykonywania pracy w warunkach szczególnych jest akceptowane w orzecznictwie. Otóż w wyroku z dnia 19.11.2004 r., sygn. akt II SA 4780/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że „roszczenia byłych pracowników o ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze mogą być skutecznie dochodzone tylko przeciwko byłemu pracodawcy lub jego następcy prawnemu”. Z kolei w postanowieniu z dnia 10.07.2002 r., sygn. akt III KKO 2/02, Sąd Najwyższy orzekł, że „uchylenie art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie pozbawiło pracownika zainteresowanego stwierdzeniem wykonywania pracy w warunkach szczególnych, prawa wystąpienia na podstawie art. 189 KPC z powództwem o ustalenie, jeżeli ma w tym interes prawny”.

 

Niejednokrotnie Sąd ustala taką okoliczność w toku postępowania o przyznanie świadczenia emerytalnego. W wyroku z dnia 04.11.2008 r., sygn. akt III AUa 3113/08, LEX nr 552003, SA w Katowicach, stwierdzono:

 

„W sytuacji, kiedy brak wymaganego świadectwa pracy w warunkach szczególnych wystawionego przez pracodawcę, Sąd może prowadzić postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia, czy praca wykonywana przez stronę, była wykonywana w warunkach wymaganych przepisami rozporządzenia, czy ubezpieczony zajmował któreś ze stanowisk pracy wymienionych w załącznikach nr 1 lub 2 do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43)”. Z kolei w wyroku z dnia 14 grudnia 2004 r., III AUa 2474/03, LEX nr 151770, ten sam Sąd przyjął, że „w postępowaniu sądowym, toczącym się z odwołania ubezpieczonego od decyzji organu rentowego, dopuszczalne jest jednak przeprowadzenie wszelkich dowodów dla wykazania okoliczności, mających wpływ na prawo skarżącego do świadczenia, i to zarówno wtedy, gdy pracodawca wystawił świadectwo pracy, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje jego treść, jak i wówczas, gdy dokument taki z żadnych przyczyn nie może być sporządzony”.

 

Szansą dla Pana może być treść art. 473 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym „w sprawach przewidzianych w niniejszym dziale [Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych] nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron”. Innymi słowy w postępowaniu przed sądem, także wówczas, gdy przedmiotem sporu jest podstawa wymiaru świadczeń ubezpieczeniowych, fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie mogą być dowodzone wszelkimi dostępnymi środkami, a do sądu należy ocena ich wiarygodności.

 

Orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej materii jest jednolite i nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 02.02.1996 r., sygn. akt II URN 3/95, „w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w § 22 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. 1983 r. Nr 10 poz. 49 ze zm.) dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami”. Zgodnie z § 20 pkt 1 rozporządzenia z dnia 07.02.1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń „wysokość zarobków ubezpieczony powinien udowodnić zaświadczeniami pracodawców”. Powyższe ograniczenie nie obowiązuje w postępowaniu sądowym, w którym Pan jako strona może dopuścić dowód z zeznań świadków i żądać przesłuchania Pana w charakterze strony. Możliwość taką daje przepis art. 473 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przed sądem nie stosuje się żadnych ograniczeń dowodowych. Ten wyjątek od ogólnych zasad wynikających z art. 247 Kodeksu postępowania cywilnego sprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane i ich dopuszczenie za celowe.

 

Pozwolę sobie zatem wskazać, że jeżeli żyją jeszcze koledzy, członkowie rodziny i inne osoby, które mogą posiadać jakąkolwiek wiedzę na temat świadczonej przez Pana pracy, warto ustalić ich dane teleadresowe i wezwać w charakterze świadków na okoliczność ustalenia, że świadczył Pan pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Należy pamiętać, iż to na Panu spoczywa ciężar dowodu. Nadto należy wystąpić do podmiotu, w którym archiwizowane są dokumenty po zlikwidowanym zakładzie pracy, celem uzyskania pełnej dokumentacji, np. zajmowanych przez Pana stanowisk pracy, tak aby następnie była możliwość przyporządkowania ich do wykazów wskazanego powyżej rozporządzenia.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć + dziewięć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »