.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uzyskanie patentu

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 14.11.2012

Proszę o poradę dotyczącą uzyskania patentu. Chciałbym zbudować maszynę, która będzie nowością na rynku, ale planuję wykorzystać znane technice rozwiązania. Czy uda mi się opatentować takie urządzenie? Czy moja maszyna będzie chroniona tylko w Polsce, czy także w innych krajach?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zakładam, że skoro pisze Pan o nowości, zna Pan przesłanki ochrony patentowej, ale dla porządku jeszcze je przypomnę. Zgodnie z art. 24 ustawy z 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

 

Przesłankami zdolności patentowej wynalazku są zatem:

 

  1. techniczny charakter,
  2. nowość,
  3. nieoczywistość,
  4. przemysłowa stosowalność.

 

Według ww. ustawy:

 

„Art. 25. 1. Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki.

 

2. Przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

 

3. Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie.

 

4. Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie.

 

Art. 26. 1. Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

(…)

Art. 27. Wynalazek uważany jest za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa”.

 

Oczywiście, aby dokładnie odpowiedzieć na pytanie, musiałbym zapoznać się z konstrukcją Pana rozwiązania. Niemniej sam fakt, że urządzenie wykorzystuje urządzenia już znane, nie wyklucza jego nowości. W dzisiejszym świecie trudno sobie wyobrazić rozwiązania techniczne, które nie nawiązują do jakichś wcześniejszych rozwiązań, nie są nimi inspirowane czy też nie zawierają znanych już elementów. Wynalazków „epokowych”, takich jak żarówka czy bomba atomowa, nie mieliśmy aż tak dużo. Wiele rozwiązań to ulepszenie tego, co już jest. Przykład – złącza szynowe. Konstrukcja składa się z dwóch elementów: szyna + złącza; problem polega na tym, by obie szyny stykały się ze sobą pod odpowiednimi kątami. Istnieje patent na rozwiązanie polegające w istocie na odpowiednim doborze stosunków kątów pomiędzy stykającymi się szynami (opatentowane jako szyny o określonych kątach i złącze o określonych kątach czy raczej o określonych stosunkach kątów). Taki patent wykorzystuje przecież coś, co jest doskonale znane (szyna + złącze znane są od dawna). Mało tego, istniało kilka patentów na odpowiednią konstrukcję złącza szynowego (de facto na określoną szynę i określone złącza) – każdy z nich dotyczył przecież urządzenia składającego się z tych samych elementów, tyle że nieco inaczej wykonanych. Tak więc to, że stworzył Pan rozwiązanie, które jest zlepkiem znanych rozwiązań, nie wyklucza nowości. Zresztą w praktyce urzędu patentowego bada się, czy takie i tylko takie rozwiązanie znajduje się już w stanie techniki (np. zostało opisane w czasopiśmie naukowym). Aby stwierdzić brak nowości, rozwiązanie zgłoszone do opatentowania nie może różnić się żadną istotną cechą techniczną od rozwiązania znanego. Jeśli choć jedna istotna cecha techniczna rozwiązania zgłaszanego do opatentowania jest inna – mamy do czynienia z nowością.

 

Dla wykazania braku nowości należy przeciwstawić zakwestionowanemu rozwiązaniu konkretne rozwiązanie o identycznych cechach (wyrok NSA z 28 lutego 2007 r., II GSK 272/06, niepubl. decyzja Komisji Odwoławczej z 1 października 1973 r., odw. 1002/73, WUP 1974, nr 6, s. 620). Przy porównaniu bierze się pod uwagę istotę techniczną rozwiązania zgłoszonego do ochrony i znanego ze stanu techniki (tak decyzja KO z 9 lutego 1966 r., odw. 1829/65, WUP 1968, nr 1, s. 74 i decyzja KO z 16 listopada 1965 r., odw. 1624/65, WUP 1967, nr 3, s. 233). Brak nowości występuje np., gdy do znanego rozwiązania o charakterze technicznym wprowadza się zmiany niemające znaczenia dla jego istoty. Przykładowo, przystosowanie znanej metody regeneracji kondensatorów foliowych do kondensatorów cienkowarstwowych nie wymagało nowego rozwiązania, lecz jedynie konieczna była jego adaptacja polegająca na określeniu parametrów układu, za pomocą którego przeprowadza się wspomnianą regenerację. Jest bowiem oczywiste, że w znanej metodzie postępowania w przypadku przystosowania jej do nowych warunków należy zawsze dokonywać określonych zmian i jeśli zmiany te nie dotyczą istoty postępowania, nie stanowią nowego rozwiązania (decyzja KO z 20 kwietnia 1973 r., odw. 1562/72, WUP 1974, nr 4, s. 402). Kryterium braku nowości wymaga, aby przeciwstawione rozwiązanie było tożsame pod względem budowy i elementów przeciwstawnemu (decyzja UP z 20 czerwca 2007 r., niepubl.). Nie ma natomiast zdolności patentowej rozwiązanie techniczne, które polega na uściśleniu warunków stosowania rozwiązania znanego, stanowiąc jedynie przykład jego zastosowania (decyzja KO z 9 lutego 1971 r., odw. 1985/59, WUP 1971, nr 3, s. 187).

 

Bardziej obawiałbym się braku poziomu wynalazczego. Zresztą często np. przy sprawach o unieważnienie patentu, o ile można się dość łatwo wybronić przed zarzutem braku nowości, to znacznie trudniej obronić tezę, iż wynalazek nie jest oczywisty. Choć rozwiązanie polegające na zlepku znanych już rozwiązań (np. przez odpowiednie połączenie urządzenia A, B i C) mogło nie zostać nigdzie wcześniej zastosowane, to sposób ich połączenia (de facto będący istotą wynalazku) może być oczywisty dla znawcy, zatem wynalazek nie ma poziomu wynalazczego. Czyli co prawda nikt wcześniej nie skonstruował takiego właśnie połączenia, ale znawca z danej dziedziny techniki nie miałby z tym żadnego problemu. Po prostu widocznie nie było takiej potrzeby.

 

Przykładowo, zgodnie z wyrokiem WSA z 13 marca 2008 r. (VI SA/Wa 1404/07), patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. Nie oznacza to jednakże, iż przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę. Wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej niż rutynową tylko wiedzą mechanika czy inżyniera. Rozwiązanie jest patentowanym wynalazkiem, o ile w obszarze technicznym jest przynajmniej jeden nowy nieoczywisty element.

 

Jeśli chodzi o uzyskanie patentu, to jeśli uda się Panu uzyskać patent w Polsce, to jego ochrona będzie rozciągała się tylko na terytorium Polski.

 

„Art. 63. 1. Przez uzyskanie patentu nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej”.

 

Ochrona ta nie rozciąga się na inne kraje, wynika to z zasady terytorialności praw własności przemysłowej. Prawo udzielone przez urząd patentowy danego państwa jest skuteczne tylko na terytorium tego państwa. Nie będzie więc Pan mógł dochodzić ochrony swojego rozwiązania np. w Niemczech. Czyli jeśli np. ktoś będzie wytwarzał urządzenie według Pana wynalazku na terenie Niemiec, a Pana wynalazek chroniony będzie jedynie w Polsce, to nie będzie Pan mógł skutecznie dochodzić ochrony, ponieważ w Niemczech Pana patent nie działa.

 

Zgodnie z zasadą terytorialności prawa własności intelektualnej (patenty, znaki towarowe, prawa autorskie, wzory przemysłowe, prawa odmian roślin, nazwy handlowe itd.) chronione są tylko w granicach i zgodnie z przepisami prawa jurysdykcji kraju, regionu, w którym zostały one udzielone. Zasada terytorialności definiuje zakres terytorialny lub obszar, na którym prawa własności intelektualnej podlegają ochronie (A. von Muhlendahl, D. Strauder, Territorial Intellectual Property Rights in a Global Economy – Transit and Other „Free Zones”, w: Patents and Technological Progress in a Globalized World, MPI Studies on Intellectual Property, Competition and Tax Law 2009, Volume 6, 8).

 

Jeśli chodzi o zakres przyznanych Panu praw w Polsce, to patent daje Panu prawo do zarobkowej lub zawodowej eksploatacji wynalazku na terytorium Polski przez okres 20 lat od dnia dokonania zgłoszenia wynalazku w urzędzie patentowym (art. 63 ust. 3). Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe, zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych (art. 63 ust. 2).

 

Szczegółowy zakres monopolu patentowego określa art. 66:

 

„Art. 66. 1. Uprawniony z patentu może zakazać osobie trzeciej, niemającej jego zgody, korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy polegający na:

 

1) wytwarzaniu, używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktu będącego przedmiotem wynalazku lub

2) stosowaniu sposobu będącego przedmiotem wynalazku, jak też używaniu, oferowaniu, wprowadzaniu do obrotu lub importowaniu dla tych celów produktów otrzymanych bezpośrednio takim sposobem.

 

2. Uprawniony z patentu może w drodze umowy udzielić innej osobie upoważnienia (licencji) do korzystania z jego wynalazku (umowa licencyjna)”.

 

Ma Pan do wyboru trzy sposoby rejestracji ze względu na zakres terytorialny ochrony, którą chce Pan uzyskać:

 

  1. krajowy – w kraju,
  2. europejski – w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego,
  3. międzynarodowy – w wybranych krajach świata, które są sygnatariuszami Układu o Współpracy Patentowej (PCT).

 

W przypadku zgłoszenia w trybie PCT zgłoszenie jest „rozdzielane” na te kraje, które w zgłoszeniu Pan wskaże – mogą być to dowolne państwa będące sygnatariuszami tej konwencji.

 

Bardzo dokładne informacje są na stronie urzędu patentowego, ale w skrócie, aby dokonać zgłoszenia w trybie PCT (zgłoszenia międzynarodowego), należy:

 

  1. wypełnić formularz (wspólny dla wynalazków i wzorów użytkowych) zgodnie z uwagami (NOTES) zamieszczonymi w końcowej części formularza (dostępnego na stronie Urzędu Patentowego RP w zakładce „Procedura międzynarodowa”);
  2. dokonać zgłoszenia wynalazku (wzoru użytkowego) w Urzędzie Patentowym RP działającym w charakterze Urzędu przyjmującego (Receiving Office), wybierając jeden z wymienionych poniżej sposobów wnoszenia dokumentacji.

 

Zgłoszenia międzynarodowego w danym kraju może dokonać obywatel danego kraju lub osoba zamieszkująca w danym kraju bądź osoba prawna mająca główną siedzibę na terenie danego kraju. Jeżeli istnieje kilku zgłaszających, wymagane jest, aby przynajmniej jeden był obywatelem lub miał miejsce zamieszkania na terenie danego kraju, w którym chcą dokonać zgłoszenia. Zgłoszenia dokonujemy w polskim Urzędzie Patentowym, w Europejskim Urzędzie Patentowym lub bezpośrednio w Biurze Międzynarodowym Światowej Organizacji Własności Intelektualnej WIPO (IB WIPO). W dwóch ostatnich przypadkach zgłoszenia można dokonać tylko wówczas, gdy było wniesione wcześniejsze zgłoszenie w trybie krajowym, dlatego lepiej zawsze od razu dokonać zgłoszenia międzynarodowego w Urzędzie Patentowym RP.

 

Dla zgłaszających – obywateli polskich lub polskiej osoby prawnej ustawa Prawo własności przemysłowej w art. 40 stanowi:


„Art. 40. Wynalazek, na który polska osoba prawna bądź obywatel polski, mający miejsce zamieszkania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej, chce uzyskać patent za granicą, może być zgłoszony za granicą w celu uzyskania ochrony po zgłoszeniu go w Urzędzie Patentowym”.

 

Międzynarodowego zgłoszenia można dokonać osobiście, pocztą, faksem, elektronicznie. W przypadku zgłoszenia telefaksem oryginał zgłoszenia powinien wpłynąć do urzędu w terminie 14 dni od daty nadania zgłoszenia faksem. Aby zachować datę zgłoszenia z telefaksu, przesłany w późniejszym terminie oryginał zgłoszenia musi być tożsamy z dokumentacją przesłaną telefaksem. Zgłoszenie międzynarodowe, składane w Urzędzie Patentowym RP jako urzędzie przyjmującym, musi być sporządzone w jednym z 3 języków, tj. języku angielskim, niemieckim lub francuskim.

 

Dalsze, bardzo dokładne informacje można znaleźć na stronie Urzędu Patentowego RP (www.uprp.pl).

 

W każdym razie wtedy ma Pan szansę uzyskać ochronę w większej liczbie krajów.

 

W przypadku zgłoszenia w trybie europejskim – zgłoszenie kierujemy do Europejskiego Urzędu Patentowego w Monachium. Wtedy można uzyskać ochronę patentową w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Nie jest to jeden patent europejski, bo jest rozbijany na patent w każdym kraju.

 

Wreszcie, może Pan skorzystać z procedury krajowej, ale wówczas Pana wynalazek będzie chroniony tylko na terytorium kraju.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI minus VI =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton