Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Użyczenie samochodu a wypadek

Autor: Marek Gola • Opublikowane: 12.05.2014

Poprosiłam znajomego o przysługę, która polegała na zawiezieniu moim samochodem mojej siostry z Poznania do Szczecina i z powrotem (siostra nie ma prawa jazdy, a ja byłam wtedy bardzo zajęta). W trakcie jazdy znajomy rozpędził się do prawie 200 km/h i spowodował wypadek, w wyniku którego samochód został zniszczony. Teraz odmawia zwrócenia mi kosztów naprawy (samochód nie ma AC). Co mogę zrobić, aby dostać odszkodowanie? Czy mogę powołać się na art. 714 Kodeksu cywilnego (użyczenie samochodu)?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Poniższa odpowiedź została oparta na następujących faktach i ich prawnej ocenie: z treści Pani pytania wynika, że poprosiła Pani znajomego o przysługę, która miała polegać na zawiezieniu Pani siostry z Poznania do Szczecina i z powrotem. Do wykonania tej przysługi użyczyła Pani swój samochód. W trakcie jazdy znajomy nie dostosował prędkości do warunków jazdy i doprowadził do wypadku. W chwili obecnej kierujący pojazdem odmawia naprawienia wyrządzonej przez siebie szkody.

W mojej ocenie w niniejszej sprawie mamy do czynienia z umową-zleceniem istniejącą między Panią a Pani znajomym. Zgodnie z art. 734 Kodeksu cywilnego (w skrócie: K.c.) przez umowę-zlecenie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.

Nie ulega wątpliwości, iż działanie Pani znajomego należy postrzegać jako czyn niedozwolony. W mojej ocenie w przedmiotowej sprawie doszło do wykroczenia, o którym mowa w art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń (w skrócie: K.w.), zgodnie z którym kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności, powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny.

W mojej ocenie nie doszło do nawiązania umowy użyczenia samochodu, o której mowa w art. 710-719 K.c., ponieważ powierzyła Pani mienie, tj. pojazd mechaniczny, celem wykonania zobowiązania. Innymi słowy, oddanie do używania pojazdu należy traktować jako jedno z postanowień umowy-zlecenia, a nie jako odrębną umowę cywilnoprawną.

Zasadne jest zatem powołanie się na treść art. 415 K.c., zgodnie z którym kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

W Pani sytuacji mamy do czynienia ze szkodą majątkową bezpośrednią. Według art. 361 K.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Wszystko zatem zależy od tego, do czego Pani wykorzystywała samochód. Jeżeli bowiem zdarzyłoby się tak, iż samochód jest przez Panią wykorzystywany w pracy, w takiej sytuacji możliwe jest także dochodzenie odszkodowania za straty, które Pani poniosła na skutek wyrządzenia szkody. Można bowiem wyodrębnić tzw. damnum emergens oraz lucrum cessans, czyli poniesiony uszczerbek oraz utracony zysk.

Celem przykładu wskazać należy na poniższe orzeczenie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym taka sytuacja oznacza w praktyce, że np. w razie niemożności prowadzenia przez kogoś działalności w lokalu, który w uzgodnionym terminie nie został wyremontowany przez zobowiązanego, to szkodą jest utrata spodziewanego zysku, a nie uszczuplenie majątkowe w kwocie uiszczonego czynszu w wykonaniu umowy najmu lokalu wiążącej go z osobą trzecią (zob. wyrok Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 30 października 2002 r.; V CKN 1322/2000).

Jak wskazywano w orzecznictwie, wykazanie szkody w postaci lucrum cessans wymaga udowodnienia tak dużego prawdopodobieństwa osiągnięcia korzyści majątkowej, że rozsądnie rzecz oceniając można stwierdzić, iż poszkodowany na pewno uzyskałby korzyść, gdyby nie wystąpiło określone zdarzenie (zob. wyrok Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 26 stycznia 2005 r.; V CK 426/2004).

Jak pokazuje orzecznictwo i literatura przedmiotu, w sytuacjach analogicznych do Pani przypadku należy brać pod uwagę osobisty stosunek do określonych składników mienia.

Podsumowując wszystko powyższe: przysługuje Pani prawo wystąpienia z pozwem o zapłatę z tytułu wyrządzonej szkody. Zakres dochodzonego roszczenia w znacznym stopniu uzależniony jest przede wszystkim od okoliczności danej sytuacji i tego, jakie było przeznaczenie rzeczy, która ulegała zniszczeniu (użyczonego przez Panią samochodu), a nadto – czy rzecz taka była nadto przedmiotem osobnego źródła dochodu.

Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest wina Pani znajomego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2003 r. (sygn. akt IV CK 32/2002) „na gruncie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego (tzw. zarzucalność postępowania)”. W mojej ocenie wina znajomego nie budzi wątpliwości, ale niezbędne będą w tym zakresie zeznania Pani siostry jako bezpośredniego świadka. Proszę także zabezpieczyć wszelką dokumentację policyjną, jeżeli taka została sporządzona.

 

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus dziesięć =

»Podobne materiały

Umowa użyczenia stowarzyszeniu samochodu dla przejazdów służbowych

Prezes zarządu stowarzyszenia non profit jest właścicielem samochodu, którego będzie użyczał dla przejazdów służbowych lokalnych i zamiejscowych. Co będzie korzystniejsze: zawarcie umowy użyczenia czy uchwała zarządu?

 

Dzierżawa lub użyczenie

Posiadam działkę rolną. Tę działkę oddałam do użytkowania miejscowemu rolnikowi. Umowa była ustna, nie pobieram żadnych opłat od rolnika. Za działkę płacę podatki i pobieram dopłaty z UE (ok. 5 lat). Czy mimo wszystko rolnik może zasiedzieć moją działkę? Jak należy traktować zawartą przeze mnie

 

Użyczenie samochodu osobie nieposiadającej uprawnień do kierowania

Użyczyłem samochód osobie nieletniej nieposiadającej prawa jazdy. Osoba ta spowodowała wypadek, poszkodowany jest w szpitalu. Co mi za to grozi?

 

Umowa użyczenia pomiędzy ojcem i synem

Wraz z mężem posiadamy lokal gospodarczy, w którym prowadzi swoją działalność nasz syn. Obecnie mąż jest zatrudniony przez syna. Syn jakiś czas temu zakupił na firmę pewne przedmioty, a obecnie pracownik urzędu skarbowego kwestionuje ten zakup i żąda przedstawienia umowy użyczenia zawartej międ

 

Wypowiedzenie synowej umowy użyczenia

Sześć lat temu mój syn się ożenił. Jemu i żonie udostępniłam dwa pokoje w moim domu. Obecnie w ich małżeństwie przestało się układać, synowa wyrzuciła męża i została sama w moim domu. Syn wynajął mieszkanie, a synowa mieszka dalej razem ze mną, ale nie dokłada się do rachunków. Dodam też, że nie jes

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »