Mamy 10 755 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Ustalenie prawa do dziedziczenia gospodarstwa rolnego

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 22.10.2009

Moi nieżyjący dziadkowie mieli czworo dzieci i byli właścicielami dużego gospodarstwa rolnego. Zostało ono przekazane najstarszemu synowi. Z czwórki rodzeństwa żyje tylko moja mama, czyli jego siostra, która ma obecnie 90 lat. Dziedziczący syn (czyli mój wuj) miał z nieformalnego związku (kobieta ta też już nie żyje) syna Kazimierza, który po jego śmierci stał się właścicielem tego gospodarstwa. Kazimierz zmarł prawie 8 lat temu – nie miał dzieci i nie zostawił testamentu. Przed jego śmiercią została sporządzona umowa dzierżawy na rzecz sąsiada, która w przyszłym roku się kończy. Kto w takiej sytuacji ma prawo do spadku, czy może to być moja mama, czy mogę to być ja – skoro jestem kuzynką Kazimierza?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Łukasz Obrał

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Do dziedziczenia po Kazimierzu będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego obowiązujące w dniu otwarcia spadku, czyli w dniu śmierci spadkodawcy. Jako że Kazimierz nie pozostawił testamentu, miało miejsce dziedziczenie ustawowe.

 

Stosownie do art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego, w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Paragraf 2 tego artykułu wskazuje, że jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

 

W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo (art. 932 § 1 K.c.). Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku (art. 932 § 2).

 

Według art. 933 § 1 K.c., udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z rodzeństwem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą część tego, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa. Pozostałą część dziedziczy rodzeństwo w częściach równych.

 

Stosownie do art. 933 § 2 K.c., jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada po połowie drugiemu z rodziców i rodzeństwu spadkodawcy.

 

Jeżeli do spadku powołani są obok małżonka tylko rodzice albo tylko rodzeństwo, dziedziczą oni w częściach równych to, co przypada łącznie dla rodziców i rodzeństwa (art. 933 § 3).

 

Art. 934 K.c. wskazuje, iż jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.

 

W braku zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy cały spadek przypada jego małżonkowi (art. 935 § 1). W braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom, rodzeństwu i zstępnym rodzeństwa (art. 935 § 2). Natomiast według art. 935 § 3, w braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu.

 

Na podstawie powyższych przepisów należy stwierdzić, iż jeżeli Kazimierz w chwili śmierci nie miał dzieci, innych zstępnych (np. wnuków), żony, rodzeństwa, a jego rodzice nie żyli, to spadek po nim odziedziczył, na podstawie art. 935 § 3 K.c., Skarb Państwa.

 

Niestety rodzeństwo rodziców spadkodawcy nie jest w kręgu osób dziedziczących spadek z ustawy. Tak więc Pani mama, właśnie jako siostra ojca spadkodawcy nie jest spadkobiercą ustawowym Kazimierza. Spadek po nim na podstawie ustawy nabył Skarb Państwa i to on jest w chwili obecnej właścicielem gospodarstwa rolnego.

 

Warto jeszcze wskazać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 września 2007 r. (sygn. akt. P. 19/2007, LexPolonica nr 1571969), w którym stwierdzono, iż art. 935 § 3 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2003 r. Nr 49, poz. 408) w zakresie, w jakim powołuje do dziedziczenia gminę jako spadkobiercę ustawowego, w sytuacji gdy otwarcia spadku dożyło rodzeństwo rodziców spadkodawcy, jest zgodny z art. 2, art. 18, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32, art. 47, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Trzeba zgodzić się z Sądem Rejonowym dla Krakowa-Nowej Huty, który przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, i który w uzasadnieniu swojego pytania stwierdził: „Trudno uznać za odpowiadające zasadom sprawiedliwości społecznej rozwiązanie pomijające w dziedziczeniu ustawowym bliską rodzinę spadkodawcy, za którą, jak wyżej zaznaczono, należałoby uznać m.in. rodzeństwo rodziców spadkodawcy. Dodatkowo sąd podniósł, że o ile pomiędzy wujkiem (ciotką) a bratankiem (bratanicą, siostrzeńcem, siostrzenicą) istnieją takie same relacje pokrewieństwa, to już reguły dotyczące ich wzajemnego dziedziczenia po sobie są całkowicie odmienne”.

 

Wynikiem postulatów doktryny prawa o poszerzenie kręgu spadkobierców ustawowych była nowelizacja Kodeksu cywilnego dokonana ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, obowiązująca od dnia 28 czerwca 2009 r., a która zmieniła kolejność dziedziczenia i poszerzyła krąg spadkobierców ustawowych o dziadków spadkodawcy, zstępnych dziadków, a także spowodowała możliwość dziedziczenia spadku przez pasierbów. Jednak nowo obowiązujące przepisy nie odnoszą się do Pani sytuacji, ponieważ – jak na wstępie wskazałem – podstawę rozstrzygnięcia spraw o stwierdzenie nabycia spadku stanowią przepisy obowiązujące w dniu otwarcia spadku, czyli w dniu śmierci spadkodawcy. Co więcej, gdyby zastosować obowiązujące obecnie przepisy do Pani sytuacji (przyjmując hipotezę, że Kazimierz zmarł w chwili obecnej) nie spowodowałyby, że Pani mama lub Pani odziedziczyłyby po nim spadek.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV plus 0 =

»Podobne materiały

Darowizna ziemi rolnej od rodziców

Proszę o wyjaśnienie zagadnień związanych z darowizną ziemi rolnej od rodziców. Mój ojciec miał troje dzieci (córkę, czyli mnie, i dwóch synów). W 1975 roku, w związku z przejściem na emeryturę, był zmuszony przekazać swoją ziemię rolną na syna (tylko on mógł być obdarowa
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »