Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uregulowanie stanu prawnego nieruchomości

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 26.05.2014

Budynek, w którym mieszkam, od ok. 40 lat nie ma właściciela. Zależy mi na uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości, aby uzyskać zasiedzenie w dobrej wierze i móc wykupić mieszkanie. Niestety wójt gminy od dawna nie odpowiada na moje pisma w tej sprawie. Co mogę zrobić?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Obowiązek uregulowania stanu prawnego nieruchomości będących w posiadaniu gminy został uregulowany w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego.

 

W art. 3 tego aktu prawnego wskazuje się, że:

 

  1. Jeżeli podstawę wpisu własności nieruchomości Skarbu Państwa w księgach wieczystych, zgodnie z przepisami odrębnymi, stanowi orzeczenie sądu stwierdzające nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, w terminie określonym w art. 2 ust. 1, organy wymienione w art. 2 ust. 1 i 2 złożą stosowne wnioski do właściwych sądów o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. W takich wypadkach termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 2 ust. 1, wynosi miesiąc od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu.
  2. W sprawach, o których mowa w ust. 1 zdanie pierwsze oraz w art. 3a zdanie pierwsze, do postępowania przed sądami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) o stwierdzeniu zasiedzenia.

 

Według art. 3a przywołanej ustawy:

 

Jeżeli podstawę wpisu własności nieruchomości Skarbu Państwa w księgach wieczystych, zgodnie z przepisami odrębnymi, stanowi orzeczenie sądu stwierdzające nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, w terminie określonym w art. 2a, organy wymienione w art. 2 ust. 1 i 2 złożą stosowne wnioski do właściwych sądów o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa. W takich wypadkach termin do złożenia wniosku o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, wraz z dokumentami stanowiącymi pod-stawę wpisu tego prawa, wynosi miesiąc od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu.

 

Taki obowiązek nałożyła na organy administracji ustawa, nie dając jednak przy tym żadnych środków przymusu w celu wyegzekwowania tego zadania. Niemniej zawiadomienie do organu wyższego stopnia o uchylaniu się od uregulowania stanu prawnego nieruchomości byłoby wskazane.

 

Możemy także rozpatrywać kwestię niegospodarności wójta. Jest to przestępstwo określone w art 296 Kodeksu karnego (w skrócie: K.k.).

 

Przedmiotem ochrony jest tu prawidłowe gospodarowanie i odpowiedzialne zajmowanie się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osób wymienionych w tym przepisie. Natomiast według O. Górniok przepis chroni interesy każdego, kto na określonej w nim podstawie powierza innej osobie zajmowanie się jego sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą (O. Górniok, Prawo karne gospodarcze. Komentarz, Toruń 1997, s. 5).

 

Omawiane przestępstwo jest przestępstwem indywidualnym, ponieważ jego sprawcą może być tylko osoba, która została zobowiązana na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osób wskazanych w tym przepisie.

 

W wyjaśnieniu podstaw działania sprawcy ustawodawca, w odróżnieniu od poprzedniej regulacji zawartej w art. 1 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego, wskazał, iż obowiązek określonego działania wynikać powinien przede wszystkim z przepisu ustawy. W ten sposób ograniczono podstawę obowiązku określonego działania i równocześnie wskazano na prymat ustawy w zakresie formułowania obowiązku, o którym mowa w tym przepisie. Znamię „ustawa” należy interpretować zgodnie z wymogami, jakie stawia się temu aktowi w teorii prawa.

 

Odpowiedzialność karna zachodzi tylko wtedy, gdy sprawca miał obowiązek zajmowania się cudzymi sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą. Oczywiście chodzi tu o taką odpowiedzialność, która przynosi określone korzyści, a nie straty. Znamię „zajmowanie się” należy interpretować jako obowiązek działań zmierzających do określonego pozytywnego celu gospodarczego, którego przeciwieństwem jest zachowanie nieskuteczne, niesprawne czy niegospodarne. Ocena tych zachowań przesuwa się zatem w płaszczyznę ekonomii. Sam akt wyboru celu gospodarczego i sposobu jego realizowania dokonywany jest z reguły na podstawie różnorodnych wariantów rozwiązań, przy czym wybór właściwego jest rzeczą skomplikowaną i trudną. Wydaje się zatem, że dziedziną, która może stanowić pomost między prawem a ekonomicznym pojmowaniem znamienia „zajmowania się”, jest prakseologia, ponieważ jest nauką o warunkach usprawnień wszelkiej działalności. Zajmuje się ona wszelkimi formami zmniejszonego zużywania zasobów dla uzyskania zamierzonego skutku, a także wszelkimi formami uzyskania wyższego celu przy danym zużyciu zasobów, co jest istotą najogólniej pojmowanej wydajności. Z prakseologicznego punktu widzenia, racjonalne „zajmowanie się” przejawia się w sprawności działania, przy założeniu, że sprawność oznacza skuteczność, korzystność i ekonomiczność. Skutecznym działaniem T. Kotarbiński nazywa takie, które prowadzi do skutku zamierzonego jako cel. Przez „działania korzystne” należy rozumieć takie działania, które przynoszą zysk (w szerokim tego słowa znaczeniu). Centralną jednak płaszczyzną ocen prakseologicznych jest ocena ekonomiczności. Ekonomiczność, polegająca na stopniowaniu, przybiera postać bądź wydajności, bądź oszczędności. Postępowanie jest tym wydajniejsze, im cenniejszy daje wytwór przy danych ubytkach, jest zaś ono tym oszczędniejsze, im mniejszą miarą ubytków opłaciło się osiągnięcie danego wytworu (T. Kotarbiński, Traktat o dobrej robocie, Wrocław 1982, s. 121 i nast.).

 

Ten ekonomiczny aspekt sprawy jest niezwykle istotny w ocenie zachowania się sprawcy przestępstwa z art. 296 K.k., odpowiedzialność z tego przepisu bowiem jest uzależniona od efektu końcowego zachowania się sprawcy, tj. od wyrządzenia szkody interesom majątkowym lub gospodarczym osoby, która powierzyła je do prowadzenia z promesy.

 

Oceniając zakres obowiązków i uprawnień, pamiętać jednak należy – na co zwraca uwagę H. Pracki – że w akcie powierzającym innej osobie zajmowanie się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą powinny zostać określone jej obowiązki i uprawnienia, czyli powinien zostać wyznaczony zakres funkcji. Właśnie przez pryzmat tych obowiązków i uprawnień oceniać należy, czy wyczerpane zostały dalsze znamiona przestępstwa nadużycia zaufania, a mianowicie, czy sprawca przekroczył te uprawnienia, względnie nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. H. Pracki twierdzi, że należy przewidywać, iż w toku prowadzonych postępowań karnych ujawnią się duże trudności w stosowaniu tego przepisu w sytuacjach, gdy przepis prawny, decyzja uprawnionego organu, a nawet umowa, będące podstawą powierzenia sprawcy prowadzenia spraw majątkowych lub działalności gospodarczej miały charakter bardzo ogólny, czasem wprost blankietowy i nie sprecyzowały należycie jego obowiązków ani uprawnień. W takiej sytuacji nie będzie możliwe dokonanie koniecznej oceny, czy sprawca nadużył udzielonych mu uprawnień lub nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Można by wprawdzie przyjąć, że pewne najbardziej podstawowe obowiązki i uprawnienia wynikają już z samego prowadzenia spraw majątkowych lub prowadzenia działalności gospodarczej, a więc wynikają z charakteru wykonywanych czynności, które nakazują działanie racjonalne, zgodnie z zasadami sztuki zarządzania majątkiem lub ogólnymi regułami prowadzenia działalności gospodarczej. Przemawia za tym, znana w doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego prawna konstrukcja „dobrego gospodarza” (H. Pracki, Nowe rodzaje przestępstw gospodarczych, PiP 1995, nr 1, s. 45).

 

J. Makarewicz wyjaśnił, że pojęcie spraw majątkowych wiąże się z pojęciem majątku w ogóle. Jego zdaniem, majątkiem nazywa się ogół przedmiotów i uprawnień, których wartość daje się ująć przez zestawienie z pieniądzem jako miernikiem wartości gospodarczych. Działaniem na szkodę (majątkową) jest zatem uszczuplenie tego majątku (J. Makarewicz, Kodeks karny z komentarzem, Lublin 2012, s. 377).

 

Przez działalność gospodarczą, o której prowadzeniu mowa, należy rozumieć działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807).

 

W teorii prawa karnego podkreśla się, że znamię „zajmowanie się sprawami majątkowymi” dotyczy tylko tych osób, które mogą wykonywać zarząd tymi sprawami samodzielnie. Nie dotyczy to osób, które mają wykonywać tylko ściśle zlecone czynności, pełnionej funkcji i istoty jej zadań.

 

W kontekście określenia kręgu osób, którym powierzono zajmowanie się sprawami majątkowymi innych podmiotów, wyłania się kwestia, na którą zwraca uwagę O. Górniok. W oparciu o rozwiązanie, które funkcjonowało na gruncie Kodeksu karnego z 1932 r., gdzie za nadużycie zaufania urzędnik odpowiadał tylko wtedy, gdy chodziło o zajmowanie się przez niego powierzonymi mu sprawami majątkowymi innych osób. W przypadku, gdy dopuścił się czynu w związku z wykonywaniem „imperium” instytucji publicznej, w której był zatrudniony, odpowiadał za nadużycie służbowe. O. Górniok uważa, że utrzymanie takiej wykładni wydaje się w pełni uzasadnione. Funkcjonariusz publiczny, który zajmując się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą państwa czy innej instytucji publicznej jako podmiotu gospodarczego (np. kierujący przedsiębiorstwem państwowym), dopuści się nadużycia zaufania, powinien ponosić odpowiedzialność karną jak każda inna osoba, której powierzono tego rodzaju cudze sprawy. Natomiast funkcjonariusz publiczny, który wykonuje organizatorskie zadania państwa czy innej instytucji publicznej w sferze gospodarczej, sprawuje, tak jak to nazywał L. Peiper, „imperium” tych instytucji i powinien ponosić odpowiedzialność za nadużycie służbowe z art. 231 K.k. (O. Górniok, op.cit., s. 13-14).

 

Omawiane przestępstwo może być popełnione zarówno w formie działania, jak i zaniechania. Wobec użycia ustawowych znamion „nadużycie udzielonych uprawnień” i „niedopełnienie ciążącego obowiązku”, wyłania się potrzeba ich bliższego sprecyzowania.

 

Zdaniem O. Chybińskiego z przekraczaniem uprawnień mamy do czynienia wówczas, gdy sprawca podejmuje czynność, która nie należała do jego uprawnień. Natomiast niedopełnienie obowiązku zachodzi wówczas, gdy sprawca nie podejmuje w ogóle czynności, które w danym wypadku powinien podjąć albo gdy je podjął, lecz zrobił to nienależycie.

 

Warto może więc postraszyć wójta powyższymi zarzutami. Miał on bowiem – i ma nadal – obowiązek złożyć pozew o zasiedzenie nieruchomości. Proszę więc wystosować wezwanie do działań w zakresie uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Potem można zawiadomić organ wyższego stopnia, a także prokuraturę o popełnieniu przestępstwa niegospodarności w związku z brakiem działań nałożonych przez ustawę.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • pięć plus pięć =

»Podobne materiały

Odrębna własność lokalu a nieuregulowany stan prawny nieruchomości

Czy podjęcie uchwały przez zarząd spółdzielni w sprawie „oznaczenia przedmiotu odrębnej własności” zależy od stanu prawnego gruntu? Odpowiedni wniosek złożyłem już w 2002 r., ale spółdzielnia uważa, że nie można podjąć uchwały zarządu w sprawie oznaczenia przedmiotu odrębnej własności &b

 

Wykup mieszkania PKP – nieuregulowane grunty

Mój teść 40 lat pracował na PKP, zajmuje mały domek od 68 lat. Obecnie ma 85 lat i chciałby wykupić ten domek na własność. Z powodu nieregulowanych gruntów nie może tego zrobić. Administracja poradziła mu, aby zameldował w tym domku jedno ze swoich dzieci, ale one są już głównymi najemcami swoich mi

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »