Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uprawnienia do podejmowania decyzji o leczeniu za chorego syna

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 28.06.2014

Nasz syn ma 37 lat, jest ciężko upośledzony, całkowicie niesamodzielny, wiele razy był operowany. Czeka go kolejny zabieg w narkozie i zapytano nas, czy mamy prawo do podejmowania takiej decyzji (o leczeniu) za syna. Jak uzyskać takie pełnomocnictwo bez ubezwłasnowolniania syna?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Bezzasadnie niestety chce Pan uniknąć ubezwłasnowolnienia syna, gdyż jest to jedyne adekwatne rozwiązanie w tych okolicznościach. Sąd zapewne orzekłby ubezwłasnowolnienie całkowite i ustanowił Pana lub oboje rodziców opiekunami prawnymi, z pełnią decydowania o dziecku, w tym o jego leczeniu, ale i z obowiązkiem uzyskiwania zezwolenia sądu we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku osoby podlegającej opiece. Opiekun jest przedstawicielem ustawowym i z ustawy czerpie swoje upoważnienie do działania w imieniu podopiecznego, nie jest więc potrzebne już żadne dodatkowe umocowanie wynikające z pełnomocnictwa (art. 96 Kodeksu cywilnego). Źródłem pełnomocnictwa może być zaś jedynie wola danej osoby (mocodawcy), a Pański syn prawdopodobnie nie jest w stanie jej wyrazić skutecznie i ważnie.

 

Przepisy przewidują jeszcze jedną drogę prawną, a mianowicie możliwość ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej na mocy postanowienia sądu opiekuńczego. Jednak wnioskodawcą w takiej sprawie musi być syn, co rodzi problem m.in. z podpisem na wniosku czy uczestnictwem w sprawie, skoro zapewne ma on bardzo nikłą świadomość otoczenia. Należałoby wystąpić uprzednio do prokuratora o skierowanie takiego wniosku do sądu, w interesie niepełnosprawnego obywatela, pod warunkiem, że prokurator mógłby się z Pańskim synem porozumieć, to warunek niezbędny. Legitymację do zgłoszenia wniosku posiada osoba niepełnosprawna, która ubiega się o ustanowienie dla niej kuratora lub właśnie prokurator (art. 7 Kodeksu postępowania cywilnego, dalej K.p.c.).

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, zwanej dalej K.r.io., dla osoby niepełnosprawnej ustanawia się kuratora, jeżeli osoba ta potrzebuje pomocy do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju lub do załatwienia poszczególnej sprawy. Zakres obowiązków i uprawnień kuratora określa sąd opiekuńczy w zaświadczeniu, które otrzymuje kurator, zaś do sprawowania kurateli stosuje się odpowiednio przepisy o opiece. Jak podkreślił Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w postanowieniu z dnia 24 maja 1995 r. (sygn. akt III CRN 22/95), „ustanowienie kuratora na podstawie art. 183 § 1 KRO ma jedynie na celu niesienie pomocy osobie ułomnej przy załatwianiu jej spraw, kurator nie jest przedstawicielem ustawowym tej osoby”.

 

Kuratora dla osoby niepełnosprawnej ustanawia się na żądanie tej osoby, jeżeli potrzebuje ona pomocy do prowadzenia wszelkich spraw albo spraw określonego rodzaju. Przez pojęcie „osoba niepełnosprawna” ustawodawca rozumie zarówno poważne kalectwo (np. ślepota, głuchota), jak i takie stany zdrowia, które uniemożliwiają lub ograniczają zdolność do prowadzenia swoich spraw (np. paraliż, brak kończyny lub kończyn, starość wiążąca się z upadkiem sił lub niedołęstwem, długotrwała obłożna choroba itp.). Natomiast choroba psychiczna jak i niedorozwój umysłowy nie uzasadniają ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej, gdyż w jej wypadku w grę wchodzi ubezwłasnowolnienie i w konsekwencji ustanowienie opiekuna (ubezwłasnowolnienie całkowite) albo kuratora w trybie art. 181 K.r.io. (ubezwłasnowolnienie częściowe). W mojej ocenie więc wniosek o ustanowienie kuratora nie będzie mieć szans powodzenia i zostanie oddalony, gdyż sytuacja zdrowotna, w jakiej się znajduje Pański, syn kwalifikuje się najprawdopodobniej wyłącznie do złożenia wniosku o całkowite ubezwłasnowolnienie.

 

Zgodnie z treścią przepisu art. 13 § 1 Kodeksu cywilnego, „osoba, która ukończyła lat trzynaście, może być ubezwłasnowolniona całkowicie, jeżeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierować swym postępowaniem”. Dla ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się opiekę, chyba że pozostaje on jeszcze pod władzą rodzicielską (art. 13 § 2). Zgodnie z treścią przepisu art. 544 K.p.c. sprawy o ubezwłasnowolnienie należą do właściwości sądów okręgowych i są rozpoznawane w składzie trzech sędziów zawodowych. O właściwości miejscowej przesądza miejsce zamieszkania osoby, której wniosek dotyczy, a w braku miejsca zamieszkania – sąd miejsca jej pobytu. Wniosek o ubezwłasnowolnienie może pochodzić m. in. od małżonka, krewnych w linii prostej, czyli dzieci, wnuków (zstępni) lub rodziców czy dziadków (wstępni) oraz od rodzeństwa. Postępowanie o ubezwłasnowolnienie toczy się z koniecznym udziałem prokuratora (art. 546 § 2 K.p.c.). Osoba, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie powinna być wysłuchana, a jeśli nie jest to możliwe, stwierdza się ten fakt w protokole po wysłuchaniu biegłego lekarza i psychologa, uczestniczących w posiedzeniu. Posiedzenie może odbyć się także poza budynkiem sądu, prowadzi je wówczas sędzia wyznaczony ze składu orzekającego, gdy sprowadzenie tej osoby do sądu nie jest możliwe (art. 547 K.p.c.).

 

W toku postępowania o ubezwłasnowolnienie osoby pełnoletniej sąd może na wniosek uczestnika postępowania lub z urzędu, przy wszczęciu lub w toku postępowania, ustanowić dla niej doradcę tymczasowego, gdy uzna to za konieczne dla ochrony jej osoby lub mienia, w osobie małżonka, krewnego czy innej osoby bliskiej (art. 548 K.p.c.). Po przeprowadzeniu dowodów z opinii biegłych lekarzy, w tym biegłego psychiatry lub psychologa, po ustaleniu stanu zdrowia, sytuacji osobistej i majątkowej osoby, której dotyczy wniosek, w postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu sąd orzeka, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite czy też częściowe i z jakiego powodu zostaje orzeczone (art. 5541 § 1 i art. 557 K.p.c.). Jeśli sąd dojdzie do przekonania, że ubezwłasnowolnienie jest niezasadne, wniosek podlegać będzie oddaleniu.

 

Gdy zapadnie postanowienie pozytywne, a następnie się uprawomocni, kolejny krok to ustanowienie opiekuna prawnego dla osoby ubezwłasnowolnionej. Do opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie stosuje się odpowiednio przepisy o opiece nad małoletnim, a więc m.in. przepis o konieczności objęcia opieki, gdy sąd opiekunem daną osobę ustanowi (art. 152 K.r.io.), o złożeniu przyrzeczenia przed sądem opiekuńczym (wydział rodzinny i nieletnich sądu rejonowego) i niezwłocznym objęciu obowiązków opiekuna (art. 153 K.r.io.), sporządzeniu inwentarza majątku podopiecznego (art. 160 K.r.io.), nadzorze sądu opiekuńczego nad sprawowaniem przez opiekuna jego obowiązków (art. 165 § 1 K.r.io.), konieczności składania sądowi sprawozdań z opieki, nie rzadziej niż raz na rok lub w terminach oznaczonych przez sąd (art. 166 K.r.io.). Jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż – jego ojciec lub matka (art. 176 K.r.io.).

 

Gdyby w obecnej sytuacji, tj. zanim syn zostanie ubezwłasnowolniony i ustanowiona zostanie nad nim opieka, zaszła konieczność udzielenia mu świadczenia medycznego w nagłym wypadku, to wedle art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (j.t. Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 ze zm.), jeżeli pacjent jest niezdolny do świadomego wyrażenia zgody, wymagana jest zgoda jego przedstawiciela ustawowego, a gdy pacjent nie ma przedstawiciela ustawowego lub porozumienie się z nim jest niemożliwe – zezwolenie sądu opiekuńczego. Ponadto, jak stanowi art. 32 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli zachodzi potrzeba przeprowadzenia badania osoby, o której mowa w ust. 2, zgodę na przeprowadzenie badania może wyrazić także opiekun faktyczny.

 

Bez konieczności występowania szpitala do sądu opiekuńczego, jako opiekun faktyczny miałby Pan prawo jedynie do wyrażenia zdania na temat poddania syna jakiemuś wymaganemu badaniu, skoro sam jest niezdolny do świadomego wyrażenia zgody i gdyby nie miał ustanowionego opiekuna (w razie ubezwłasnowolnienia całkowitego). Opiekun faktyczny to osoba sprawująca, bez obowiązku ustawowego, stałą opiekę nad pacjentem, który ze względu na wiek, stan zdrowia albo stan psychiczny opieki takiej wymaga (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, j.t. Dz. U. z roku 2012, poz. 159 ze zm.). Opiekun faktyczny może jedynie wyrazić zgodę na badanie, ale dla stałego i cyklicznego leczenia, zwłaszcza wymagającego znieczulenia miejscowego lub ogólnego, konieczne jest podjęcie funkcji opiekuna z mocy postanowienia sądowego, czyli uzyskanie uprawnień przedstawiciela ustawowego pełnoletniego, niepełnosprawnego w stopniu znacznym dziecka.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • IV + 0 =

»Podobne materiały

Pozbawienie władzy rodzicielskiej byłego męża, który nie interesuje się dzieckiem

Jestem rozwiedziona od siedmiu lat. Zasądzono alimenty od byłego męża na rzecz naszego syna; mąż jednak płacił je tylko przez dwa miesiące. Nie udało się ustalić jego miejsca pobytu, najprawdopodobniej mieszka obecnie w Irlandii. Ja przeprowadziłam się z dzieckiem do Anglii. Chcąc załatwić sprawy ad

 

Eksmisja alkoholika

Mój ojciec jest alkoholikiem, leczył się 3 razy w zakładzie zamkniętym. Po zakończeniu leczenia zawsze wracał do picia. Został dyscyplinarnie zwolniony z pracy, chodzi codziennie pijany, awanturuje się, wyzywa nas, jest agresywny, nie dokłada się do żadnych opłat. Nadmienię jeszcze, że nasz dom stoi

 

Zwrot nakładów na nieruchomość

Kilka lat temu matka przekazała mi w darowiźnie mieszkanie wraz z obowiązkiem opieki. Do tej pory mieszkała tam jednak nadal, a ja z mężem przebywałam za granicą. Przez kilka lat wyremontowaliśmy mieszkanie, włożyliśmy w nie całe oszczędności. Teraz pojawił się problem, ponieważ matka zachorowała i

 

Anulowanie rezerwacji na booking.com

Wczoraj dokonałem rezerwacji hotelu za pośrednictwem popularnego serwisu turystycznego online. Wybrałem tzw. opcję „kaucja bezzwrotna”, czyli w przypadku rezerwacji ponoszę 100% kosztów. Jednakże po zatwierdzeniu zauważyłem, że posiadam inną lokalizację apartamentu niż na pierwotnej stro

 

Odbycie wyroku w Irlandii

Czy wyrok, który zapadł w Polsce, mogę odbyć w Irlandii – jeżeli tak, to jak do tego doprowadzić?

 

Własne cele mieszkaniowe a przekazanie nieruchomości dziecku

Dwa lata temu w drodze dożywocia zostałam właścicielką lokalu mieszkalnego. Po śmierci darczyńcy sprzedałam nieruchomość. Oświadczyłam, że uzyskane środki przeznaczę na własne cele mieszkaniowe. Za część z nich kupiłam mieszkanie, które przekazałam córce darowizną. Czy kwota za ten lokal będzie zali

 

Ustalenie wynagrodzenia zastępczego do wyliczenia kapitału początkowego

Czy z powodu braku moich dokumentów płacowych sąd na podstawie kartotek wynagrodzeń pracownika tego samego zakładu w tym samym zawodzie i okresie może mi ustalić wynagrodzenie zastępcze do wyliczenia kapitału początkowego? Proszę o podstawę prawną.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »