Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uniknięcie kosztów postępowania cywilnego

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 03.01.2017

Otrzymałem nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Nie kwestionuję samej kwoty głównej czy odsetek do zapłaty, chcę jednak uniknąć kosztów postępowania – wskutek nieobecności nie odebrałem na czas wezwania do zapłaty części czynszu ze spółdzielni mieszkaniowej i ta skierowała sprawę do sądu. Chcę zatem wnieść i w międzyczasie zapłacić zaległą kwotę. Czy takie działanie będzie skuteczne?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Uniknięcie kosztów postępowania cywilnego

Fot. Fotolia

Zgodnie z art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: K.p.c.):

 

„Art. 98. § 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

 

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

 

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

 

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy”.

 

Pan aktualnie przegrał sprawę, gdyż sąd zasądził w nakazie całość żądania drugiej strony. Z tego też względu został Pan obciążony całością kosztów procesu. Zgodnie z art. 101 K.p.c. „zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu”.

 

Pan chciałby nieobciążania Pana kosztami (ww. przepis, skoro dotyczy zwrotu kosztów, dotyczy tym bardziej nieobciążania nimi) właśnie na takiej podstawie, że zapłaci Pan, tj. uzna, roszczenie, a z racji wtedy braku powodu do wytoczenia sprawy, sąd tymi kosztami Pana nie obciąży.

 

Niestety przyjmuje się, że pozwany nie daje powodu do wytoczenia sprawy, jeśli postępowanie jego i postawa wobec roszczenia oceniona zgodnie z doświadczeniem życiowym usprawiedliwiają wniosek, że strona powodowa uzyskałaby zaspokojenie roszczenia bez wytoczenia powództwa. W Pana przypadku, o ile należność nie dotyczy jednego miesiąca i spóźnił się Pan omyłkowo, trzeba przyjąć, że miał Pan wiedzę o roszczeniu mimo nieotrzymania wezwania do zapłaty, stąd też nawet w razie uznania roszczenia w trakcie procesu, nie można przyjąć, że nie dał Pan powodu do wytoczenia sprawy. „Jeżeli postępowanie pozwanego i jego postawa wobec roszczenia strony powodowej, ocenione w ten sposób, nie usprawiedliwiają wniosku, że strona powodowa uzyskałaby zaspokojenie roszczenia również bez wytoczenia powództwa, to należy uznać, że pozwany dał powód do wytoczenia powództwa i mimo uznania żądania pozwu przy pierwszej czynności procesowej, art. 101 zastosowany być nie może” (zob. orzeczenie SN z dnia 18 kwietnia 1961 r., sygn. akt IV CZ 23/61, OSPiKA 1962, z. 5, poz. 121).

 

Ponadto przyjmuje się, że powyższy przepis nie znajdzie zastosowania w postępowaniu nakazowym oraz upominawczym, bo w takim postępowaniu niejako z zasady nie mogą zaistnieć przesłanki z tego przepisu.

 

Kolejną podstawą wymagającą rozpatrzenia w tym przypadku jest art. 203 K.p.c. Artykuł ten reguluje sytuację, w której pozew zostaje cofnięty. W przypadku dokonania przez Pana zapłaty już po wniesieniu pozwu, powód powinien właśnie cofnąć pozew, bowiem dalsze dochodzenie roszczenia stanie się niezasadne:

 

„Art. 203. § 1. Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.

 

§ 2. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego.

 

§ 3. W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów. Gdy skuteczność cofnięcia pozwu zależy od zgody pozwanego, niezłożenie przez niego oświadczenia w tym przedmiocie w powyższym terminie uważa się za wyrażenie zgody.

 

§ 4. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa”.

 

Z powyższego wynika, że zasadą w przypadku cofnięcia pozwu przez powoda jest zwrot kosztów pozwanemu. Niestety zasada ta doznaje kilku wyjątków, które zostały dookreślone w orzecznictwie. Jednym z nich jest właśnie sytuacja, gdy powód cofa pozew właśnie z powodu zapłaty, a roszczenie w momencie wytoczenia powództwa było wymagalne i jeszcze nieopłacone.

 

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt IV CZ 8/13, „w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Jednakże dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu”.

 

Zgodnie z postanowieniem SN z 12 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II CZ 208/11) „zasadą jest (art. 203 § 2 k.p.c.), że w wypadku cofnięcia pozwu obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda bez względu na przyczynę cofnięcia. Jednakże dopuszczalne jest odstępstwo od tej zasady w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia pozwu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy cofnięcie pozwu jest konsekwencją zaspokojenia przez pozwanego wymagalnego w chwili wytoczenia powództwa roszczenia powoda. W rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.) pozwanego należy uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę”.

 

Ponieważ pozew został już Panu doręczony, sprawa jest w toku, dokonanie zapłaty teraz spowoduje właśnie powyższy bieg wydarzeń: druga strona cofnie pozew i będzie musiała wykazać, że wniesienie pozwu było konieczne do celowego dochodzenia swoich praw, sąd natomiast przy przyjęciu, że tak właśnie było, nadal obciąży Pana kosztami postępowania. Ponieważ był Pan dłużnikiem powoda, o czym Pan wiedział w momencie wytoczenia pozwu, trudno byłoby przyjąć, że pozew nie był celowy, skoro nie płacił Pan swoich zobowiązań dobrowolnie. Wezwanie do zapłaty nie jest konieczne, by pozew stał się celowy.

 

Jeśli chciałby Pan zrealizować swoje zamierzenia, powinien Pan wnieść sprzeciw co do zasądzonych kosztów postępowania i zarzucić, że nie dał Pan powodu do wytoczenia sprawy – w takim wypadku musi Pan jednak zapłacić należność główną i dowód zapłaty załączyć do sprzeciwu. Niestety są niewielkie szanse, że sąd wtedy zmieni swoje rozstrzygnięcie o kosztach postępowania z racji omówionych wyżej przesłanek uniemożliwiających zastosowanie przepisów o zwrocie kosztów pozwanemu do Pana sytuacji.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 + 3 =

»Podobne materiały

Pozew o ustalenie stosunku prawnego

Jestem w trakcie rozwodu, sprawa odbywa się w Stanach Zjednoczonych. Mieszkając w Polsce, zawarliśmy z mężem intercyzę w formie aktu notarialnego, jednak amerykański sąd jej nie uznał. Teraz mąż dochodzi podziału majątku znajdującego się w Polsce. Słyszałam, że mogę wnieść do polskiego sądu pozew o

 

Odpis protokołu

Przed sądem żona wraz z siostrą zawarły ugodę: żona nie podważa testamentu ich matki (która chorowała psychicznie), ale siostra spłaca żonie połowę majątku. Szwagierka nie wywiązuje się z umowy. Co powinna zrobić żona? Czy postarać się o odpis protokołu z tamtej rozprawy i wystąpić przeciw

 

Śmierć dłużnika

Mąż zmarł kilka miesięcy temu, miał zawarty układ ratalny z ZUS, który przerwał bieg przedawnienia długów (są z lat 1999 do 2002). Co mam teraz robić po śmierci dłużnika? Płacić składki z opóźnieniem bez kontaktu z ZUS, prosić o nowe warunki, a może liczyć, że nie będę musiała spłacać długu?

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »