.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Unieważnienie zrzeczenia się prawa do spadku

Autor: Katarzyna Bereda • Opublikowane: 21.02.2022 • Zaktualizowane: 21.02.2022

Sprawa dotyczy unieważnienia zrzeczenia się prawa do spadku. Mama przepisała dom na siostrę i brata. Poproszono mnie o zrzeczenie się praw do spadku po mamie. Mieszkam w USA. Przysłano mi czystą kartkę do podpisania, świadkami złożenia przeze mnie podpisu na tej kartce były dwie siostry, które wtedy czasowo u mnie przebywały. Dzisiaj dowiedziałam się, że brat chce wyrzucić siostrę z domu i zakłóca życie mojej mamie, która mieszka razem z siostrą na parterze. On mieszka z rodziną na piętrze. Mama to staruszka, a musi żyć w ciągłym stresie, nie tak miało być. Czy w tej sytuacji mogę unieważnić moje zrzeczenie się prawa do spadku? Niestety tak naprawdę nie wiem, czego dotyczyła ta kartka, ale nie wzywano mnie do sądu ani do notariusza.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Unieważnienie zrzeczenia się prawa do spadku

Forma umowy z przyszłym spadkodawcą o zrzeczeniu się dziedziczenia

W pierwszej kolejności wskazuję, iż umowa o zrzeczenie się dziedziczenia powinna być dla swojej ważności zawarta w formie aktu notarialnego. Zgodnie bowiem z art. 1048 Kodeksu cywilnego (K.c.): „Spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego”. W świetle art. 1047 K.c. jedyną dopuszczalną umową dotyczącą spadku po osobie żyjącej jest umowa o zrzeczenie się dziedziczenia. Na mocy tej umowy potencjalny spadkobierca może zrzec się po swoim potencjalnym przyszłym spadkodawcy dziedziczenia ustawowego. Umowa taka nie może jednak przybrać formy zrzeczenia się częściowego. W orzecznictwie przyjęto także, że możliwe jest zrzeczenie się jedynie zachowku, co może być uznane za twierdzenie kontrowersyjne. Skutki niezachowania przewidzianego w art. 1048 zd. 2 wymogu formy aktu notarialnego określa art. 73 § 2 zd. 1 (nieważność bezwzględna). Por. postanowienie SN z 03.02.2005 r. (II CK 322/04, Legalis).

 

Zatem, w mojej ocenie, jeżeli pisze Pani o umowie zrzeczenia się dziedziczenia – to taka umowa jest nieważna. Pomijając to, jeżeli ktoś – wbrew Pani woli – wypełnił pustą kartkę opatrzoną Pani podpisem i wprowadził ją do obiegu prawnego, takie działanie może nosić znamiona czynu zabronionego. Zgodnie z treścią art. 270 Kodeksu karnego (K.k.):

 

„§ 1. Kto, w celu użycia za autentyczny, podrabia lub przerabia dokument lub takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto wypełnia blankiet, opatrzony cudzym podpisem, niezgodnie z wolą podpisanego i na jego szkodę albo takiego dokumentu używa.

§ 2a. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Kto czyni przygotowania do przestępstwa określonego w § 1, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

 

Fałszywy dokument, bezprawne wykorzystanie podpisanego blankietu

Przepis art. 270 K.k. przewiduje dwa odrębne przestępstwa: fałsz materialny dokumentu (§ 1) i bezprawne wykorzystanie podpisanego blankietu (§ 2), a ponadto wypadek mniejszej wagi dotyczący każdego z nich (§ 2a) oraz podstawę karalności przygotowania do fałszu materialnego (§ 3). Indywidualnym dobrem chronionym przez art. 270 § 1 K.k. jest autentyczność dokumentu, czyli pochodzenie dokumentu od osoby, która figuruje jako jego wystawca. „Istotą przestępstwa materialnego fałszerstwa dokumentu jest tworzenie pozoru, że pochodzi on od określonego wystawcy” (wyrok SN z 10.05.2007 r., IV KK 109/07, Prok. i Pr. – wkł. 2008, Nr 1, poz. 8).

 

Podsumowując: jeżeli mówimy o umowie zrzeczenia się dziedziczenia – umowa taka jest bezwzględnie nieważna, jeżeli jest sporządzona w zwykłej formie pisemnej, a nie w formie aktu notarialnego. Może Pani nakazać zniszczyć rodzeństwu powyższy dokument, powołując się na jego wypełnienie niezgodnie z Pani wolą.

 

Sprawa jest niejasna i wymaga poczynienia dalszych ustaleń, ale w mojej ocenie Pani rodzina nie przeprowadziła postępowania przed notariuszem. Dlatego proszę sporządzić pisemne wezwanie do ujawnienia dokonanej czynności (nie wiemy dokładnie, jak posłużono się kartką) i wskazać, że doszło do opisanego powyżej czynu zabronionego pod rygorem skierowania sprawy do prokuratury. Według mnie nie dokonano zrzeczenia się spadku notarialnie, albowiem konieczna musiałaby być przy tym Pani obecność – podkreślam – to umowa miedzy spadkobiercą (Panią) a spadkodawcą.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 - zero =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl