.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowy o pracę na czas określony podpisywane z nauczycielem pracującym w niepełnym wymiarze

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 13.01.2010

Przez kilka lat nasza szkoła zatrudniała nauczycielkę, która miała u nas tylko kilka godzin tygodniowo. Co roku otrzymywała umowę na czas określony, którą później zastąpiliśmy umową angażu z określonym wymiarem czasu pracy i okresem zatrudnienia (zawsze na rok). Obecnie nie chcemy przedłużać współpracy z tą nauczycielką, więc wystawiliśmy jej świadectwo pracy jako podstawę rozwiązania umowy. Nauczycielka jednak twierdzi, że jej umowa trwa, bo była zawarta na czas nieokreślony (w żadnym dokumencie nie ma takiej informacji). Czy problem może rozstrzygnąć Karta Nauczyciela? Czy wpływ na obecną sytuację ma fakt, że współpracę kontynuowano na podstawie podpisania przez strony druku angażu, a nie umowy o pracę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W polskim prawie istnieje ograniczenie w ilości umów okresowych zawieranych z pracownikiem. Zgodnie bowiem z art. 251 § 1 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.) „zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeżeli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony na następujące po sobie okresy, o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej umowy o pracę nie przekroczyła 1 miesiąca”.

 

Ograniczenie ilości umów na czas określony do dwóch nie dotyczy jednak umów zawartych:

 

  1. „w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  2. w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym albo zadań realizowanych cyklicznie”.

 

Co ważne, przekształcenie się umów na czas określony w umowę na czas nieokreślony następuje z mocy prawa i nie jest w tym przypadku wymagana zgoda pracodawcy.

 

Warto pamiętać, że jednym z podstawowych elementów umowy o pracę jest określenie jej rodzaju (np. umowa na czas określony, nieokreślony, na czas próbny, na czas zastępstwa). Tak więc, jeśli dojdzie do przekształcenia umowy o pracę zawartej na czas określony w umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony, to obowiązkiem pracodawcy jest zachowanie formy pisemnej – potwierdzającej zmianę jednego z elementów umowy. Natomiast w przypadku gdy pracodawca nie uczyni zadość swojemu obowiązkowi i nie dokona takiego potwierdzenia, pracownik ma prawo domagać się od pracodawcy dokonania stosownego potwierdzenia na piśmie. Takim potwierdzeniem może być nawet aneks do przekształconej umowy, w którym strony potwierdzą, że dalsze świadczenie pracy będzie odbywało się na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony. O wymogu zachowania formy pisemnej stanowi art. 29 § 4 K.p., zgodnie z którym „zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej”. Przepis ten nie rozróżnia kwestii, czy chodzi tutaj o zmianę, która nastąpiła z mocy samego prawa, z jaką mamy do czynienia przy zawarciu, czy też z woli stron stosunku pracy. Natomiast bezpośrednio z art. 29 § 1 K.p. wynika, że rodzaj umowy stanowi element umowy o pracę.

 

Reasumując, zawarcie trzeciej umowy o pracę na czas określony jest jednoznaczne z zawarciem umowy na czas nieokreślony i rodzi po stronie pracodawcy obowiązek potwierdzenia tego faktu na piśmie. Pracownik zaś może domagać się dopełnienia powyższego obowiązku przez pracodawcę.

 

Karta Nauczyciela wyraźnie wskazuje w art. 10, w jakich sytuacjach z nauczycielem kontraktowym zawiera się umowy o pracę na czas określony. Umowę na czas określony zawiera się z nauczycielem tylko w sytuacjach szczególnych, określonych w Karcie Nauczyciela. Są to: zaistnienie potrzeby wynikającej z organizacji nauczania oraz zastępstwo nieobecnego nauczyciela.

 

Przyjmuje się zatem, że Karta Nauczyciela w sposób wyczerpujący reguluje przypadki zawierania umów o pracę na czas określony, wobec czego w przypadku zatrudnienia nauczycieli nie stosuje się przepisu Kodeksu pracy (art. 25.1) mówiącego, że trzecią kolejną umowę na czas określony zawartą z tym samym pracownikiem należy traktować jako umowę na czas nieokreślony.

 

Na poparcie tego stanowiska można przytoczyć pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w wyroku z dnia 29.6.2000 r., sygn. akt I PKN 709/99, „art. 25.1 Kodeksu pracy nie ma zastosowania, jeżeli ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje na okoliczności, w których strony mogą zawrzeć umowę o pracę na czas określony”. Pogląd ten został wyrażony na podstawie art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 26.01.1982 r. – Karta Nauczyciela.

 

Zatem nauczyciel kontraktowy będzie mógł domagać się uznania łączącej go z pracodawcą umowy za zawartą na czas nieokreślony tylko w przypadku, gdy umowa na czas określony została z nim zawarta wbrew wymienionym wyżej dwóm warunkom.

 

Przepisy Karty Nauczyciela nie definiują pojęcia „potrzeby wynikającej z organizacji nauczania”. Oznacza to, że w każdym przypadku dyrektor szkoły ustala, czy z organizacji nauczania wynika konieczność zatrudnienia nauczyciela na czas określony. Prawidłowość tych ustaleń podlega kontroli sądu pracy.

 

Ustalając, co można uznać za „potrzebę wynikającą z organizacji nauczania", można oprzeć się na orzecznictwie sądowym w tym zakresie. Pojęcie „organizacja pracy nauczyciela”, której potrzeby mogą uzasadniać zatrudnienie na czas określony, należy odnieść do zasad funkcjonowania szkoły (liczba klas, rodzaj przedmiotów, liczba godzin lekcyjnych, liczba etatów, czas nauczania poszczególnych przedmiotów, zmianowość pracy szkoły), a nie wykształcenia czy umiejętności (wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 1997 r., sygn. akt I PKN 226/97).

 

Warunki organizacji nauczania, umożliwiające zawarcie z nauczycielem umowy terminowej, nie dotyczą organizacji szkoły. W tym wyjątkowym przepisie chodzi bowiem o organizację nauczania, a nie organizację szkoły. Dotyczy on więc przykładowo przypadków ograniczonego wymiaru godzin nauczania określonego przedmiotu (w całym roku lub jego części) – wyrok Sądu Najwyższego z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt I PKN 487/97.

 

Reasumując, jeżeli są spełnione przesłanki z Karty Nauczyciela, które dopuszczają zawarcie umowy na czas określony (potrzeba wynikająca z organizacji nauczania lub zastępstwo nieobecnego nauczyciela), to nie ma ograniczenia co do liczby zawieranych umów na czas określony. Zaznaczyć jednocześnie należy, że Sąd Najwyższy w innych wyrokach wypowiadał się, że zawarcie umowy na czas określony, przy jednoczesnym spełnieniu warunków, w których powinna być zawarta umowa na czas nieokreślony (art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela), skutkuje traktowaniem takiej umowy jako zawartej na czas nieokreślony.

 

W kwestii wspomnianego „druku angażu”, warto wiedzieć, że elementy umowy o pracę dzielą się na konieczne i uzupełniające. Koniecznymi elementami umowy o pracę są te, które muszą się w niej znaleźć, aby umowa mogła być uznana za zawartą. Postanowieniami uzupełniającymi treść umowy o pracę są wszystkie składniki niebędące elementami koniecznymi tej umowy.

 

Stosownie do art. 29 Kodeksu pracy „umowa o pracę powinna określać jej strony, rodzaj, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności chodzi tu o informacje dotyczące:

 

  1. rodzaju pracy,
  2. miejsca wykonywania pracy,
  3. wynagrodzenia za pracę odpowiadającego rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  4. wymiaru czasu pracy,
  5. terminu rozpoczęcia pracy".

 

Mając na uwadze powyższe, uważam, że jeśli wspomniany przez Pana dokument angażu spełnia powyższe warunki (a wydaje się, że tak jest), to można stwierdzić, iż jest on w istocie umową o pracę. Należy bowiem pamiętać, że nie nazwa umowy decyduje o jej charakterze, ale jej treść.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + 5 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »