Mamy 10 655 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa spółki cichej i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 05.08.2009

W artykule została scharakteryzowana umowa spółki cichej i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym.

Monika Cieszyńska

»Wybrane opinie klientów

Rewelacja!!! Wszystko bardzo klarownie wytłumaczone. Korzystałem z usług nie jednego prawnika, ale tak przygotowane pismo i objaśnienia jakie otrzymałem wprawiło mnie w zdumienie. Wszystko na najwyższym poziomie!!! Polecam serdecznie i dziękuję całemu zespołowi ePorady24, a w szczególności Panu Karolowi Jokielowi.
Zbyszek
Żadna opinia nie wyrazi mojej wdzięczności dla zespołu ePorady. Moja sprawa wydawała mi się tak skomplikowana, że nie do rozwiązania. Nie wiedziałem, od której strony ją zacząć. Szperając w internecie, natrafiłem na ePorady i okazało się, że moją sprawę można zacząć od strony, której absolutnie bym się nie spodziewał.
Jestem bardzo zadowolony z obrotu sprawy, która mnie dotyczy. Z tak znikomych danych, które przekazałem, otrzymałem pismo tak profesjonalnie napisane, jakby zespół ePorady był moim bardzo dobrym znajomym i znał mój problem tak dobrze jak ja. Dziękuję bardzo i będę polecał wszystkim korzystanie z waszych usług.
Henryk
Bardzo, bardzo dziękuję!!! W ciągu dwóch dni otrzymałam więcej wiadomości na temat mojej sprawy niż w ciągu 2 miesięcy od dwóch adwokatów!!!! Do tej pory dowiadywałam się tylko, jakie prawa ma osoba, która naraziła mnie na ogromne szkody, i jakie konsekwencje grożą mi, jeżeli nie będę respektować tych praw. Nawet odpowiedź na dodatkowe pytanie nastąpiła szybciej i była bardziej wyczerpująca niż trwająca od tygodnia dyskusja na ten temat z moim pełnomocnikiem (teraz byłym). O kosztach nie mówiąc. BARDZO POLECAM!!!
Małgorzata
Widziałem już wiele pozwów, ale sporządzony przez prawnika z eporady24.pl jest prawdziwym majstersztykiem i wyrazem profesjonalizmu. Jasno, konkretnie, przy minimum słów, maksimum treści. Do tego relacja jakości do ceny również znajduje swoje uzasadnienie. Z pełnym przekonaniem wygranej sprawy zanoszę pozew do sądu. Nikomu nie należy życzyć sądowych spraw, ale gdyby zaszła potrzeba, z pełnym przekonaniem mogę polecić eporady24.pl.
Jacek
Powiem tak: cuda załatwiane są od ręki! Na sprawie w sądzie sędzina była zaskoczona tak profesjonalnym i rzeczowym przygotowaniem, a wszystko dzięki ePorady24! Zakończyłem sprawę i wygrałem!!!! Polecam ten serwis i serdecznie dziękuję. Tak sprawnej obsługi mógłby pozazdrościć każdy inny serwis! Prawnicy są na najwyższym poziomie!!! Polecam z całego serca!!!
Zbyszek

Umowa spółki cichej jest w obecnym stanie prawnym umową nienazwaną, tj. umową nieuregulowaną w ustawie. Niemniej na podstawie orzecznictwa i dorobku doktryny możemy wyróżnić zasadnicze cechy tego rodzaju umowy.

 

Umowa spółki cichej jest umową dwustronnie zobowiązującą. Stronami tej umowy są przedsiębiorca i tzw. wspólnik cichy. Przez przedsiębiorcę należy rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną (np. spółkę z o.o., spółkę akcyjną, spółdzielnię) i tzw. ułomną osobę prawną (np. spółkę jawną, partnerską, komandytową i komandytowo-akcyjną, wspólnotę mieszkaniową) prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 431 Kodeksu cywilnego). Ustawodawca zawarł definicję działalności gospodarczej w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Z godnie z nią:

 

„Działalnością gospodarczą jest działalność zarobkowa wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły”.

 

Podobnie wspólnikiem cichym może być osoba fizyczna, osoba prawna i ułomna osoba prawna. Warto pamiętać, że żadną ze stron umowy spółki cichej nie może być spółka cywilna, która nie jest podmiotem prawa, nie posiada więc ani zdolności prawnej, ani zdolności sądowej. Wspólnikami cichymi mogą być natomiast wspólnicy spółki cywilnej.

 


Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Wspólnik cichy nie zostaje ujawniony ani w Krajowym Rejestrze Sądowym, ani w rejestrze ewidencji działalności gospodarczej prowadzonym przez gminę. Wspólnik cichy pozostaje więc anonimowy „na zewnątrz”. Nie prowadzi on spraw przedsiębiorcy ani nie reprezentuje go, chyba że został ustanowiony pełnomocnikiem albo prokurentem.

 

Nadto nie ma przeszkód, by wspólnik cichy z przedsiębiorcą zawarli umową o pracę. Jednakże w takim wypadku nie stosuje się przepisów dotyczących wynagrodzenia pracowniczego. Wspólnik cichy nie ma zatem roszczenia o wypłatę wynagrodzenia w stałych odstępach czasu i w wysokości nie niższej od wynagrodzenia minimalnego. Wspólnik cichy uczestniczy natomiast w zysku, który nie wiadomo czy zostanie przez przedsiębiorcę w ogóle osiągnięty.

 

Na podstawie umowy wspólnik cichy zobowiązuje się do wniesienia wkładu do przedsiębiorstwa w zamian za uczestniczenie w osiąganych zyskach. Wkład może mieć charakter zarówno pieniężny jak i niepieniężny; w kwestii rodzaju wkładu nie ma żadnych ograniczeń. Zatem przedmiotem wkładu mogą być przykładowo: środki pieniężne, praca, własność rzeczy, w tym nieruchomości, przedsiębiorstwo, czy też prawo do korzystania z własności wspólnika cichego.

 

Między wspólnikiem cichym a przedsiębiorcą nie istnieje żaden majątek wspólny, spółka cicha nie jest bowiem żadnym podmiotem prawa. Uczestnictwo w spółce wspólnika cichego ogranicza się zatem do wniesionego wkładu w celu partycypowania w zysku przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca ma natomiast na celu pozyskanie środków pieniężnych lub innych świadczeń. Wniesienie wkładu przez wspólnika cichego jest dla przedsiębiorcy korzystniejszym źródłem pozyskania kapitału aniżeli zaciągnięcie kredytu, od którego przedsiębiorca byłby przecież zobowiązany uiścić odsetki i prowizję.

 

Umowa spółki cichej ma zatem charakter odpłatny, przy czym przysporzenie majątkowe winno nastąpić po obu stronach.

 

Umowa spółki cichej jest umową wzajemną – udział w zysku przedsiębiorstwa ma mieć „odpowiednik” (ekwiwalent) we wniesionym przez wspólnika cichego wkładzie.

 

Co ważne, wspólnik cichy nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorcy, tak publicznoprawne, jak i prywatnoprawne. Wierzyciel przedsiębiorcy nie może tym samym dochodzić swoich roszczeń przeciwko wspólnikowi cichemu. Niemniej wspólnik cichy ponosi z pewnością ryzyko ekonomiczne, gdyż po pierwsze ryzykuje wniesionym wkładem; po drugie wypłata i wysokość dywidendy zależy od zysku osiągniętego przez przedsiębiorcę. Z tej też przyczyny możemy wyróżnić kolejną cechę przedmiotowej umowy – spółka cicha jest umową losową, w chwili jej zawarcia nie ma bowiem pewności, czy dana działalność gospodarcza przyniesie zysk.

 

Umowa spółki cichej może być sporządzona na piśmie, ale może być też ustna, choć w tym ostatnim przypadku – w razie wystąpienia sporu – mogą powstać trudności dowodowe. Brak formy pisemnej spowoduje, że w ewentualnym sporze nie będzie dopuszczalny dowód ze świadków i dowód z przesłuchania stron na fakt zawarcia umowy spółki cichej.

 

Gdy przedmiotem wkładu wspólnika cichego jest własność nieruchomości czy przedsiębiorstwo – umowa musi jednak zostać sporządzona w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności.

 

Ponadto w celu uniknięcia wątpliwości czy w danym przypadku została zawarta umowa spółki cichej, czy też inna umowa nienazwana, warto nazwać umowę „umową spółki cichej”. Zgodnie z poglądem doktryny wszelkie wątpliwości winny być bowiem rozstrzygane na korzyść innej umowy nienazwanej. Poza tym z punku widzenia interesów wspólnika cichego należy w umowie spółki określić dzień bilansowy. Zgodnie z ustawą o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. dzień bilansowy jest to dzień, na który jednostka sporządza sprawozdanie finansowe będące podstawą wypłaty zysku. W przeciwnym razie zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu cywilnego.

 

Po rozwiązaniu umowy spółki cichej nie przeprowadza się żadnego postępowania likwidacyjnego, wspólnik cichy nie ma żadnych praw do majątku przedsiębiorcy. Niemniej przedsiębiorca musi się rozliczyć ze wspólnikiem cichym, zwłaszcza z wniesionego wkładu.

 

Warto pamiętać, że umowa spółki cichej dla swej ważności winna być zgodna z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego oraz w żadnym razie nie może zmierzać do obejścia prawa. Ostatni z postulatów dotyczy zwłaszcza osób niemogących na podstawie przepisów prawnych prowadzić działalności gospodarczej. Nie można wykorzystywać instytucji umowy spółki cichej w celu obejścia obowiązujących zakazów czy przepisów podatkowych.

 

Do umowy spółki cichej stosuje się przepisy o wadach oświadczenia woli. Nieważne jest zatem oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.

 

Podobnie nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Natomiast jeśli umowa spółki cichej została złożona pod wpływem błędu jednej ze stron lub groźby, osoba ta może skutecznie uchylić się od skutków zawarcia umowy, składając na piśmie drugiej stronie stosowne oświadczenie.

 

Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał. W przypadku umowy spółki cichej można się powołać tylko na taki błąd, który spełnia niżej wymienione warunki:

 

  • został wywołany przez drugą stronę (chociażby bez jej winy), albo gdy strona ta wiedziała o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć,
  • dotyczy treści umowy, i
  • jest istotny, czyli uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści.

 

Dwa ostatnie ograniczenia nie odnoszą się do sytuacji, gdy jedna ze stron umowy świadomie wprowadziła drugą stronę w błąd (podstęp).

 

Podsumowując, spółka cicha jest jedynie węzłem obligacyjnym (umową zobowiązaniową) łączącym przedsiębiorcę ze wspólnikiem cichym. Umowa ta nie tworzy żadnego nowego podmiotu prawa. Strony mogą dość swobodnie ukształtować swoje stosunki, niemniej umowa spółki cichej dla swej ważności winna być wolna od wad, zgodna z prawem powszechnie obowiązującym i z dobrymi obyczajami oraz nie stanowić obejścia prawa.

 

Zawarcie spółki cichej może być celowe zwłaszcza dla małżonków żyjących w ustroju rozdzielności majątkowej (w tym w ustroju rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków), gdyż z jednej strony umożliwia małżonkowi niebędącemu przedsiębiorcą uczestnictwo w zyskach i to bez ponoszenia odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorcy; z drugiej zaś pozwala na elastyczne prowadzenie działalności gospodarczej, co głównie przejawia się w tym, że przedsiębiorca może samodzielnie (bez zgody małżonka) podejmować wszelkie czynności związane z tą działalnością.

 

Z podobnych względów umowa spółki cichej jest korzystna dla przedsiębiorców chcących samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. W ten sposób spółka cicha eliminuje konflikty na tle zarządu przedsiębiorstwem.

 



Stan prawny obowiązujący na dzień 05.08.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 minus I =

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

 

 

»Podobne materiały

Obowiązek dołączenia do pozwu w postępowaniu gospodarczym odpisu reklamacji lub wezwania do dobrowolnego spełnienia żądania

Autor omawia obowiązki formalne, jakie ciążą na powodzie w postępowaniu gospodarczym. Jeśli przedsiębiorca drogą sądową chce dochodzić od dłużnika należnych mu roszczeń, nie może zapomnieć o takich wymogach proceduralnych jak dołączenie odpisu reklamacji czy wezwania do dobrowolne

Nieprawomocny wyrok sądu I instancji tytułem zabezpieczenia w sprawach gospodarczych

Zasadniczym celem wymienionej w tytule instytucji jest zabezpieczenie majątkowych interesów uprawnionego – którego roszczenia zostały uwzględnione przez sąd pierwszej instancji – przed niekorzystnymi zmianami w majątku zobowiązanego (np. wyzbywaniem się majątku).

Kontrakt menadżerski jako umowa cywilnoprawna

Kontrakt menadżerski może być umową cywilnoprawną oraz umową o pracę regulowaną przez przepisy prawa pracy. W niniejszym artykule zostały omówione cechy kontraktu menadżerskiego jako umowy cywilnoprawnej.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »