Mamy 11 258 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Jak sformułować umowę na wykonanie dzieła i przeniesienie praw autorskich?

Autor: Antoni Chomiak • Opublikowane: 12.01.2009

Jak sformułować umowę na wykonanie dzieła i przeniesienie praw autorskich, by nie utracić części wynagrodzenia? Jak zabezpieczyć się przed zgłaszaniem przez zamawiającego „nieuzasadnionych usterek” i mieć gwarancję wypłaty wynagrodzenia? Autor, w oparciu o przepisy prawa, przedstawia możliwości ustrzeżenia się przed tego rodzaju problemami.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Każdego dnia przedsiębiorcy zawierają dziesiątki umów z autorami na opracowanie utworu i przeniesienie do niego praw. Dotyczą one sporządzenia plakatu reklamowego, projektu strony internetowej, fotografii, projektu architektonicznego, operatu szacunkowego, czy napisania artykułu do gazety lub książki dla wydawnictwa. Zastanówmy się jednak, czy autorzy zabezpieczają odpowiednio w umowie swoje interesy, w tym wypłatę wynagrodzenia, w razie ewentualnego sporu co do prawidłowości wykonania dzieła.

 

Po przekazaniu przez autora dzieła, zamawiający może – zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej „Prawo autorskie”) – przyjąć dzieło bez zastrzeżeń, z zastrzeżeniami, odmówić jego przyjęcia, uzależnić przyjęcie dzieła od dokonania zmian, czyli wezwać twórcę do usunięcia usterek w odpowiednim czasie.

 

Jeśli źle sformułujemy zapis umowny dotyczący wymogów, jakim powinno odpowiadać dzieło, możemy utracić część wynagrodzenia. Dlaczego? Ze względu na brzmienie art. 55 ust. 1 Prawa autorskiego oraz zachowanie zamawiającego. Zgodnie z tym artykułem: „Jeżeli zamówiony utwór ma usterki, zamawiający może wyznaczyć twórcy odpowiedni termin do ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić lub żądać odpowiedniego obniżenia umówionego wynagrodzenia, chyba że usterki są wynikiem okoliczności, za które twórca nie ponosi odpowiedzialności. Twórca zachowuje w każdym razie prawo do otrzymanej części wynagrodzenia, nie wyższej niż 25% wynagrodzenia umownego”.

 

W obrocie zdarza się, że nierzetelny kontrahent nadużywa uprawnień wynikających z tego przepisu na swoją korzyść i to skutecznie. Za argument służą mu najczęściej nieprecyzyjne określenia przedmiotu umowy.

 

Za „usterki” uznaje się m.in. niezgodność zamówionego dzieła ze specyfikacją zawartą w umowie oraz, stosownie do art. 556 Kodeksu cywilnego, wady fizyczne dzieła powodujące zmniejszenie wartości rzeczy, użyteczności rzeczy ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, braku właściwości rzeczy, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego lub – jeśli rzecz zostaje wydana w stanie niezupełnym.

 

W rezultacie, jeśli określimy w umowie przedmiot zamówienia zbyt ogólnie i nie wskażemy szczegółowo wymogów, jakim powinno odpowiadać dzieło, narażamy się na straty wskutek nierzetelnego zachowania zamawiającego. Może on, zgodnie z prawem: (1) zwracać nam dzieło do poprawy bez odrębnego wynagrodzenia z terminem na usunięcie wad (i to wielokrotnie), (2) żądać „odpowiedniego obniżenia wynagrodzenia”. Zwrot w przepisie „nie wyższej niż 25% wynagrodzenia umownego” określa górną granicę wynagrodzenia twórcy i to tylko w sytuacji, gdy już dokonano zapłaty takiego wynagrodzenia w całości lub części.

 

Jak się zabezpieczyć przed takim nieuczciwym zachowaniem zamawiającego, który jedynie w swoim interesie wykorzystuje brzmienie przepisów Prawa autorskiego i zgłasza nieuzasadnione uwagi? Najbezpieczniej jest wprowadzić do umowy zapisy dotyczące: (1) określenia warunków, jakim ma odpowiadać zamówione dzieło; (2) sposobu zgłaszania ewentualnych zastrzeżeń. Prawo autorskie jest częścią prawa cywilnego, w konsekwencji relacji strony mogą skutecznie zawrzeć w umowie takie postanowienia.

 

Dla przykładu: jeśli agencja reklamowa zawiera umowę na dostarczenie plakatu reklamującego nowy produkt przedsiębiorcy – w jej interesie jest określenie przynajmniej jego rozmiaru, elementów jakie znajdą się na nim, czy użycia konkretnej palety kolorów. Jeśli tego nie zrobi, ryzykuje, że zamawiający powie: „Nikt tego plakatu nie zrozumie, jest nieuporządkowany, (…). Proszę go poprawić”. Jeśli precyzyjnie zostaną wskazane elementy, jakim powinno odpowiadać zamówione dzieło, wystarczy, że agencja wykaże, że odpowiada ono warunkom umowy i należy się z tego tytułu wynagrodzenie. W razie sporu sądowego jej stanowisko będzie łatwiejsze do obrony.

 

Co więcej, dobrym pomysłem jest zawarcie w umowie procedury zgłaszania uwag. Zabezpieczy nas to przed nadmierną ilością, czy rozciągłością w czasie zgłaszania „domniemanych wad” przez zamawiającego (pamiętajmy, że jeśli w umowie odmiennie nie zastrzeżemy, to zamawiający ma 6 miesięcy na zgłoszenie usterek do przedstawionego dzieła! – tak art. 55 ust. 4 Prawa autorskiego). Dlatego możemy zaproponować zamawiającemu zapis brzmiący (przykładowo):

 

„Zamawiający ma prawo do jednokrotnego zgłoszenia uwag na piśmie w terminie siedmiu dni roboczych od przedstawienia wersji wstępnej dzieła przez wykonawcę. Wraz z wersją wstępną wykonawca wystawi zamawiającemu fakturę obejmującą 20% umówionego wynagrodzenia (zabezpieczy to wykonawcę przed pozostawaniem przez dłuższy czas bez wynagrodzenia). W razie nieprzedstawienia uwag w tym terminie uznaje się, że zamawiający przyjął dzieło bez zastrzeżeń. W razie przedstawienia uwag w powyższym terminie wykonawca ustosunkuje się do nich w wersji ostatecznej dzieła. Po przedstawieniu wersji ostatecznej dzieła lub upływie terminu na zgłoszenie uwag wykonawca wystawi fakturę obejmującą 80% wynagrodzenia. Każda z faktur zostanie przekazana wraz z wersją wstępną oraz wersją ostateczną dzieła.”

 

Przedstawiony wyżej pomysł precyzyjnego formułowania zapisów umowy powinien zabezpieczyć twórcę przed utratą części wynagrodzenia z powodu nierzetelnego zachowania zamawiającego. Procedura zgłaszania uwag, którą zaproponowałem, ma na celu stworzenie mechanizmu szybkiego i rzetelnego zgłaszania zastrzeżeń i szybkiej wypłaty wynagrodzenia twórcy.


Stan prawny obowiązujący na dzień 12.01.2009


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • osiem - dwa =

 

»Podobne materiały

Rozważania o cytowaniu utworów literackich

Jednym z największych osiągnięć nowoczesnej cywilizacji jest dostęp do informacji. To, co jeszcze kilkanaście lat temu wymagało nieraz poświęcenia całego dnia: wizyty w bibliotece, przewertowania tomów książek w celu znalezienia interesującego nas rozdziału czy fragmentu, dzisiaj jesteśmy w stanie z

 

Opracowanie cudzego utworu czy tylko inspiracja?

Utwór samoistny, utwór zależny, opracowanie, utwór z zapożyczeniem, utwór inspirowany, cytat – jaka jest różnica między tymi pojęciami?

 

Co nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego?

Nie każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze podlega ochronie prawno-autorskiej. Na przykład akty prawne czy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą być rozpowszechniane bez ograniczeń.

 

Określenie przedmiotu umowy wydawniczej

Wydawcy zawierają z autorami umowy na napisanie tekstu do gazety, czy kilku rozdziałów lub całej książki. Jak wydawca powinien sformułować zapis dotyczący przedmiotu umowy, by dostać utwór, jakiego oczekuje? Artykuł zawiera analizę problemu na konkretnym przykładzie.

 

Skutki wyroku nakazującego wyrejestrowanie nazwy domeny i jego zaskarżanie

Jakie są skutki orzeczenia sądu powszechnego lub sądu polubownego nakazującego wyrejestrowanie nazwy domeny?

 

Co jest chronione przez prawo autorskie? – część 2

Zgodnie z art. 1 ustawy z 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Pr. aut.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór) – ciąg d

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »