.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej pracownika sklepu

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 18.12.2012

Pracuję w sklepie na podstawie umowy o pracę. Jakiś czas temu podpisałem umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Mam określony procent odpowiedzialności w przypadku zaistnienia niedoboru. Problem w tym, że są zatrudnione także osoby na podstawie umowy-zlecenia. Takich osób jest mało, często się zmieniają. Zleceniobiorcy nie są ujęci w umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Jednak mają w swoich umowach zapis, który mówi, że odpowiadają na zasadach umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Słyszałem, że w takiej sytuacji osoby, które podpisały umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej, powinny wyrazić pisemną zgodę na to, aby osoby nieujęte w ww. umowie miały dostęp do towaru. Czy to prawda?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Za szkodę powstałą w mieniu, które zostało powierzone z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się, pracownik może w pewnych okolicznościach odpowiadać w pełnej wysokości indywidualnie bądź też wspólnie z innymi pracownikami. Art. 125 § 1 Kodeksu pracy (K.p.) stanowi bowiem, że na zasadach określonych w art. 124 K.p. pracownicy mogą przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Wspólna odpowiedzialność materialna z innymi pracownikami nie wyklucza równoczesnego ponoszenia przez danego pracownika odpowiedzialności indywidualnej za inne mienie jemu powierzone.

 

Odmiennie niż przy podstawowych zasadach odpowiedzialności za mienie (art. 114 i następne K.p.) na pracodawcy nie spoczywa ciężar udowodnienia pracownikowi winy w spowodowaniu szkody. To pracownik, aby uwolnić się od odpowiedzialności za szkodę w mieniu powierzonym, musi wykazać, że szkoda powstała w całości lub w części z przyczyn od pracownika niezależnych (art. 124 § 3 K.p.).

 

Do powstania wspólnej odpowiedzialności potrzebna jest umowa między pracownikami i pracodawcą o współodpowiedzialności materialnej, która powinna zostać zawarta na piśmie. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 1988 r. (III PZP 62/87, OSNCP 1988, nr 12, poz. 165) niezawarcie umowy o wspólnej odpowiedzialności w formie pisemnej powoduje jej nieważność. Stanowisko to należy uznać za aktualne obecnie, mimo że zostało zaprezentowane w stanie prawnym przed nowelizacją Kodeksu pracy w 1996 r., kiedy wymaganie pisemności umowy było ustanowione w rozporządzeniu wykonawczym (a nie jak obecnie w samym Kodeksie pracy).

 

Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie. Jednakże w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody (co nie wyłącza odpowiedzialności pozostałych za resztę niedoboru na zasadach odpowiedzialności wspólnej).

 

Powyższe podstawowe zasady zostały znacząco uszczegółowione w postanowieniach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 października 1974 r. w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie (t.j. Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 663):

 

  • w § 2 ust. 1 ograniczono możliwość przyjmowania wspólnej odpowiedzialności materialnej, jeżeli liczba pracowników w miejscu powierzenia mienia przekracza 8 osób przy pracy na jedną zmianę (lub 12 osób przy pracy na dwie zmiany);
  • w § 2 ust. 3 wprowadzono zasadę, że umowa o wspólnej odpowiedzialności może być zawarta, jeżeli wyrażą na to zgodę wszyscy pracownicy zatrudnieni w miejscu powierzenia mienia;
  • zgodnie z § 8 ust. 1 warunkiem ustanowienia wspólnej odpowiedzialności materialnej jest powierzenie mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci taką odpowiedzialnością – na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem lub z udziałem osób przez nich wskazanych;
  • w § 5 wprowadzono zasadę, że każda zmiana w składzie pracowników objętych wspólną odpowiedzialnością wymaga zawarcia nowej umowy o takiej odpowiedzialności;
  • na podstawie § 4 wymaga się pisemnej zgody pracowników, którzy przyjęli wspólną odpowiedzialność, na wykonywanie pracy lub określonych czynności przez inne osoby (np. odbywające praktykę zawodową) w miejscu powierzenia mienia.

 

„§ 4. 1. Za pisemną zgodą pracowników, którzy przyjęli wspólną odpowiedzialność materialną, mogą wykonywać pracę lub określone czynności w miejscu powierzenia mienia:

 

1) osoby wykonujące czynności niezwiązane z dysponowaniem mieniem,

2) osoby wykonujące pracę dorywczo lub przez czas określony,

3) osoby nowo przyjęte do pracy obejmującej czynności związane z dysponowaniem mieniem – do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,

4) pracownicy młodociani w okresie odbywania przygotowania zawodowego, a po zakończeniu tego przygotowania – do czasu przeprowadzenia najbliższej inwentaryzacji,

5) osoby odbywające praktykę zawodową”.

 

Regulacja ta jest uzasadniona potrzebą ochrony interesów pracowników ponoszących odpowiedzialność materialną. Pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia im możliwości sprawowania nadzoru nad powierzonym mieniem przez swobodny do niego dostęp w czasie wykonywania przez osoby nieodpowiedzialne pracy lub innych, określonych czynności w miejscu powierzenia mienia.

 

Jak widać na podstawie powyższego, powinni Państwo wyrazić zgodę na dostęp do towaru osób niewymienionych w umowie o wspólnej odpowiedzialności materialnej – w przeciwnym wypadku sąd może podważyć ważność takiej umowy (ale nie musi).

 

Moim zdaniem, powinna być pisemna zgoda na dostęp innych osób wyrażona przez osoby objęte umową. Jest to podstawa do podważenia umowy.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 plus dwa =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »