.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa o świadczenie usługi zawarta pomiędzy przedsiębiorcami – odstąpienie od umowy

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 06.12.2010

Pewna firma zaproponowała naszej firmie pozycjonowanie. Umowa obejmowała 3-miesięczne świadczenie tej usługi za darmo, a jeśli nie byłoby zauważalnego efektu, mogliśmy z niej zrezygnować pisemnie lub osobiście przed upływem terminu darmowego świadczenia. Tak też zrobiliśmy – 4 dni przed końcem tego terminu wysłaliśmy pismo z rezygnacją listem poleconym, ale znając szybkość naszej poczty, na wszelki wypadek postanowiliśmy również uprzedzić o naszej decyzji telefonicznie, tylko że nikt nie odpowiadał pod żadnym z podanych telefonów, więc wysłaliśmy mail i faks ze stosownym pismem (na co mamy potwierdzenie). Myśleliśmy, że jest po sprawie, a tymczasem przyszła nam faktura do zapłaty za miesięczne świadczenie już odpłatnej usługi i Pan, z którym już bez problemu mogliśmy się skontaktować, twierdzi, że pismo o rezygnacji „fizycznie” dotarło po terminie, a informacji przesłanej na maila i faks nie biorą pod uwagę. Chcielibyśmy się dowiedzieć, czy mamy szansę na zerwanie tej umowy.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Z listu wynika, że sprawa rozgrywa się między dwoma przedsiębiorcami, w związku z czym zastosowanie znajdą przepisy Kodeksu cywilnego.

 

Generalnie zawierając umowę, należy mieć na względzie rzymską zasadę, że umów należy dotrzymywać (pacta sunt servanda). Wyjątek dotyczy m.in. sytuacji, gdy strony zastrzegły w określonym terminie prawo do odstąpienia od umowy – z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.

 

Podstawę prawną do takiego działania stanowi art. 395 K.c., zgodnie z którym „można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie.

 

W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

 

Umowne prawo odstąpienia osłabia więź umowną przez wprowadzenie elementu niepewności, czy uprawniony wykorzysta przysługujące mu prawo odstąpienia.

 

Uprawniony może wykonać prawo odstąpienia przez oświadczenie o stosownej treści, jakie w wyznaczonym terminie składa drugiej stronie. Termin może być określany rozmaicie. Nie musi to być konkretna data. Może to być określone zdarzenie, które na pewno nastąpi.

 

Prawo nie przewiduje obowiązku uzasadnienia odstąpienia, chyba że strony przewidziały określony warunek – podstawę dla skorzystania z tego prawa.

 

Odstąpienie od umowy będzie skuteczne, jeżeli dotrze do drugiej strony najpóźniej w ostatnim dniu terminu. Przy czym zgodnie z art. 61 Kodeksu cywilnego „§ 1. Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

§ 2. Oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią”.

 

W związku z powyższym uważam, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy może być wyrażone w zasadzie w dowolnej formie, byle druga strona miała możliwość zapoznania się z nim.

 

Z pytania wynika jednak, że strony umówiły się, że dla oświadczenia o odstąpieniu wymagana jest określona forma, tzn. odstąpienie ma być złożone na piśmie lub osobiście.

 

Do zachowania formy pisemnej Kodeks cywilny wymaga złożenia własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść danego oświadczenia woli. Z zachowaniem formy pisemnej będziemy mieli do czynienia również w sytuacji opatrzenia oświadczenia bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu (art. 78 § 2 K.c.). Oznacza to, że kwalifikowany podpis elektroniczny – ale tylko i wyłącznie kwalifikowany – jest równoważny podpisowi odręcznemu.

 

Niestety pismo wysłane faksem nie spełnia wymogów formy pisemnej. Skoro bowiem do zachowania formy pisemnej wymagane jest złożenie własnoręcznego podpisu, zaś do zawarcia umowy w formie pisemnej – wymiana dokumentów własnoręcznie podpisanych przez strony – łatwo ocenić, że kopia własnoręcznego podpisu nie jest własnoręcznym podpisem.

 

Stanowisko to wynika z orzecznictwa sądów. I tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 29.12.2006 r. (sygn. akt I ACa 1589/06) wyraził pogląd, iż podpis na dokumencie przesłanym faksem nie spełnia wymogu podpisu własnoręcznego, ponieważ dokument taki jest tylko kopią. Nie jest zatem prawidłową formą pisemną czynności prawnej wymiana dokumentów za pomocą faksu.

 

Z pytania wynika jednak, że oprócz wysłania oświadczenia o odstąpieniu drogą mailową i faksem, wysłali Państwo do firmy również list polecony. Należałoby ustalić na poczcie, w jakim terminie list dotarł do firmy, tj. czy firma miała możliwość zapoznania się z Państwa oświadczeniem woli przed upływem terminu do odstąpienia. Jeśli został zachowany termin do odstąpienia, to, moim zdaniem, żądanie zapłaty jest bezzasadne.

 

Zgodnie z wyrokiem Sadu Najwyższego z dnia 13.10.1992 r. (II CRN 104/92) wykonanie umownego prawa odstąpienia polega na złożeniu drugiej stronie stosownej treści oświadczenia (art. 395 § 1 K.c.), wobec czego zgodnie z art. 395 § 2 zd. 1 K.c. umowa zamiany musi być uważana za niezawartą.

 

Ponadto, jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 07.03.2008 r.( V ACa 199/08) instytucja odstąpienia od umowy stanowi wyjątek od zasady, iż strony są umową związane i żadna z nich nie może jej jednoznacznie zniweczyć. Odstąpienie od umowy ma moc wsteczną, powoduje nie tylko wygaśnięcie umowy, ale powrót do stanu, jaki istniał przed jej zawarciem.

 

Reasumując, jeśli zachowali Państwo przewidziany do odstąpienia termin, wówczas umowa uważana jest za niezawartą (od początku), a strony są zwolnione z wykonania zobowiązania.

 

Zatem w przedmiotowej sprawie należy się skoncentrować na tym, czy Państwa list polecony zdołał dotrzeć do adresata przed upływem wyznaczonego terminu. Jeśli tak, wówczas uważam, że skutecznie odstąpili Państwo od umowy i w związku z tym umowę można uznać za niezawartą.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 + dziewięć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »