.
Mamy 12 389 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umowa dożywocia a darowizna

Autor: Eliza Rumowska • Opublikowane: 15.07.2013

Mój dziadek chciałby przepisać na mnie mieszkanie. W związku z tym mam kilka pytań. Jeśli dziadek zawrze ze mną umowę dożywocia, zostanę prawowitym właścicielem mieszkania (jak w przypadku darowizny)? Czym się różnią te dwa rodzaje umów? Czy któraś z nich jest łatwiejsza do podważenia? Ile wynosi opłata notarialna, a ile podatek od umowy dożywocia? 

Czy w przypadku śmierci dziadka jego syn (mój wujek) może ubiegać się o zachowek? Czy będzie mógł wnieść do sądu wniosek o nieważność umowy dożywocia i czy wtedy podczas sprawy będę musiał udowodnić, że dopełniłem swoich obowiązków względem dziadka? Czy fakt, że dziadek pobiera emeryturę, ma jakieś znaczenie przy zawieraniu umowy dożywocia?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W przypadku zawarcia umowy dożywocia zostanie Pan prawowitym właścicielem mieszkania, z tym że przeniesienie własności w przypadku darowizny następuje w chwili zawarcia umowy darowizny, natomiast przeniesienie własności przy umowie dożywocia następuje w chwili śmierci dożywotnika (w Pańskim przypadku – dziadka).

 

Fakt, że dziadek pobiera emeryturę, nie stoi na przeszkodzie w zawarciu takiej umowy.

 

Zarówno umowa dożywocia, jak i umowa darowizny muszą być sporządzone w formie aktu notarialnego. Każda z nich reguluje odmienne kwestie, ale ich ważność i wartość prawna jest taka sama.

 

Teoretycznie wujek mógłby wnieść do sądu wniosek o nieważność umowy dożywocia, ale nie widzę podstaw do wygrania sprawy. Umowa nie ma na celu pozornych działań, lecz przedstawia zamiary mające zostać zrealizowane. Podczas ewentualnej sprawy sądowej to strona skarżąca (wnosząca powództwo) musiałaby udowodnić, że nie dopełnił Pan obowiązków wynikających z umowy dożywocia. Jednak w ramach prawa do obrony Pan też mógłby wykazywać istnienie dowodów na to, że umowa była wykonywana (np. że opiekował się Pan dziadkiem).

 

Jeśli chodzi o pytanie dotyczące ewentualnego zachowku, do którego miałby mieć prawo Pański wuj – przede wszystkim wyjaśniam, że w tym przypadku chodzi nie o zachowek, lecz o roszczenie o wyrównanie schedy spadkowej, tj. zaliczenie darowizn na poczet spadku. Zachowek jest roszczeniem wynikającym z istnienia testamentu – z Pańskiego opisu nie wynika, że dziadek sporządził taki dokument. Najlepszą receptą, aby uniknąć roszczenia o wyrównanie schedy spadkowej, jest niezawieranie umowy darowizny, lecz np. umowy dożywocia.

 

Opłata notarialna za zawarcie umowy dożywocia jest liczona od wartości przedmiotu umowy, tj. wartości mieszkania (ok. 5%). Każda z kancelarii stosuje oprócz taksy pewne narzuty wynikające np. ze złożoności sprawy – stąd w praktyce normalne są różnice cen usług biur notarialnych. Po prostu trzeba o taką informację zapytać kilku notariuszy i wybrać najkorzystniejsza ofertę.

 

Przy umowie dożywocia nie powinien obowiązywać podatek – nie ma w niej bowiem kwoty, od której należałoby go naliczyć. Oczywiście urząd skarbowy może usiłować podejmować czynności zmierzające do nałożenia obowiązku podatkowego – wówczas trzeba się jednak bronić. W uzasadnieniu jednego z orzeczeń WSA czytamy: „Dożywotnik (zbywca) nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy o PIT, więc nie powstaje obowiązek podatkowy ze źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a tej ustawy. Organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do określenia dożywotnikowi zobowiązania podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości” – uznał sąd. Przedtem podobne stanowisko zajął m.in. WSA w Szczecinie (I SA/Sz 47/11) i WSA w Krakowie (I SA/Kr 1587/09). Ministerstwo Finansów twierdzi natomiast, że przychód uzyskany w wyniku umowy dożywocia ma być rozpoznany na podstawie ustawy o PIT (Biuletyn Skarbowy 6/2010). Po Pańskiej stronie tym bardziej nie ma przysporzenia, które zobowiązywałaby do opodatkowania.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 8 + siedem =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »