.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Wezwanie przez ZUS do zapłaty składek wraz z odsetkami

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 11.05.2010

Kilka lat temu postanowiłem otworzyć swoją firmę. Złożyłem dokumenty do ZUS i jednocześnie zacząłem starać się o kredyt na kapitał. Banki odmówiły mi jednak pożyczki, więc zawiesiłem działalność po trzech miesiącach. Złożyłem stosowne oświadczenie w urzędzie skarbowym, zeznając, że faktyczny dochód wyniósł zero. Niedawno otrzymałem jednak od ZUS wezwanie do zapłaty składek wraz z odsetkami. Jestem w trudnej sytuacji finansowej (żona nie pracuje, ja mam niskie zarobki) – czy możliwe jest umorzenie składek?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują umorzenie składek na ubezpieczenie społeczne przez ZUS.

 

Według art. 28 ust. 1 ustawy „należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4”.

 

Według ust. 2 art. 28 „należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności”, z zastrzeżeniem ust. 3a.

 

„Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

 

  1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
  2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;
  3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;
  4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
  5. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
  6. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
  7. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne”.

 

Ustawa daje Panu możliwość ubiegania się o umorzenie składek, nawet jeżeli w Pana przypadku nie wystąpiła całkowita nieściągalność.

 

Stosownie bowiem do art. 28 ust. 3a ustawy „należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności”.

 

Szczegółowe zasady umarzania składek określił w rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.

 

Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia ZUS „może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

 

  1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
  2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
  3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności”.

 

Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że może Pan złożyć w ZUS wniosek o umorzenie składek.

 

We wniosku powinien Pan wskazać wszystkie okoliczności, które powodują, że nie jest Pan w stanie spłacić zobowiązań wobec ZUS. Również okoliczności powstania zobowiązań mogą mieć znaczenie w kwestii umorzenia należności.

 

Im lepiej udokumentowany wniosek, tym łatwiej uzyskać umorzenie. Duże znaczenie prócz bezrobocia Pana żony oraz niskich dochodów rodziny będą w tym względzie mieć następujące okoliczności: stan Pana zdrowia i stan zdrowia członków rodziny, sytuacja majątkowa rodziny, sytuacja osobista i rodzinna. Im sytuacja Pana rodziny jest gorsza, tym łatwiej uzyskać umorzenie zaległości.

 

Podkreślić we wniosku należy, że opłacenie zaległych składek spowodowałoby, że nie byłby Pan w stanie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb życiowych Pana rodziny.

 

We wniosku należy również opisać okoliczności, które spowodowały, że nie płacił Pan składek na ubezpieczenie społeczne.

 

Do wniosku najlepiej dołączyć dokumenty potwierdzające trudną sytuację – zaświadczenie o Pana dochodach, decyzję urzędu pracy o bezrobociu żony, zaświadczenia lekarskie (jeżeli któryś z członków rodziny choruje), dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych opłat związanych z mieszkaniem (czynsz, prąd, gaz) itp.

 

W przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 2 i art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym.

 

Uznanie administracyjne zachodzi wówczas, gdy norma prawna nie przewiduje obowiązku określonego zachowania się organu, lecz możliwość wyboru sposobu załatwienia sprawy.

 

Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje ZUS. Może on, ale nie musi, zgodzić się na umorzenie składek, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.

 

W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje przekonanie, że uznaniowy charakter przepisu (taki ma właśnie przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) nie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia dowolnego, tj. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie i bez odniesienia się do wszystkich okoliczności w niej występujących, a mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie.

 

ZUS powinien wydać decyzję po przeprowadzeniu dokładnego postępowania dowodowego i szczegółowo zbadać stan faktyczny sprawy. Jak wielokrotnie można przeczytać w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

 

Według art. 7 Kodeksu „w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli”.

 

To, że decyzja ZUS, a następnie prezesa ZUS (rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), ma charakter uznania administracyjnego, powoduje, że podczas rozpatrywania ewentualnej skargi na decyzję prezesa ZUS sąd administracyjny nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanej, a następnie zaskarżonej decyzji. Sąd bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego.

 

Samo rozstrzygnięcie zawarte w decyzji uznaniowej, dokonywane w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną. Powoduje to, że sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jego wydanie, ale już nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania przez ZUS wyboru jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

 

Sąd administracyjny nie jest upoważniony do kwestionowania celowości rozstrzygnięcia organu, jeżeli ZUS, wydając decyzję, rozważył wszystkie okoliczności i postępowanie prowadził zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego.

 

Jeżeli ma Pan możliwość odwołania się od decyzji ZUS w sprawie ustalenia Pana zobowiązania z tytułu składek (termin do złożenia odwołania nie minął), to może Pan próbować odwołać się od tej decyzji, wskazując, że w Pana przypadku działalność gospodarcza nie została faktycznie podjęta, a więc nie można uznać, że ją Pan prowadził.

 

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych nie przewiduje „zawieszenia działalności gospodarczej” powodującego brak obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych, a więc Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest upoważniony do zwolnienia ubezpieczonego z tego obowiązku, ale należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy „obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi”.

 

Może Pan wykazywać, że w żadnym momencie od chwili zgłoszenia w ZUS nie podjął Pan działalności gospodarczej. Musiałby Pan udowodnić, że nie wykonał Pan żadnej czynności, która mogłaby świadczyć o prowadzeniu działalności (np. nie wynajął Pan lokalu, nie wykonał Pan żadnej usługi, nie reklamował się Pan itp.).

 

Jeżeli uda się Panu wykazać takie okoliczności, istnieje szansa, choć niewielka, na to, że Pana ewentualne odwołanie od decyzji zostanie rozpatrzone pozytywnie.

 

Jeżeli ZUS wydał decyzję, a Pan nie odwołał się od niej w terminie, pozostanie Panu ubiegać się o umorzenie zaległości z tytułu składek.

 

Jeśli jest Pan zainteresowany dalszą pomocą, to informuję, że świadczymy również usługi w zakresie przygotowania pism (np. odwołania od decyzji, wniosku do ZUS o umorzenie składek), reprezentacji przedsądowej oraz sądowej.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery minus 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

odpowiedziprawne.pl