.
Mamy 13 116 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Umorzenie należności z tytułu składek

Autor: Monika Cieszyńska • Opublikowane: 26.06.2012

Prowadzę firmę, która jest zarejestrowana jako spółka cywilna. Firma ma problemy finansowe – na dzień dzisiejszy strata wynosi ponad 80 tys. zł. Na tę kwotę składają się m.in. zaległe składki, kredyty, wynagrodzenia. Co zrobić, aby ZUS umorzył należności z tytułu składek? Jak ratować firmę?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Na wstępie pragnę zaznaczyć, że spółka nie jest podmiotem prawa. W konsekwencji powstałe zadłużenie to dług wspólników, a nie samej spółki, która nie ma swojego majątku.

 

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych istnieje możliwość umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne przy spełnieniu określonych warunków. Umorzenia takiego może dokonać Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

 

Należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Według wyżej wymienionej ustawy:

 

„Art. 28. (…)

3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

 

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

 

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze;

 

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa;

 

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

 

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

 

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

 

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne”.

 

Ponadto ustawodawca przewidział wyjątek (art. 28 ust. 3a ww. ustawy), który pozwala w uzasadnionych przypadkach na umarzanie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

 

  • gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
  • poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
  • przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

 

Jeśli przesłanki umorzenia nie zostaną spełnione, można wystąpić do ZUS-u z wnioskiem o rozłożenie długu na raty.

 

Wniosek o umorzenie lub rozłożenie na raty należności za nieopłacone składki należy złożyć w oddziale lub inspektoracie ZUS prowadzącym rozliczenia dotyczące Pana przedsiębiorstwa. Wniosek ten może być złożony w dowolnej formie. Wniosek należy uzasadnić względami gospodarczymi lub innymi ważnymi przyczynami, które zasługują na uwzględnienie. Nie wystarczy więc podać, iż znalazł się Pan w trudnej sytuacji majątkowej – należy również wskazać wszelkie okoliczności, które towarzyszyły takiemu stanowi rzeczy. Na poparcie swoich twierdzeń warto złożyć stosowne dokumenty. Powyższe znajduje uzasadnienie w art. 29 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. ZUS, podejmując decyzję, bierze pod uwagę możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów publicznych.

 

Warto, aby we wniosku zaproponował Pan warunki spłaty zadłużenia, tj. długość okresu spłaty zaległości, wysokość rat. Okres, na jaki ZUS rozłoży na raty należności z tytułu składek, będzie ostatecznie zależał od stanu finansów ubezpieczeń społecznych oraz Pana możliwości płatniczych.

 

Co ważne, od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o rozłożenie należności na raty nie nalicza się odsetek za zwłokę od składek, które rozłożono na raty.

 

Jeśli ZUS postanowi rozłożyć Pana zaległość na raty, to wówczas zostaną z Panem zawarte tzw. układy ratalne, odrębnie na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

 

Poszczególne wpłaty rat powinny więc być dokonywane odrębnie na rachunki ZUS-u.

 

Gdy wierzyciel nie wyrazi zgody na rozłożenie wierzytelności odsetkowej na raty, wyjściem z sytuacji będzie – w zależności od Państwa sytuacji majątkowej – wszczęcie postępowania naprawczego i przedstawienie planu naprawy albo wszczęcie postępowania upadłościowego.

 

Przepisy o postępowaniu naprawczym stosuje się do przedsiębiorców zagrożonych niewypłacalnością. Przedsiębiorca jest zagrożony niewypłacalnością, jeżeli pomimo wykonywania swoich zobowiązań jest oczywiste – według rozsądnej oceny jego sytuacji ekonomicznej – że w niedługim czasie stanie się niewypłacalny. Zagrożenie niewypłacalnością zachodzi zatem, gdy występują łącznie dwie przesłanki:

 

  1. przedsiębiorca na bieżąco wykonuje swoje wymagalne zobowiązania,
  2. według rozsądnej oceny jego sytuacji ekonomicznej jest oczywiste, że w niedługim czasie stanie się niewypłacalny.

 

Przedsiębiorca musi na bieżąco wykonywać swoje wymagalne zobowiązania, gdyby bowiem tego zaprzestał, byłby niewypłacalny, a to obligowałoby go do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. A zatem z chwilą, w której przedsiębiorca staje się niewypłacalny, traci prawo do wszczęcia postępowania naprawczego i pozostaje wszczęcie postępowania upadłościowego w trybie upadłości układowej.

 

Natomiast w stosunku do dłużnika niewypłacalnego ogłasza się upadłość. Stosownie do art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

 

Wymagalność świadczenia zachodzi wówczas, gdy wierzyciel ma prawną możliwość żądania jego spełnienia, zaś dłużnik ma obowiązek świadczenie to spełnić.

 

Dla zaistnienia stanu niewypłacalności nie ma znaczenia, czy dłużnik nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nie ma tu znaczenia dobra czy zła wola dłużnika ani żadne inne okoliczności (zatory płatnicze u jego dłużników, zmniejszenie się popytu na towary dłużnika itp.). Ogłoszenie upadłości powinno zatem mieć miejsce nie tylko w przypadku, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązań z powodu braku odpowiednich środków finansowych, lecz również gdy czyni to z innych przyczyn, w tym zależnych wyłącznie od niego.

 

Dodatkowym warunkiem wszczęcia postępowania upadłościowego jest możliwość pokrycia jego kosztów z majątku dłużnika (art. 13 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze). Sąd oddali bowiem wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

 

Nadto sąd może (ale nie musi) oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań nie przekracza trzech miesięcy, a suma niewykonanych zobowiązań nie przekracza 10% wartości bilansowej przedsiębiorstwa dłużnika (art. 12 ust. 1 ww. ustawy), chyba że niewykonanie zobowiązań ma charakter trwały albo gdy oddalenie wniosku może spowodować pokrzywdzenie wierzycieli (art. 12 ust. 2).

 

Proszę pamiętać, iż spółka cywilna nie ma zdolności upadłościowej ani naprawczej. Taką zdolność mają tylko jej wspólnicy. Tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania naprawczego powinien złożyć każdy ze wspólników.

 

Przed ostateczną decyzją należy odpowiedzieć sobie na pytanie: czy na bieżąco wykonywane są zobowiązania z tytułu prowadzonej działalności? Na podstawie podniesionych w treści pytania okoliczności faktycznych uważam, że są Państwo niewypłacalni.

 

Postępowanie upadłościowe prowadzi się w trybie upadłości likwidacyjnej albo upadłości układowej. Upadłość likwidacyjna ma na celu zasadniczo likwidację majątku upadłego i zaspokojenie wierzycieli z uzyskanych w ten sposób środków.

 

Upadłość układowa ma na celu zaspokojenie wierzycieli i restrukturyzację przedsiębiorstwa upadłego w drodze układu. Celem tego postępowania jest więc zachowanie bytu przedsiębiorcy. O trybie, w jakim będzie prowadzone postępowanie, decyduje ostatecznie sąd, choć zgłaszający wniosek powinien określić, czy wnosi o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, czy też o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku.

 

„Art. 14. 1. Jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu”.

 

„Art. 15. W razie gdy brak jest podstaw do ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, ogłasza się upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika”.

 

Propozycje układowe powinny określać sposób restrukturyzacji zobowiązań upadłego oraz zawierać uzasadnienie. Propozycje restrukturyzacji zobowiązań upadłego mogą obejmować w szczególności:

 

  1. odroczenie wykonania zobowiązań,
  2. rozłożenie spłaty długów na raty,
  3. zmniejszenie sumy długów,
  4. zmianę, zamianę lub uchylenie prawa zabezpieczającego określoną wierzytelność.

 

Układ musi zostać przyjęty przez wierzycieli, by postępowanie upadłościowe mogło toczyć się w tym trybie. Postępowanie upadłościowe wszczynane jest na wniosek.

 

Nadto ważne jest, by dłużnik zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, czyli zajścia jednego z dwóch zdarzeń:

 

  1. trwałego zaprzestania płacenia długów wymagalnych,
  2. w razie ujawnienia, że majątek wspólników nie wystarcza na zaspokojenie długów.

 

Skutki niezgłoszenia wniosku mogą być dotkliwe.

 

Osoby, które mają obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie.

 

Jak podaje art. 373 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze:

 

„Art. 373. 1. Sąd może orzec pozbawienie na okres od trzech do dziesięciu lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu osoby, która ze swej winy:

 

1) będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości wniosku o ogłoszenie upadłości”.

 

Za powyższe grozi też odpowiedzialność karna. Kodeks karny stanowi:

 

„Art. 302. § 1. Kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, nie mogąc zaspokoić wszystkich wierzycieli, spłaca lub zabezpiecza tylko niektórych, czym działa na szkodę pozostałych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

 

Należy przyjąć, że obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość jest wykonany tylko w razie prawidłowego złożenia tego wniosku do sądu upadłościowego w wymaganym terminie.

 

Wniosek trzeba złożyć do sądu upadłościowego, którym jest sąd rejonowy – sąd gospodarczy.

 

Wniosek musi zostać opłacony – opłata sądowa wynosi 1000 zł.

 

Proszę pamiętać, że spółka ulega rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika (art. 874 § 2 Kodeksu cywilnego). Nastąpi rozwiązanie umowy spółki, ale – w przypadku upadłości układowej – wspólnikom nadal będzie przysługiwać status przedsiębiorcy.

 

Nadto warto wiedzieć, iż w wypadku upadłości wspólnika spółki cywilnej pozostającego w związku małżeńskim wspólność ustawowa ustaje z mocy prawa, a majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Podział majątku po upadłości jednego z małżonków jest wyłączony.

 

Warto też skorzystać z pomocy wyspecjalizowanych firm w celu zrestrukturyzowania Pana zadłużenia i ewentualnego zawarcia układu przed sądem.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 3 minus X =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl