.
Mamy 12 503 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Umieszczanie fragmentów coverów utworów na stronie internetowej

Autor: Jakub Bonowicz • Opublikowane: 24.05.2011

Załóżmy, że istnieje współczesny utwór muzyczny (A) zespołu X, chroniony prawem autorskim. Zostaje nagrany prywatny cover (A') danego utworu przez inny zespół Y. Ile sekund oryginalnego utworu (A) i ile sekund coveru (A') tej samej piosenki wykonanego przez inny zespół może zostać umieszczone na stronie internetowej?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przede wszystkim, aby odpowiedzieć na pytanie, musiałbym obu utworów posłuchać.

 

Nie ma wątpliwości, że przedmiotowy utwór jest chroniony prawem autorskim, natomiast jego wykonanie przez muzyków – prawem pokrewnym, które przysługuje artystom wykonawcom, tj. muzykom, którzy utwór wykonują. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 prawa autorskiego „przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór)”. W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory muzyczne i słowno-muzyczne (art. 1 ust. 2 pkt 7). Zgodnie zaś z art. 85 „każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod ochroną niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Artystycznymi wykonaniami, w rozumieniu ust. 1, są w szczególności działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania”. Zgodnie z art. 91 „domniemywa się, że kierownik zespołu jest umocowany do reprezentowania praw do zespołowego artystycznego wykonania. Domniemanie to stosuje się odpowiednio do części artystycznego wykonania mających samodzielne znaczenie”.

 

Zgodnie z przestawionymi przez Pana informacjami, chce Pan stworzyć cover utworu muzycznego.

 

Zgodnie z art. 2 ust. 1 prawa autorskiego „opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego”. Nie ma wątpliwości, że cover będący z definicji właśnie przeróbką cudzego utworu muzycznego jest właśnie opracowaniem oryginalnego utworu muzycznego.

 

Zgodnie zaś z art. 2 ust. 2, 3 i 5 „rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego (prawo zależne), chyba że autorskie praw majątkowe do utworu pierwotnego wygasły. (…) Twórca utworu pierwotnego może cofnąć zezwolenie, jeżeli w ciągu 5 lat od jego udzielenia opracowanie nie zostało rozpowszechnione. Wypłacone twórcy wynagrodzenie nie podlega zwrotowi. (…) Na egzemplarzach opracowania należy wymienić twórcę i tytuł utworu pierwotnego”.

 

Trzeba jeszcze dodać, że zgodnie z art. 2 ust. 4 nie uważa się za opracowanie utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem. Ponieważ w muzyce praktycznie zawsze do czegoś się nawiązuje, nie są opracowaniem utworu, które jedynie są inspirowane cudzym utworem, różnica jest bardzo płynna i zawsze wymaga posłuchania obu utworów i opinii biegłego z zakresu muzyki. W przypadku coveru, tak jak wskazałem, chodzi właśnie o opracowanie, a nie inspirację.

 

Samo sporządzenie coveru nie wymaga więc co prawda zgody uprawnionego z praw autorskich do oryginalnego utworu czy artystycznego wykonania (zwykle właściwą do udzielenia zgody jest właściwa organizacja zbiorowego zarządzania), natomiast jakakolwiek forma rozpowszechnienia (np. opublikowanie coveru w internecie) już tak.

 

Jak Pan wskazuje, chce Pan zamieścić w internecie jedynie fragment coveru oryginalnego utworu oraz fragment utworu oryginalnego. Prawo autorskie nigdzie nie wskazuje, ile sekund danego utworu jak i jego coveru można przytoczyć bez konieczności zapłaty twórcy wynagrodzenia i naruszania praw autorskich. Zawsze zależy to od okoliczności danego przypadku. Wynika to z brzmienia art. 29 ust. 1 formułującego prawo cytatu: „wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych utworów lub drobne utwory w całości, w zakresie uzasadnionym wyjaśnieniem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości”.

 

Przepis mówi zatem o „urywku”, jednakże ten urywek to czasem może być nawet połowa cudzego utworu – wszystko zależy od okoliczności konkretnego przypadku – właśnie w zakresie uzasadnionym wyjaśnieniem, analizą krytyczną, nauczaniem lub prawami gatunku twórczości.

 

Duże znaczenie będzie miał tez charakter coveru – czy jest to po prostu zwykła przeróbka, czy np. parodia oryginalnego utworu muzycznego albo też cover połączony z filmikiem parodiującym słowa danego utworu (często stosowany zabieg). W takim wypadku trzeba się odwołać właśnie do „praw gatunku twórczości”, bo przy karykaturze i parodii wymogi są znacznie łagodniejsze. Z drugiej strony można w takich wypadkach narazić się na zarzut naruszenia autorskich praw osobistych do utworu muzycznego (jeśli np. spaczymy słowa utworu czy naruszymy duchową więź łączącą twórcę czy muzyka z utworem). Trzeba bowiem pamiętać, że „artyście wykonawcy przysługuje wyłączne prawo do ochrony dóbr osobistych, w szczególności w zakresie sprzeciwiania się jakimkolwiek wypaczeniom, przeinaczeniom i innym zmianom wykonania, które mogłyby naruszać jego dobre imię” (art. 86 ust. 1 lit. c).

 

Jak na razie podał Pan zbyt mało informacji, by można było odpowiedzieć na pytanie. Jeśli chce Pan otrzymać pełną odpowiedź, musi Pan wskazać, na jakiej stronie oryginał i cover mają zostać zamieszczone; przesłać pliki zawierające oba utwory w całości jak i pliki zawierające ten fragment utworów (obu), który zostanie zamieszczony; wskazać, czemu ma służyć zamieszczenie fragmentu coveru i oryginalnego utworu.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • zero + 0 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »