.
Mamy 12 627 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Układ ratalny

Autor: Marcin Górecki • Opublikowane: 23.01.2013

Nasza spółka ma duże zadłużenie w ZUS-ie. Nie mamy teraz zdolności kredytowej ani środków na składki pracowników. Obecnie jednak mamy nowe kontrakty zagraniczne i szanse na zyski. Jak starać się o układ ratalny w ZUS-ie? Jakiej argumentacji użyć?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podstawę prawną niniejszej odpowiedzi stanowi ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74), zwana dalej ustawą systemową oraz pomocniczo Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), a nadto Kodeks postępowania administracyjnego.

 

Zgodnie z art. 29 ustawy systemowej:

 

„1. Ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie Zakład może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Odroczenie terminu płatności może dotyczyć jedynie należności finansowanej przez płatnika składek.

1a. Odroczenie terminu płatności należności z tytułu składek oraz rozłożenie należności na raty następuje w formie umowy.

2. Od składek, które rozłożono na raty, nie nalicza się odsetek za zwłokę począwszy od następnego dnia po dniu wpływu wniosku o udzielenie tych ulg.

3. Jeżeli dłużnik nie spłaci w terminie ustalonych przez Zakład rat, pozostała kwota staje się natychmiast wymagalna wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi na zasadach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, Zakład ustala opłatę prolongacyjną na zasadach i w wysokości przewidzianej w ustawie – Ordynacja podatkowa dla podatków stanowiących dochód budżetu państwa”.

 

Nie mogą jednakże podlegać rozłożeniu na raty składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek – art. 30 ustawy systemowej (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 118/10: „W przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku w tym zakresie. Skoro nie można rozpoznać wniosku o umorzenie należności, to organ zobligowany jest do umorzenia postępowania w tym zakresie (art. 30 u.s.u.s.)”).

 

Składki za zatrudnionych pracowników nie można rozpatrywać w kategorii układu ratalnego, gdyż z mocy art. 30 ustawy systemowej nie podlegają one możliwości zawarcia układu bowiem przepis art. 29 znajduje zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na to ubezpieczenie. Oznacza to, iż układowi ratalnemu mogą podlegać wyłącznie składki za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, natomiast nie za pracowników.

 

Ustawa systemowa przewiduje w przepisie art. 28 i 29 możliwość umarzania czy też rozkładania na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odraczanie terminu ich płatności, a także rozkładanie tych płatności na raty. Jednakże z literalnego i niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych brzmienia art. 30 ustawy systemowej, przytoczonym powyżej wynika, że powyższe regulacje prawne nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

 

Art. 30 ustawy wyłącza możliwość czy to umorzenia, czy rozłożenia na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w części pracowniczej – składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

 

Osobami finansującymi składki niebędącymi płatnikami są pracownicy.

 

Tym samym w sytuacji ustawowego wyłączenia możliwości rozłożenia na raty zaległości z tytułu ubezpieczenia społecznego, ewentualne złożenie przez spółkę wniosku o rozłożenie zaległości, o których mowa powyżej spotka się z wydaniem przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne podejmowanie w stosunku do tych składek jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ rentowy w oparciu o art. 29, podobnie zresztą jak o art. 28 ustawy systemowej.

 

Art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi: „gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części”.

 

Opisane powyżej potraktowanie składek finansowanych przez pracowników podyktowane jest ochroną tych składek, a co za tym idzie – interesów pracowników.

 

Oznacza to, że ani przepis art. 28 powołanej ustawy, ani przepisy rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. nie mogą stanowić podstawy do umorzenia lub rozłożenia na raty składek należnych za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2923/06, LEX nr 306959).

 

Proszę jednakże pamiętać, iż zakres wyłączenia rozłożenia zaległości na raty wynikający z art. 30 ustawy, o których mowa w art. 29 ustawy, jest ściśle określony, umorzenia nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. A contrario oznacza to, że należności inne niż należności z tytułu składek, tj. odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowej opłaty mogą być umarzane lub określone w układzie ratalnym w całości lub w części na podstawie art. 28 tej ustawy.

 

Reasumując, nawet wtedy, gdy umorzenie samych składek jest niedopuszczalne z mocy regulacji art. 30 ustawy, możliwe jest, gdy zachodzą warunki umorzenia wymienione w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, umorzenie innych należności. Warunki te są określone przez art. 29 ustawy systemowej przytoczony powyżej (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 453/09: „Skoro przepis art. 30 u.s.u.s. odnosi się jedynie do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, organ ma obowiązek rozpatrzyć wniosek strony o umorzenie należności z tytułu składek (z wyłączeniem samych składek) finansowanych przez pracowników (m.in. odsetki za zwłokę od składek), w oparciu o przesłanki wymienione w art. 28 u.s.u.s.)”).

 

W celu podjęcia działań zmierzających do rozłożenia zaległości, w tym zakresie, w jakim jest to dopuszczalne, należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o określenie w układzie ratalnym stosownych zaległości.

 

Wniosek taki należy skierować do właściwego miejscowo ZUS-u.

 

Co do argumentacji, jaką będzie spółka chciała wykorzystać przy negocjacji z ZUS-em, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do treści art. 29 ustawy systemowej, wskazuje on jako podstawę rozłożenia należności na raty względy gospodarcze lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie.

 

Wskazując na względy gospodarcze, w pierwszej kolejności należy określić, że co do zasady rozłożenie na raty powinno nastąpić w ten sposób, aby spółka miała możliwość spłacenia owych składek, nie może to zatem prowadzić do pozbawienia spółki możliwości prowadzenia dalszej działalności gospodarczej.

 

Pożądane wydaje się w przedmiotowej sprawie przedstawienie ZUS-owi całościowej sytuacji finansowej spółki, należy wskazać, iż nierozłożenie na raty spowoduje konieczność zakończenia przez nią działalności gospodarczej, co będzie skutkować pozbawieniem pracowników miejsc pracy.

 

Warto zatem odwołać się do faktu, iż spółka tworzy miejsca pracy, ponosi ciężary publicznoprawne, które zasilają finanse samorządu i Państwa; jeżeli jest taka możliwość, należy również wskazać przyczyny opóźnienia w spłacie, szczególnie jeżeli powstały one z przyczyn niezależnych od firmy, np. kryzys, pogarszająca się koniunktura.

 

Warto również zwrócić uwagę organowi rentowemu na obciążenia firmy z tytułu spłaty kredytów, stałych opłat za media czy też innych kosztów działalności gospodarczej.

 

Kolejnym argumentem na korzyść może być również fakt, iż w związku z kryzysem spadły obroty firmy, jednakże utrzymała ona zatrudnienie, co spowodowało niemożność poniesienia innych wydatków, w tym z tytułu składek na ubezpieczenie, a w efekcie powstanie również dodatkowych kosztów m.in. odsetek itp.

 

Proszę również ewentualnie wskazać, iż spółka spodziewa się w najbliższym czasie przychodów w związku z realizowaniem inwestycji zagranicznych.

 

Rekapitulując, w tym, co zostało wskazane powyżej, należy upatrywać spełnienia przesłanek istnienia interesu publicznego. Interes publiczny objawia się poprzez możliwość dalszego kontynuowania zatrudnienia pracowników, dalsze prowadzenie działalności gospodarczej pozwoli również ponosić spółce ciężary publicznoprawne – podatki.

 

Proszę również mieć na uwadze, iż ewentualna zgoda organu na rozłożenie na raty należności w takim zakresie, w jakim jest to dopuszczalne, ma charakter uznaniowy, nie ma w systemie prawnym szczegółowych przepisów, które regulowałyby tę kwestie w sposób szczegółowy i wyczerpujący. Tym samym możliwość układu ratalnego będzie w dużej mierze zależeć od uznania organu oraz od tego, jak obszernej argumentacji użyje spółka i czy argumentacja przekona Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziewięć plus sześć =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »