Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Udziały w spółce cywilnej a podział majątku

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 16.02.2020

Mój mąż jest udziałowcem w spółce cywilnej. Posiada 40% udziałów, jego mama 10%, a brat 50%. Gdybyśmy się zdecydowali na rozwód, czy mam jakiekolwiek prawo do udziałów w spółce cywilnej? Jestem w niej zatrudniona jako pracownik. Mąż udziały w spółce dostał od swoich rodziców już po ślubie, a dodatkowo przepisali mu również nieruchomości. Jeszcze zanim się pobraliśmy, zapisali mu 3 ha ziemi. Czy w przypadku rozwodu i podziału majątku mam prawo do udziałów w spółce cywilnej i otrzymanych przez męża nieruchomości?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Udziały w spółce cywilnej a podział majątku

Fot. Fotolia

Spółka cywilna jako organizacja wspólników

W pierwszej kolejności zajmijmy się kwestią wspólności udziałów w spółce cywilnej. Spółka cywilna jest stosunkiem zobowiązaniowym łączącym strony umowy. W wyniku jej zawarcia powstaje organizacja wspólników powiązanych wspólnością łączną dla osiągnięcia wspólnego celu.

 

Po pierwsze, skoro wspólnikiem był wyłącznie jeden z małżonków, to prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej w okresie obowiązywania umowy spółki cywilnej i trwania ustroju wspólności ustawowej należały do jego majątku osobistego (art. 33 pkt 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – dalej „K.r.o.”). Istnienie między małżonkami ustawowego ustroju majątkowego oznaczało równoległe czasowe istnienie dwóch wspólności łącznych, podlegających samodzielnym reżimom prawnym. Co do zasady, już ustanie którejkolwiek z nich powodowało zmiany w sferze drugiej. W tym wypadku wcześniejsze rozwiązanie spółki cywilnej oznacza, że jej następstwa podlegają ocenie także w oparciu o przepisy dotyczące trwającej wspólności ustawowej i po jej ustaniu odpowiednio przepisy dotyczące podziału majątku wspólnego. W odniesieniu do przeznaczenia ze środków majątku wspólnego kwot pieniężnych na pokrycie wkładu jednego z małżonków w spółce cywilnej przeważało stanowisko, że jest to nakład, a wierzytelność z tego tytułu podlega rozliczeniu przy podziale majątku wspólnego na podstawie art. 45 K.r.o. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 9/08, OSNC 2 009, nr 4, poz. 152 postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., III CZP 148/07, OSNC 2009, nr 2, poz. 23, z dnia 17 czerwca 2010 r., III CSK 274/09, niepubl.).

 

Wspólność łączna między wspólnikami spółki cywilnej

W odniesieniu do spółki cywilnej nie ulega wątpliwości, że nabywane przez wspólników we wspólnym imieniu prawa podmiotowe wchodzą w skład majątku wspólnego objętego jej reżimem (art. 863 Kodeksu cywilnego – dalej „K.c.”). Podstawową cechą wspólności łącznej istniejącej między wspólnikami jest jej bezudziałowy charakter. Każdemu ze wspólników przysługują równe prawa do całego majątku spółki cywilnej, zatem nie można mówić o udziałach wspólników w majątku wspólnym bądź w poszczególnych składnikach tego majątku w okresie trwania spółki. Rozwiązanie spółki cywilnej znosi ustrój wspólności łącznej i odrębność wspólnego majątku wspólników. Z chwilą rozwiązania spółki cywilnej wspólnicy nabywają wierzytelności o treści wynikającej z art. 875 § 2 i 3 K.c., a prawo współwłasności łącznej jej majątku przekształca się we współwłasność ułamkową, gdyż zmienia się jego podstawa.

 

Dochód „z innej działalności zarobkowej” a majątek wspólny małżonków

Do majątku osobistego, na podstawie omawianego przepisu, zaliczyć trzeba także wierzytelności o świadczenia majątkowe. Pobrany udział w zyskach jako dochód „z innej działalności zarobkowej” (art. 31 § 2 pkt 1 K.r.o.) wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Prawo wspólnika dotyczące podziału majątku spółki i wypłaty nadwyżki lub przyznania innych praw majątkowych oraz odpowiadające mu roszczenie ma abstrakcyjny (potencjalny) charakter i staje się wymagalne po rozwiązaniu spółki. W ocenie Sądu Najwyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości, postulowanej przez część przedstawicieli doktryny prawniczej, kwalifikacji prawnej nadwyżki wspólnego majątku wspólników uzyskanej w pieniądzu lub naturze przez małżonka-wspólnika (art. 871 § 2 K.c., art. 875 § 3 K.c.) jako dochodu z innej działalności zarobkowej (art. 31 § 2 pkt 1 K.r.o.) lub z majątku osobistego (art. 31 § 2 pkt 2 K.r.o.). Pojęcie dochodu wywołuje spory zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie, zwłaszcza w powiązaniu z kategorią pożytków w rozumieniu Kodeksu cywilnego (art. 53-54 K.c., art. 140 K.c.). Każdorazowo również należałoby dokonywać zbędnej kwalifikacji w zakresie przesłanki działalności zarobkowej i dochodów z majątku osobistego. Brak uzasadnionych przyczyn dla czynienia takich dogmatycznych rozważań i odwoływania się do przykładowych wyliczeń zawartych w art. 31 § 2 K.r.o. w sytuacji, gdy wystarczającą podstawą oceny prawnej jest norma ogólna, tj. art. 31 § 1 zd. 1 K.r.o. w części stwierdzającej, że do majątku wspólnego należą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez jednego z małżonków. Na podstawie powyższego przepisu zatem należy zaliczyć do majątku wspólnego również prawa majątkowe uzyskane przez małżonka – wspólnika z tytułu udziału w nadwyżce wspólnego majątku zlikwidowanej spółki cywilnej, pozostałej po zapłaceniu długów.

 

Reasumując: w razie likwidacji spółki (wystąpienia męża ze spółki) przysługuje Pani prawo do udziału w nadwyżce bilansowej spółki. Zatem gdyby już teraz doszło między Państwem do rozwodu, kiedy spółka działa, nic Pani z jej majątku nie otrzyma. W Pani sytuacji lepiej by było zaczekać aż do rozwiązania spółki.

 

Co do nieruchomości: skoro zostały nabyte przez męża przed małżeństwem – należą do jego majątku osobistego; nieruchomości nabyte w trakcie Państwa małżeństwa, ale w drodze darowizny tylko na męża, również wchodzą w skład jego majątku osobistego.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X plus dziewięć =

»Podobne materiały

Prawo do przebywania w domu, który jest własnością żony po podziale majątku

Aktem notarialnym przeprowadziliśmy z żoną podział majątku. Żona otrzymała dom, w którym jestem nadal zameldowany na pobyt stały. Zobowiązałem się wymeldować do końca marca. Czy do tego czasu mam prawo przebywać w domu, który jest już własnością żony?

 

Sprzedaż mieszkania z majątku odrębnego i zasada surogacji

Przed zawarciem związku małżeńskiego otrzymałam mieszkanie w formie darowizny. Jak rozumiem, po ślubie nie weszło ono do majątku wspólnego. Obecnie chciałabym je sprzedać i pieniądze odłożyć na lokatę. Jak mogę się zabezpieczyć przed tym, by pieniądze ze sprzedaży nieruchomości nie stały się majątki

 

Zakup wspólnego mieszkania małżonków a majątek osobisty

Niedawno wyszłam za mąż. Wraz z małżonkiem planujemy kupić mieszkanie – częściowo za kredyt, a częściowo za pieniądze, które uzyskałam ze sprzedaży mieszkania odziedziczonego po dziadku. Spadek otrzymałam rok przed ślubem. Czy mogę w akcie notarialnym zamieścić informację, że wspomniane pienią

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »