.
Mamy 12 973 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne porady prawne

Pliki można dodać w kolejnym kroku
Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!

Udział w mieszkaniu

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 29.03.2012

Mama wykupiła mieszkanie za pieniądze wpłacone jej przez dwoje z jej trójki dzieci. Trzecie dziecko (syn) nie żyje. Mama chce przekazać to mieszkanie córce i synowi notarialnie jako darowiznę. Czy rodzina zmarłego brata (żona i syn) może rościć sobie prawo do udziału w tym zapisie, jeżeli nie partycypowała w wykupie (nikt jej o wykupie nie informował)?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Mama ma prawo rozporządzić swoim mieniem według własnego uznania. Kwestia źródła pochodzenia środków na wykup mieszkania w ogóle nie ma na to wpływu.

 

Mama może przekazać mieszkanie w formie darowizny.

 

Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego (który reguluje tę tematykę) „w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą”.

 

Według art. 140 wyznacznikami granic własności są ustawy i zasady współżycia społecznego, a wyznacznikiem sposobu korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa jest jego społeczno-gospodarcze przeznaczenie.

 

W granicach, o których mowa w zdaniu 1 art. 140, właściciel może rozporządzać rzeczą. Przez „rozporządzanie” należy rozumieć zbywanie, obciążanie nieruchomości, ustanowienie odrębnej własności lokali (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 14.07.1994 r., sygn. akt III CZP 86/94, OSNC 1/95, poz. 4).

 

Tak więc mama nie ma żadnych ograniczeń w zakresie zbycia czy też darowania nieruchomości swoim dzieciom.

 

W chwili obecnej żona i córka zmarłego brata także nie mogą mieć żadnych roszczeń w zakresie przeniesienia własności nieruchomości.

 

Piszę „w chwili obecnej”, bowiem w grę może wchodzić tu jedynie roszczenie o zachowek i to tylko w przypadku syna zmarłego brata. I tylko po śmierci mamy – obecnej właścicielki mieszkania.

 

Temu także można zaradzić.

 

Zgodnie z art. 991 § 1 „zstępnym [np. dzieciom], małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału, (zachowek). Zgodnie z § 2 tego przepisu „jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia”.

 

Zgodnie z art. 995 „wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku”.

 

Na poczet zachowku „nie dolicza się darowizn dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty na rzecz osób nie będących spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku” (art. 994 § 1). Należy przyjąć, iż podlegają zaliczeniu darowizny uczynione na rzecz Zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego „jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym”.

 

Przez umowę o dożywocie właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, nabywca zaś zobowiązuje się zapewnić zbywcy lub osobie mu bliskiej albo zbywcy i osobie bliskiej dożywotnie utrzymanie.

 

Umowa dożywocia dotycząca konkretnej nieruchomości musi być zawarta, pod rygorem nieważności, w formie aktu notarialnego i to niezależnie od tego, czy – zgodnie z zamiarem i wolą stron – ma ona wywrzeć skutki wyłącznie w sferze stosunków zobowiązaniowych, czy też spowodować bezpośrednio przeniesienie własności nieruchomości (prawa użytkowania wieczystego), które to rozwiązanie jest powszechnie stosowane.

 

Zgodnie z art. 910 § 1 przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie następuje z jednoczesnym obciążeniem nieruchomości prawem dożywocia spadkobierców lub uprawnionych do zachowku bez względu na datę ich dokonania.

 

Na poczet zachowku zalicza się tylko nieodpłatne przysporzenie. Nie zalicza się wartości nieruchomości przekazanej np. poprzez umowę dożywocia.

 

Kolejnym ograniczeniem, z jakim liczyć się powinna mama, jest ewentualny okres zakazu zbywania lokalu przed upływem lat 5 – wspominam o tym tylko na marginesie – bowiem pytanie tego problemu nie zawierało.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej  ▼▼▼

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 1 plus III =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

spadek.info

prawo-budowlane.info

odpowiedziprawne.pl