.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Treść pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądem

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 30.01.2013

Moja córka jest właścicielką mieszkania, ale mieszka w innym mieście. Chciałaby mnie ustanowić pełnomocnikiem do reprezentowania np. przed sądem (czeka nas sprawa w sporze z sąsiadem). Jaka powinna być treść pełnomocnictwa? Gdzie powinnyśmy je spisać?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 95 Kodeksu cywilnego „z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela”.

 

Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

 

Ze względu na zakres czynności, których upoważniony pełnomocnik może dokonać, pełnomocnictwa dzielimy na:

 

  • ogólne,
  • rodzajowe,
  • szczególne.

 

Zgodnie z art. 98 Kodeksu cywilnego „pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności”.

 

Przedmiotem pełnomocnictwa ogólnego jest umocowanie do czynności określanych mianem zwykłego zarządu. Pojęcie zwykłego zarządu nie zostało zdefiniowane, jest ono jednak szeroko stosowane, wyjaśnione przez judykaturę i w zasadzie nie budzi już większych wątpliwości, co nie oznacza, że w konkretnych przypadkach nie wymaga szczegółowej analizy na podstawie konkretnego stanu faktycznego i układu stosunków między stronami. Kodeks cywilny pozostawił rozstrzygnięcie w konkretnych sprawach sędziemu, rezygnując z przykładowego wymienienia czynności niebędących czynnościami zwykłego zarządu.

 

Właściwa odpowiedź na pytanie, kiedy czynność prawna przekracza zwykły zarząd, może być udzielona tylko w konkretnym wypadku i na tle konkretnego stanu faktycznego, natomiast generalne próby stworzenia ogólnej definicji skazane są na niepowodzenie. Można tylko zauważyć, że pojęcie zwykłego zarządu ma zmienną treść i zależy od wielu czynności, z których na pierwszy plan wysuwają się: rodzaj stosunku prawnego, w ramach którego zarząd jest wykonywany, oraz prawne i ekonomiczne skutki konkretnej czynności. Nie ma abstrakcyjnego pojęcia zarządu i zwykłego zarządu w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego.

 

Czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają albo pełnomocnictwa rodzajowego, albo szczególnego, tzn. do poszczególnej czynności.


Przepisy Kodeksu cywilnego nie zawierają definicji pełnomocnictwa rodzajowego, które może występować jako pełnomocnictwo alternatywne, umocowujące pełnomocnika do dokonania jednej czynności prawnej, którą pełnomocnik powinien wybrać spośród czynności prawnych wskazanych w pełnomocnictwie. 

 

Pełnomocnictwo rodzajowe powinno (tzn. treść pełnomocnictwa) określać rodzaj czynności prawnej objętej umocowaniem oraz jej przedmiot. Jeżeli rodzaj czynności prawnej nie jest w pełnomocnictwie określony w sposób wyraźny, dla ustalenia rzeczywistej woli reprezentowanego mają zastosowanie reguły interpretacyjne obowiązujące przy tłumaczeniu oświadczeń woli.

 

Sąd Najwyższy wskazał także na kryterium rozróżnienia między pełnomocnictwem ogólnym a rodzajowym, którym jest zakres umocowania do działania w imieniu mocodawcy. Pełnomocnictwo ogólne nie określa w ogóle ani nie wyodrębnia czynności prawnych, do jakich pełnomocnik został umocowany. Natomiast pełnomocnictwo rodzajowe powinno określać rodzaj czynności prawnej objętej umocowaniem oraz jej przedmiot. Pełnomocnictwo rodzajowe może występować także pod postacią pełnomocnictwa alternatywnego, w którym mocodawca pozostawia pełnomocnikowi wybór czynności prawnej spośród innych czynności wymienionych w pełnomocnictwie.

 

Czynnościami prawnymi „określonego rodzaju” może być zawieranie umów sprzedaży, przyjmowanie zamówień, a także przyjmowanie zapłaty.

 

Pełnomocnictwo rodzajowe nie wystarcza, gdy ustawa wymaga do dokonania określonej czynności pełnomocnictwa do poszczególnej czynności, czyli pełnomocnictwa szczególnego.

 

Z art. 99 Kodeksu cywilnego wynika, że  „jeżeli do ważności czynności prawnej potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do dokonania tej czynności powinno być udzielone w tej samej formie”.

 

Pełnomocnictwo ogólne powinno być pod rygorem nieważności udzielone na piśmie.

 

Brzmienie art. 99 nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że przepis ten dotyczy pełnomocnictwa do czynności prawnych, dla których forma szczególna została zastrzeżona pod rygorem nieważności (ad solemnitatem). Poza tym pełnomocnictwo nie wymaga zachowania określonej formy, chyba że ustawa albo wola stron stanowią inaczej.

 

Gdyby więc Pani córka chciała z Pani pomocą sprzedać mieszkanie (forma aktu notarialnego umowy sprzedaży), to w takiej samej formie powinna też sporządzić upoważnienie dla Pani. Jednak pełnomocnictwo ogólne powinno być zawsze udzielone w formie pisemnej zwykłej. Ustawa zastrzega zachowanie tej formy pod rygorem nieważności.

 

Osobną grupę stanowią pełnomocnictwa upoważniające do zastępstwa mocodawcy w postępowaniu przed sądami i organami administracji rządowej oraz samorządu terytorialnego (pełnomocnictwa procesowe). Pełnomocnictwa te uregulowane są poza Kodeksem cywilnym w przepisach regulujących postępowanie cywilne, karne i administracyjne, które odsyłają w wypadkach w nich nieuregulowanych do przepisów Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. Pełnomocnictwa, o których mowa, mogą być albo procesowe (ogólne bądź do prowadzenia poszczególnych spraw), albo do niektórych tylko czynności procesowych. W postępowaniach cywilnym i karnym sąd może ustanowić pełnomocnika z urzędu.

 

W Pani przypadku (sprawy związane z lokalem), będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące pełnomocnictwa procesowego.

 

Zgodnie z art. 86 Kodeksu postępowania cywilnego „strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników”.

 

Według art. 87 „pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia”.

 

Pełnomocnik procesowy jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej.


Jak z powyższego wynika, jako matka jest Pani w katalogu ustawowym osób, które mogą występować jako pełnomocnicy procesowi przed sądami powszechnymi.

 

W Pani przypadku (mimo że przepisy nie przewidują szczególnych form dla czynności dokonywanych przez Panią w imieniu córki), proponowałbym sporządzenie treści pełnomocnictwa przez notariusza. Jest to „najmocniejsze” pod względem formy pełnomocnictwo do dokonywania czynności.


Treść pełnomocnictwa zredaguje notariusz, jednak wskażę Pani przykładową treść ewentualnego projektu pełnomocnictwa.

 

W pełnomocnictwie ogólnym należy wymienić możliwie najszerszy zakres działania.

 

Należy zaznaczyć dokładnie mocodawcę i pełnomocnika (nr dowodu, PESEL, miejsce zamieszkania).

Ponadto należy zamieścić formułkę: „upoważniam moją matkę … do reprezentowania i zastępowania mocodawcy oraz działania w jego imieniu i na jego rzecz wobec wszelkich władz, urzędów, w tym urzędu skarbowego, organów administracji rządowej i samorządowej, sądów, banków, zarządów spółdzielni mieszkaniowych, osób prawnych i fizycznych”.

 

Należy przy tym zaznaczyć w treści pełnomocnictwa, że pełnomocnik zostaje umocowany do składania w imieniu mocodawcy wszelkich niezbędnych oświadczeń, zapewnień, wniosków, pism i podań, a także że będzie mógł podejmować wszelkie działania faktyczne i prawne, jakie okażą się konieczne w związku z realizacją tego pełnomocnictwa.

 

Jeśli mocodawca by uznał, że coś jeszcze warto podkreślić, powinien to oczywiście wpisać w treści pełnomocnictwa.

 

Jeżeli sąd nie uznałby tego pełnomocnictwa za pełnomocnictwo procesowe, to Pani córka może złożyć zwykłe pisemne pełnomocnictwo do reprezentowania jej przez Panią w sprawie z określonego powództwa i dokonywanie w jej imieniu wszystkich związanych ze sprawą czynności, z podaniem sygnatury akt sprawy.

 

Często oczywiście zdarza się też, pomimo że pełnomocnictwo pisemne zwykłe jest wystarczające, iż organy żądają poświadczenia przez notariusza (niezgodnie z prawem), dlatego uprzedzając te zdarzenia, od razu proponuję sporządzenie takiego pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego (sądy pisemnych pełnomocnictw nie kwestionują, dlatego pełnomocnictwo procesowe w formie pisemnej na pewno wystarczy, czasem z odpisem aktu urodzenia córki dla wykazania pokrewieństwa).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa + 1 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »