Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament podróżny

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 03.12.2007

Artykuł przedstawia możliwość sporządzenia testamentu w czasie podróży polskim statkiem morskim lub powietrznym.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Podróż statkiem morskim czy powietrznym w przeświadczeniu wielu osób wiąże się z niebezpieczeństwem katastrofy, a w konsekwencji z ryzykiem utraty życia. Zapewne to przeświadczenie spowodowało, że ustawodawca wprowadził do Kodeksu cywilnego formę testamentu szczególnego, jaki może być sporządzony w czasie podróży morskiej czy lotniczej. Testament ten nazywany jest testamentem podróżnym.

 

Stosownie do art. 953 Kodeksu cywilnego podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym można sporządzić testament przed dowódcą statku lub jego zastępcą w ten sposób, że spadkodawca oświadcza swą wolę którejś z wymienionych osób w obecności dwóch świadków. Dowódca statku lub jego zastępca spisuje wolę spadkodawcy, podając datę jej spisania, i pismo to w obecności świadków odczytuje spadkodawcy, po czym dokument ten podpisują: spadkodawca, świadkowie oraz dowódca statku lub jego zastępca. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać pisma, należy w nim podać przyczynę braku podpisu spadkodawcy. Jeżeli zachowanie tej formy nie jest możliwe, można sporządzić testament ustny.

 

Zatem z przepisu tego wynika, że testament może być sporządzony w czasie każdej podróży na polskim statku morskim (stanowiącym polską własność, uznawanym za polską własność lub który czasowo uzyskał polską przynależność lub lotniczym (wpisanym do polskiego rejestru cywilnych statków powietrznych). Do uznania ważności testamentu, sporządzonego zgodnie z art. 953 K.c., nie jest konieczne zaistnienie dodatkowych przesłanek, np. obawy utraty życia, stanu niebezpieczeństwa, itp.

 

Aby testament był ważny, testator musi oświadczyć swoją wolę wobec dowódcy statku lub jego zastępcy. Przyjęcie testamentu przez innego członka załogi będzie skutkowało zawsze nieważnością tego dokumentu. W przeciwieństwie do testamentu ustnego ustawodawca nie wymaga w przypadku testamentu sporządzanego na polskim statku morskim lub lotniczym złożenia oświadczenia testatora ustnie. Dlatego też należy uznać, że jego wola może być wyrażona za pomocą dowolnego systemu znaków, zrozumiałego dla przyjmującego oświadczenie i świadków.

 

Przepis art. 953 K.c. wymaga, aby wola testatora została spisana przez dowódcę statku lub jego zastępcę. Jeśli zrobi to inna osoba, np. świadek – testament będzie nieważny. W piśmie uwidaczniającym wolę testatora nie może zabraknąć daty.

 

Do ważności testamentu podróżnego koniecznym jest, aby spisane przez dowódcę statku oświadczenie zostało odczytane, a po odczytaniu podpisane przez testatora, dowódcę statku oraz świadków. Jeżeli spadkodawca nie jest w stanie złożyć podpisu, należy wskazać przyczynę jego braku.

 

Jeżeli w czasie podróży polskim statkiem morskim lub powietrznym nie można zachować formy testamentu określonej w art. 953 K.c., to spadkodawca może sporządzić testament ustny. W przypadku braku możliwości zachowania formy określonej w art. 953 K.c. (np. dowódca lub jego zastępca nie są w stanie przyjąć i spisać oświadczenia spadkodawcy) testament ustny może zostać sporządzony nawet w sytuacji, w której nie występuje obawa rychłej śmieci spadkodawcy ani niemożliwość lub znaczne utrudnienie w sporządzeniu testamentu w formie zwykłej.

 

Stosownie do art. 956 K.c. nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu:

 

  1. kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych,
  2. niewidomy, głuchy lub niemy,
  3. kto nie może czytać i pisać,
  4. kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament,
  5. skazany prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

 

Natomiast zgodnie z art. 957 § 1 K.c. nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść. Nie mogą być również świadkami: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

 

Według § 2 tego artykułu, jeżeli świadkiem była jedna z osób wymienionych w paragrafie poprzedzającym, nieważne jest tylko postanowienie, które przysparza korzyści tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jednakże, gdy z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści – nieważny jest cały testament.

 

Należy pamiętać, iż testament sporządzony w czasie podróży na polskim statku morskim lub powietrznym ma moc czasowo ograniczoną. Stosownie do art. 955 K.c. testament szczególny traci moc z upływem sześciu miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego (zakończenie podróży, w czasie której sporządzono testament), chyba że spadkodawca zmarł przed upływem tego terminu.

 

Bieg terminu ulega zawieszeniu na czas, w ciągu którego spadkodawca nie ma możności sporządzenia testamentu zwykłego (np. jeżeli spadkodawca stracił zdolność testowania).

 

Podróż statkiem powietrznym lub morskim trwa od chwili wejścia na statek do chwili opuszczenia pokładu. Możliwe jest więc sporządzenie testamentu podróżniczego nie tylko w czasie, kiedy statek jest w ruchu, ale też w czasie, kiedy statek stoi w porcie lub na lotnisku pośrednim.



Stan prawny obowiązujący na dzień 03.12.2007

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • trzy minus dziesięć =

 

»Podobne materiały

Testament ustny

Artykuł omawia zagadnienia związane z instytucją testamentu ustnego.

 

Testament własnoręczny

Artykuł omawia jeden z rodzajów testamentu, tj. testament własnoręczny.

 

Testament notarialny

Artykuł omawia kwestię sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »