Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament notarialny

Autor: Aleksandra Wilk-Fojud • Opublikowane: 02.11.2008

Artykuł omawia kwestię sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jedną z form, w jakiej sporządzić można testament, jest akt notarialny. Kodeks cywilny, poprzestając w art. 950 na takim stwierdzeniu, odsyła nas tym samym do przepisów ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369 z późn. zm. – dalej w skrócie pr. o not.). Oznacza to, że testament sporządzony zgodnie z art. 950 K.c. jest jednym z wielu aktów notarialnych, różniącym się od innych wyłącznie tym, że zawiera jednostronne oświadczenie woli spadkodawcy, określające losy jego majątku na wypadek jego śmierci.

 

Forma testamentu notarialnego daje testatorowi wysoki stopień bezpieczeństwa, że sporządził on testament ważny, zgodny z jego rzeczywistą wolą i przepisami ustawy. Przede wszystkim jednak jest najlepszym zabezpieczenie przed ewentualnymi atakami osób trzecich, które po śmierci testatora mogą być zainteresowane obaleniem testamentu.

 

Testament sporządzony w formie aktu notarialnego korzysta z mocy dowodowej przewidzianej w Kodeksie postępowania cywilnego dla dokumentu publicznego. Mocą tą objęte jest jednakże wyłącznie oświadczenie woli spadkodawcy, nie zaś jakiekolwiek zawarte w testamencie wzmianki dotyczące jego zdrowia.

 

Testament notarialny powinien spełniać następujące wymagania formalne:

 

  • Powinien zostać sporządzony w kancelarii notarialnej (art. 3 § 1 pr. o not.). Jednakże w sytuacji, gdy spadkodawca jest osobą chorą, kaleką i nie może chodzić, testament może być sporządzony w miejscu pobytu testatora (art. 3 § 2 pr. o not.).
  • Przed sporządzeniem testamentu notariusz powinien ustalić tożsamość spadkodawcy, a także, w miarę możliwości, upewnić się, czy testator ma pełną zdolność do czynności prawnych. Jeśli notariusz poweźmie jakąkolwiek wątpliwość co do posiadania owej zdolności, nie może – ze względu na ustawowy zakaz – dokonać czynności notarialnej (art. 86 pr. o not.).
  • Obowiązkiem notariusza jest również upewnienie się, czy osoba zamierzająca sporządzić testament rzeczywiście ma wolę testowania, czyli ustanowienia spadkobiercy, a nade wszystko czy – sporządzając testament – działa swobodnie i świadomie. Notariusz powinien także sprawdzić, czy spadkodawca rozumie treść oraz znaczenie sporządzanego aktu, a także czy akt ten jest zgodny z jego wolą.
  • Akt notarialny zawierający testament powinien być podpisany przez testatora. Brak takiego podpisu nie przesądza jeszcze o ważności testamentu, albowiem gdy spadkodawcą jest osoba niemogąca lub niepotrafiąca się podpisać, składa ona pod testamentem tuszowy odcisk swojego palca, obok zaś tego odcisku inna osoba wypisuje jego imię i nazwisko, umieszczając jednocześnie swój podpis. W razie niemożliwości złożenia odcisku tuszowego, notariusz czyni o tym stosowną wzmiankę (art. 87 pr. o not.).
  • Testament notarialny może zostać sporządzony w innym języku niż polski. Notariusz musi jednakże wezwać tłumacza i przetłumaczyć sporządzony akt, jeżeli język, którym posługuje się spadkodawca, nie jest mu znany (art. 87 pr. o not.).
  • Akt notarialny zawierający testament nie może być poprawiany poprzez dokonywanie w nim wywabień czy podskrobań. Wszelkie poprawki czy skreślenia powinny być dokładnie omówione w końcowej części aktu (art. 94 pr. o. not.).
  • Notariusz nie może dokonać żadnej czynności notarialnej (w tym także sporządzić testamentu), z udziałem swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej bez ograniczenia stopnia, a linii bocznej do trzeciego stopnia włącznie, osób związanych z notariuszem z tytułu przysposobienia, opieki, kurateli lub będących z nim w bliskim stosunku. Zakaz ten trwa pomimo ustania małżeństwa, powinowactwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 84 pr. o not.).

 

Sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego z naruszeniem przepisów Prawa o notariacie pociąga za sobą nieważność dokonanej czynności. Zgodnie bowiem z art. 958 K.c. testament sporządzony z naruszeniem przepisów o formie jest nieważny, chyba że przepisy stanowią inaczej. Wymagania formalne co do testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego zawarte są, jak już wspomnieliśmy, w ustawie – Prawo o notariacie. Naruszenie tych przepisów skutkuje nieważnością testamentu, ani bowiem wspomniana ustawa, ani Kodeks cywilny nie przewidują w tym przypadku innego skutku.

 

Odmowa sporządzenia przez notariusza testamentu jest zaskarżalna zażaleniem do sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce położenia kancelarii (art. 83 pr. o not.).

 

W określonych sytuacjach obywatel polski może sporządzić testament w formie aktu notarialnego przebywając poza granicami kraju. Umożliwia to ratyfikowana przez Polskę w dniu 17 września 1981 r. wiedeńska konwencja konsularna, która stanowi, że funkcje konsula polegają m. in. na działaniu w charakterze notariusza. Konsul, który uzyskał w tym zakresie uprawnienie Ministra Sprawiedliwości, może zatem sporządzić testament notarialny.


Stan prawny obowiązujący na dzień 02.11.2008


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • X minus dziewięć =

 

»Podobne materiały

Koszt testamentu notarialnego

Testament, czyli rozrządzenie majątkiem dokonane przez spadkodawcę na wypadek śmierci, może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Tak sporządzony testament trudno jest podważyć w toku postępowania spadkowego, jednakże zachowanie formy aktu notarialnego wiąże się koniecznością poniesienia koszt

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »