Mamy 11 195 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament allograficzny

Autor: Anna Jędrzejczak • Opublikowane: 03.12.2007

W artykule zostały omówione zagadnienia związane ze specyficzną formą testamentu, jaką jest testament allograficzny – czyli oświadczenie ustne spadkodawcy spisane w formie protokołu.



Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Jedną z form testamentu zwykłego, obok testamentu holograficznego (własnoręcznie sporządzonego przez spadkodawcę) jest tzw. testament allograficzny. Zgodnie z przepisem art. 951 § 1 Kodeksu cywilnego – spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że w obecności dwóch świadków ustnie oświadczy swoją ostatnią wolę wobec osoby urzędowej, którą może być wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta, marszałek województwa, sekretarz powiatu albo gminy lub kierownik urzędu stanu cywilnego.

 

Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuje się spadkodawcy w obecności świadków. Dokument ten powinien być podpisany przez spadkodawcę, przez osobę, wobec której wola została oświadczona, oraz przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu, należy to w nim zaznaczyć, ze wskazaniem przyczyny braku podpisu.

 

Należy również mieć na uwadze fakt, iż zarówno osoba urzędowa przyjmująca oświadczenie spadkodawcy, jak i świadkowie muszą spełniać przesłanki ustawowe. Przepis art. 957 Kodeksu cywilnego mówi, że świadkiem przy sporządzaniu testamentu nie może być osoba, dla której w dokumencie tym została przewidziana jakakolwiek korzyść. Świadkami nie mogą być również: małżonek tej osoby, jej krewni lub powinowaci pierwszego i drugiego stopnia oraz osoby pozostające z nią w stosunku przysposobienia.

 

Ponadto świadków testamentu allograficznego dotyczy również przepis art. 956 Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca wskazuje, iż nie może być świadkiem przy sporządzaniu testamentu, kto nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, niewidomy, głuchy lub niemy, kto nie może czytać i pisać, kto nie włada językiem, w którym spadkodawca sporządza testament oraz osoba skazana prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

 

Tak zadecydował Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 2 grudnia 1994 r., III CZP 152/94 (OSN 1995, nr 6, poz. 132) dotyczącej uznania testamentu allograficznego, który został sporządzony przed sekretarzem gminy, będącym prawomocnie skazanym za składanie fałszywych zeznań. Testament został uznany za nieważny.

 

Oświadczenie spadkodawcy musi być wyrażone ustnie, stąd niemożność sporządzenia takiego testamentu przez osoby głuche lub nieme (art. 951 § 3 K.c.). W czasie składania tego oświadczenia niezbędna jest obecność zarówno osoby urzędowej jak i dwóch świadków. Nie ma jednak przeszkód, aby oświadczenie było składane przy większej liczbie osób. Protokół z przyjęcia takiego oświadczenia może sporządzić zarówno osoba urzędowa, świadek, jak i osoba trzecia. Jeżeli protokolantem jest osoba trzecia, to nie musi ona być obecna przy odbieraniu oświadczenia woli przez spadkodawcę. Protokół można spisać zarówno pismem ręcznym jak i w postaci druku, nie istnieją bowiem rygory przewidziane dla testamentu holograficznego, który musi być sporządzony własnoręcznie przez testatora.

 

Po sporządzeniu protokołu należy go odczytać w obecności spadkodawcy, osoby urzędowej i świadków. Po odczytaniu wszystkie te osoby powinny podpisać protokół. Podpisy powinny zawierać co najmniej nazwiska. Jeżeli spadkodawca nie może się podpisać (np. z powodu ułomności fizycznej), należy na protokole umieścić wzmiankę o tym fakcie. „Podpis osoby urzędowej jedynie na poświadczeniu podpisów świadków oraz osoby stwierdzającej własnym podpisem niemożność złożenia podpisu przez spadkodawcę jest wystarczającym podpisaniem protokołu przez tę osobę.” (orzeczenie Sądu Najwyższego z 27 listopada 1969 r., III CZP 76/69, OSNCP 1970, nr 6, poz. 104).

 

Aby testament allograficzny był ważny, należy dochować wielu formalności, niemniej jednak ma on moc dokumentu urzędowego. W orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się możliwość w niektórych okolicznościach dokonania konwersji testamentu allograficznego na testament ustny. Aby jednak można było tego dokonać, muszą być spełnione przesłanki zawarte w przepisie art. 952 Kodeksu cywilnego, tj. obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione.


Stan prawny obowiązujący na dzień 03.12.2007


Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 0 minus 7 =

 

»Podobne materiały

Testament ustny

Artykuł omawia zagadnienia związane z instytucją testamentu ustnego.

 

Testament własnoręczny

Artykuł omawia jeden z rodzajów testamentu, tj. testament własnoręczny.

 

Testament notarialny

Artykuł omawia kwestię sporządzenia testamentu w formie aktu notarialnego.

 

Testament podróżny

Artykuł przedstawia możliwość sporządzenia testamentu w czasie podróży polskim statkiem morskim lub powietrznym.

 

Testament wojskowy

Artykuł omawia zagadnienia związane ze specjalną formą testowania, jaką jest testament wojskowy.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »