Mamy 11 050 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Testament czy przepisanie majątku u notariusza?

Autor: Izabela Nowacka-Marzeion • Opublikowane: 22.03.2020

Po śmierci taty ja i 3 siostry zrzekliśmy się spadku na rzecz mamy. Teraz mama jest chora i zastanawiamy się, jak najlepiej załatwić sprawę domu i działki. Ustaliliśmy, że ja mam przejąć cały majątek, a następnie sprzedać i podzielić na cztery równe części. W jaki najlepszy sposób załatwić tę sprawę. Czy wybrać testament, a może lepiej przepisać u notariusza?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Testament czy przepisanie majątku u notariusza?

Powołanie do spadku na podstawie testamentu

Każdy sposób jest dobry. Można przez testament. W testamencie mama powołuje Pana do spadku, dokonując zapisów na rzecz pozostałych dzieci. Lub zobowiązując do spłaty określonej kwoty, ewentualnie dokonując rozporządzenia (polecenia), w którym zobowiąże Pana do sprzedaży majątku spadkowego i podziału uzyskanej sumy na 4 części.

 

Według art. 968 § 1 Kodeksu cywilnego zapisem jest zobowiązanie spadkobiercy ustawowego lub testamentowego do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby. Zapis może być ustanowiony tylko w testamencie. Może to być testament, w którym spadkodawca ustanawia tylko zapis, lub testament zawierający także inne rozrządzenia, np. powołanie spadkobiercy.

Wierzytelność na rzecz spadkobiercy

Z chwilą śmierci spadkodawcy zapis powoduje powstanie wierzytelności na rzecz zapisobiercy i zobowiązania obciążonego zapisem. Są to więc skutki wyłącznie obligacyjne. Konsekwencją takiej regulacji jest to, że z chwilą otwarcia spadku, nawet jeżeli przedmiotem zapisu jest rzecz oznaczona co do tożsamości, własność tej rzeczy wraz z całym spadkiem przechodzi na spadkobiercę obciążonego zapisem, a zapisobiercy przysługuje jedynie wierzytelność przeciwko temu spadkobiercy o przeniesienie własności zapisanej rzeczy. Zapisem można obciążyć także zapisobiercę (tzw. dalszy zapis – art. 968 § 2). Zgodnie z treścią art. 975 inaczej niż powołanie do spadku, zapis może być ustanowiony pod warunkiem i zastrzeżeniem terminu.

Co może być zapisane w testamencie?

Przedmiotem zapisu może być suma pieniężna, nieruchomość lub udział w nieruchomości. Przedmiot zapisu może być również oznaczony jako wartość określonej części spadku. Według uchwały SN z dnia 18 grudnia 1990 r. (sygn. akt III CZP 68/90 z glosą E. Niezbeckiej) określenie zapisu jako ułamka udziału spadkowego jest prawnie skuteczne. W takiej sytuacji wartość tę ustala się, jeżeli brak w tej mierze wskazówek spadkodawcy, według chwili wykonania zapisu lub według momentu orzekania o nim.

 

Polecenie jest rozrządzeniem testamentowym, zobowiązującym spadkobiercę lub zapisobiercę do oznaczonego działania lub zaniechania, ale bez uczynienia kogokolwiek wierzycielem (art. 982 Kodeksu cywilnego).

Obciążenie zapisem spadkobiercy ustawowego, jak i testamentowego

Poleceniem można obciążyć zarówno spadkobiercę ustawowego, jak i testamentowego. Obciążony może być także każdy zapisobierca. Najczęściej polecenie dotyczy zorganizowania pogrzebu lub postawienia nagrobka; może mieć wartość majątkową lub jej nie mieć. Jeżeli działanie lub zaniechanie ma wartość majątkową, to tylko od woli spadkodawcy zależy, czy ma być to zapis, czy polecenie. Istotna różnica między poleceniem a zapisem ujawnia się w tym, że polecenie nie czyni nikogo wierzycielem. Nie ma tu więc osoby, której służyłyby roszczenia względem obciążonego poleceniem. Polecenie jednak jest obowiązkiem, który powinien być spełniony. Spełnienia tego obowiązku może – zgodnie z art. 985 – żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu. Jeżeli polecenie ma na celu wyłącznie korzyści obciążonego poleceniem, to nie można żądać wykonania takiego polecenia. W sytuacji, gdy polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy.

 

Podmioty te mogą domagać się od obciążonego pewnego zachowania się wynikającego z treści polecenia, nie mogą jednak skorzystać z przymusu państwowego w celu zmuszenia obciążonego do takiego zachowania się (postanowienie SN z dnia 19 kwietnia 2002 r., sygn. akt III CZP 19/2002).

 

Jeżeli w treści testamentu nie określono terminu wykonania polecenia, ma zastosowanie w drodze analogii art. 970 Kodeksu cywilnego (por. System prawa cywilnego, t. IV, 1986 r., s. 265 wraz z powołaną tam literaturą). W braku postanowień w testamencie osoby uprawnione mogą żądać wykonania polecenia niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu.

Koszt przepisania nieruchomości u notariusza

Koszt takiej czynności u notariusza zamknie się w kwocie kilkuset złotych (max 400 zł). Mama może obecnie przepisać nieruchomość na Pana, ze zobowiązaniem do spłaty na rzecz pozostałych po jej sprzedaży. Koszt darowizny to ok. 1500 zł. Efekt jest ten sam.

 

Należy jednak pamiętać, że sprzedaż nieruchomości przed upływem 5 lat od nabycia powoduje obowiązek zapłaty podatku do US. Proszę więc rozważyć ten argument, określając dzień spłaty na rzecz rodzeństwa.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 10 plus siedem =

»Podobne materiały

Czy świadczenia ubezpieczeniowe wchodzą w skład masy spadkowej?

Po śmierci męża otrzymałam świadczenia ubezpieczeniowe z tytułu zawartej przez męża polisy kapitałowej ze składką miesięczną oraz ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych ze składkami jednorazowymi. Suma ubezpieczenia we wszystkich produktach była symboliczna i powiększona o wpłacone przez męża skład

 

Upoważnienia do załatwiania spraw notarialnych i spadkowych

Mieszkamy za granicą, dwa miesiące temu zmarł mój mąż. Miał w Polsce nieruchomość, której sprzedaż była w trakcie (formalnościami zajmowała się jego siostra na mocy upoważnienia). Teraz wszystko zostało wstrzymane, bo najpierw musi być przeprowadzona sprawa spadkowa. Co zrobić w tej sytuacji, skoro

 

Najpierw postępowanie spadkowe potem sprzedaż

Moja babcia zmarła trzy lata temu, pozostawiając męża i dzieci. Babcia posiadała gospodarstwo rolne, które teraz chcemy sprzedać. Czy do sprzedaży gospodarstwa niezbędne jest przeprowadzenie postępowania spadkowego i dział spadku? Babcia nie zostawiła testamentu.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »