Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sukcesja numeru identyfikacji podatkowej (NIP)

Autor: Aleksander Słysz • Opublikowane: 28.08.2009

Autor omawia kwestie związane z następstwem prawnym i sukcesją NIP.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:

 

  1. przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy;
  2. przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę handlową.

 

Za przekształcenie na gruncie ustawy uznaje się również wpis spółki cywilnej do rejestru na podstawie art. 26 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, z 2001 r. Nr 102, poz. 1117 oraz z 2003 r. Nr 49, poz. 408 i Nr 229, poz. 2276).

 

W przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa, z wyjątkiem przypadków wymienionych powyżej. Zatem w przypadku podatnika będącego osobą fizyczną, prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą zawsze śmierć powoduje wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o nadaniu NIP.

 

Celem zachowania prawidłowości i rzetelności prowadzonych przez administrację rejestrów ustawodawca nakazał, by organy prowadzące ewidencję ludności w terminie 14 dni od dnia otrzymania aktu zgonu przekazywały informację o zgonie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego podatnika.

 

Sądy rejestrowe są obowiązane, w terminie 14 dni od dnia wykreślenia podmiotu z rejestru przedsiębiorców lub rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej, do przekazania informacji o wykreśleniu naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na ostatni adres siedziby podmiotu.

 

Przedstawione regulacje w praktyce sprawiają czasem problemy. Jednym z omawianych tematów jest kwestia postępowania upadłościowego przedsiębiorstwa prowadzonego w formie działalności gospodarczej osoby fizycznej, gdy w trakcie postępowania właściciel umiera. Zgodnie z powyżej przywołanymi przepisami decyzja o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej wygasa z chwilą zgonu z mocy prawa, zatem prowadzący postępowanie upadłościowe syndyk traci NIP, którym może się posługiwać. W toku postępowania upadłościowego syndyk może pod pewnymi warunkami sprzedawać towary, wykonywać usługi itd., a w opisanej sytuacji nie posiada numeru NIP, który mógłby zamieścić na fakturze. Syndyk nie może wystąpić o nadanie NIP w tej sytuacji, gdyż ustawa nie przewiduje tymczasowych numerów NIP, z oczywistych względów syndyk nie może posłużyć się własnym numerem identyfikacji podatkowej.

 

Analogiczne stanowisko zajął w piśmie z dnia 30 marca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku (sygn. OR/406-0010/05), w którym przeczytać można, iż zdaniem organu: „Z chwilą śmierci osoby fizycznej – zgodnie z przepisami art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.) – decyzja o nadaniu numeru NIP wygasa z mocy prawa, dlatego syndyk masy upadłości w sprawach dotyczących masy upadłości zmarłego nie może się posługiwać numerem identyfikacji podatkowej zmarłego. Syndyk masy upadłości nie może także wystąpić o nadanie nowego numeru NIP lub tymczasowego numeru NIP dla osoby nieżyjącej, bowiem takich instytucji nie przewiduje ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Powyższe oznacza, iż syndyk masy upadłości zmarłego w sprawach dotyczących masy upadłości zmarłego może posługiwać się imieniem i nazwiskiem zmarłego, w odniesieniu do którego prowadzone jest postępowanie upadłościowe wraz z jego numerem PESEL, dodatkowo może także wskazać nazwę firmy zmarłego”.

 

W piśmie z dnia 11 sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. 1401/BF/4003/US-2/TZ/05), omawiając kwestię sukcesji numeru identyfikacji podatkowej, wskazuje, że: „Jedynie w wypadku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy albo przekształcenia spółki cywilnej w spółkę handlową lub spółki handlowej w inną spółkę ma miejsce wyjątek od zasady, że dla powstania obowiązku (i uprawnienia) do posługiwania się określonym numerem NIP potrzebne jest wydanie decyzji o nadaniu NIP. W innych przypadkach ustanie bytu prawnego podatnika powoduje, że decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa”.

 

Konsekwencją powyższych regulacji jest np. problem związany z kasami fiskalnymi, który często poruszają podatnicy. Problem ten starał się wyjaśnić w piśmie z dnia 31 sierpnia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. PPB2-4407/I/31/2005), którego myśl przewodnia, mimo zmiany niektórych regulacji, pozostaje w pełni aktualna. W przywołanym piśmie możemy przeczytać, iż:

 

„Numer identyfikacji podatkowej, w przypadku wniesienia aportem przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki osobowej nie przechodzi na następcę prawnego. Tym samym następca prawny nie może korzystać w żadnym przypadku z NIP podatnika (osoby fizycznej). Stosownie do przepisu § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników, paragon fiskalny drukowany przez kasę musi zawierać następujące informacje:

 

  1. imię i nazwisko lub nazwę podatnika, adres punktu sprzedaży, a dla sprzedaży prowadzonej w miejscach niestałych adres siedziby podatnika,
  2. numer identyfikacji podatkowej podatnika (NIP).

 

Zatem jak wynika z powołanych przepisów rozporządzenia Ministra Finansów, wykorzystanie kas rejestrujących, będących dotychczas własnością podmiotu osoby fizycznej, przez następcę prawnego podatnika jest niemożliwe, z uwagi na to, iż numer identyfikacji podatkowej w przypadku przedmiotowego przekształcenia nie przechodzi na następcę prawnego. Następca prawny spółka osobowa – nie może korzystać w żadnym przypadku z NIP podatnika przekształcanego. Wykorzystanie tych samych kas rejestrujących będących dotychczas własnością podmiotu osoby fizycznej, przez następcę prawnego jest możliwe pod warunkiem: dokonania m.in. wymiany modułu fiskalnego kas.”

 

Reasumując, planując przekształcenie działalności lub z konieczności przejmując przedsiębiorstwo po zmarłym, należy pamiętać również o najmniejszych konsekwencjach tych zdarzeń, takich właśnie jak sukcesja numeru identyfikacji podatkowej.



Stan prawny obowiązujący na dzień 28.08.2009

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • cztery - IV =

 

»Podobne materiały

Zwrot wywłaszczonej przez Skarb Państwa nieruchomości w świetle podatku od spadków i darowizn

Artykuł omawia konsekwencje prawne, w tym podatkowe, zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w przeszłości na rzecz Skarbu Państwa.

 

Zwolnienie od podatku dochodowego sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku przed 01.01.2007 r.

Artykuł omawia możliwość uniknięcia opodatkowania podatkiem dochodowym środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości (domu, lokalu itd.) nabytej uprzednio w drodze spadku, jeżeli spadkodawca zmarł przed dniem 01.01.2007 r.

 

Dziedziczenie a obowiązek podatkowy

Nabycie własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia podlega co do zasady obowiązkowi zapłaty podatku od spadków i darowizn. Od tego obowiązku zwolnione mogą być w szczególności osoby blisko spokrewnione ze spadkodawcą.

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »