Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprzedaż nieruchomości po podziale majątku a podatek

Autor: Bogusław Nowakowski • Opublikowane: 23.02.2018

Nasze małżeństwo uległo rozwiązaniu przez rozwód w 2013 r. Mieliśmy z mężem wspólność majątkową małżeńską. W skład majątku wspólnego wchodziła nieruchomość (działka z domem). Rok po rozwodzie, w ramach sądowego podziału majątku wspólnego, zostałam właścicielem całej nieruchomości (były mąż przepisał na mnie swoją połowę). Chciałabym teraz sprzedać tę nieruchomość. Jaki zapłacę podatek?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Sprzedaż nieruchomości po podziale majątku a podatek

Fot. Fotolia

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

 

  1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
  2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
  3. prawa wieczystego użytkowania gruntów
    – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

 

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego.

 

Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

 

Aby zatem stwierdzić, czy w przedmiotowej sprawie sprzedaż nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, należy ustalić, od jakiego momentu liczy się bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Oddzielnie dla udziału z małżeństwa (1/2) oraz oddzielnie dla udziału otrzymanego wskutek podziału majątku.

 

Zgodnie z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Datą nabycia takiego udziału jest chwila faktycznego nabycia składnika do majątku wspólnego.

 

Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością – art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Co do zasady, wspólność majątkowa trwa tak długo jak małżeństwo.

 

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy, na skutek orzeczenia sądu albo z mocy prawa, np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.

 

Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd, między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty, stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

 

Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej (art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

 

Powyższe oznacza, że z datą ustania małżeństwa, a więc również wspólności majątkowej, współwłasność łączna, jaka istnieje między małżonkami, przekształca się we współwłasność w częściach ułamkowych.

 

Zatem w chwili ustania małżeństwa co do zasady każdy z małżonków ma wynoszący 1/2 udział w majątku wspólnym, a więc w każdej rzeczy, jaka do tego majątku należy.

 

W chwili ustania małżeństwa była więc Pani właścicielem wynoszącego 1/2 udziału we wszystkich składnikach majątku wspólnego małżonków (nie tylko nieruchomości), podobnie jak jej małżonek. Jeżeli zatem od chwili nabycia do zbycia minęło więcej niż 5 lat od końca roku, w jakim składnik majątku był nabyty – to zbycie udziału po rozwodzie (1/2) jest wolne od podatku dochodowego.

 

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w wyniku podziału majątku wspólnego jest nabyciem tych rzeczy. Nabycie to może być rozpatrywane w odniesieniu do udziału ponad udział, jaki miał małżonek w majątku wspólnym.

 

Mając na uwadze przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

 

  • podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
  • wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

 

Tym samym, za datę nabycia nieruchomości lub prawa, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, ale tylko wówczas, jeżeli podział był ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszyły mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanych przez daną osobę nieruchomości lub praw w wyniku tego podziału mieściła się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługiwał w majątku wspólnym.

 

Jeżeli natomiast podział odbył się w naturze, lecz w sposób, który był nieekwiwalentny i towarzyszyły mu spłaty lub dopłaty lub gdy wartość otrzymanych przez małżonka nieruchomości lub praw przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tego udziału w nieruchomości lub prawie, który przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego, nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie (czyli bez spłat i dopłat). Bowiem wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością lub prawem), jak też stan jej majątku osobistego.

 

Reasumując:

 

  • gdy podział majątku wspólnego nie był ekwiwalentny w naturze, wystąpiły spłaty, dopłaty, lub wartość majątku, jaki przypadł Pani w wyniku podziału, przewyższał wartości Pani udziału, jaki przysługiwał jej w majątku dorobkowym małżeńskim – odpłatne zbycie całej nieruchomości stanowić będzie źródło przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego – ale tylko w odniesieniu do tego, co Pani nabyła ponadto, co Pani już posiadała jako małżonka,
  • w sytuacji, gdy podział majątku wspólnego był ekwiwalentny w naturze, nie wystąpiły spłaty albo dopłaty, lub wartość majątku, jaki przypadł Pani w wyniku podziału nie przewyższała wartości Pani udziału, jaki przysługiwał jej w majątku dorobkowym małżeńskim – odpłatne zbycie całej nieruchomości, jaka Pani przypadła, nie stanowi źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

 

Konieczna jest analiza orzeczenia i stanu faktycznego, jaki istniał w chwili podziału i zasad tego podziału celem ustalenia, czy był on ekwiwalentny w naturze, czy były spłaty, dopłaty oraz czy otrzymała Pani więcej niż udział, jaki Pani miała w majątku wspólnym.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 7 minus dziewięć =

»Podobne materiały

Umorzenie lub zmniejszenie podatku od zysku ze sprzedaży mieszkania

Rok temu moja córka sprzedała mieszkanie, które otrzymała jako darowiznę od wujka. Nie była tam zameldowana, a mieszkanie zostało sprzedane rok po jego otrzymaniu. Sprzedając mieszkanie, spłaciła kredyt hipoteczny, który wcześniej pod nie zaciągnęła. Czy jest szansa na uniknięcie (lub choć odroczen

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »