Mamy 11 676 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Sprawa o zaprzeczenie ojcostwa przez matkę

Autor: Tomasz Krupiński • Opublikowane: 29.09.2016

Potrzebuję porady w sprawie zaprzeczenia ojcostwa. Rozstałam się z mężem 10 lat temu. Od tamtej pory nie miałam z nim żadnego kontaktu, lecz nie przeprowadziliśmy rozwodu. W nowym związku jestem od 8 lat. Dwa miesiące temu urodziło się nasze dziecko, moje i partnera. Wiem, że muszę założyć sprawę o zaprzeczenie ojcostwa, ale od 5 lat nie mieszkam w Polsce i zupełnie nie wiem, jak się za to zabrać. Jak takie postępowanie przebiega? Wiem, że mam na to tylko 6 miesięcy od narodzin dziecka. Nie wiem, czy uda mi się skontaktować z mężem, a jeśli tak, czy nie będzie robił problemów, np. nie stawi się w sądzie. Czy może być brytyjski akt urodzenia dziecka przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego? Czy konieczne jest badanie DNA? Pytam, ponieważ pojawia się problem z wyrobieniem dziecku paszportu i przylotu do kraju, jeżeli ojciec biologiczny według prawa nim nie jest. W Polsce ostatni raz byłam 3 lata temu, ale nie wiem, jak to udowodnić. Proszę o wskazówki!


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Pisze Pani, że skontaktowanie się z mężem może okazać się trudne, ponadto obawia się Pani, że może robić problemy, np. nie stawić się w sądzie. Tego bym się nie obawiał, gdyż ta sprawa jest także w jego interesie, bowiem w przeciwnym razie powinien on zacząć płacić alimenty na dziecko, więc i tak musiałby w przyszłości wytoczyć taką sprawę we własnym imieniu, w czym Pani go wyręczy.

 

Odpowiadając na pytanie odnośnie aktu urodzenia – powinien wystarczyć akt urodzenia przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego. Międzynarodowy akt urodzenia, który zawiera również wzmianki w języku polskim jest wydawany jedynie w odpisie skróconym, więc do tego postępowania nieprzydatnym (konieczny jest zupełny odpis aktu urodzenia).

 

Nie jest możliwe również w Polsce zarejestrowanie aktu urodzenia sporządzonego w Anglii. Praktyką bowiem polskich urzędów jest to, że jeżeli dziecko urodziło się w czasie, kiedy jego matka pozostaje formalnie w związku małżeńskim z osobą niebędącą biologicznym ojcem lub nie pozostaje już w małżeństwie, ale od dnia orzeczenia rozwodu (unieważnienia małżeństwa) upłynęło mniej niż 300 dni, istnieje domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki, nawet jeżeli dziecko zostało uznane za granicą Polski przez ojca biologicznego i zagraniczny urząd stanu cywilnego sporządził akt urodzenia, w którym to on figuruje jako ojciec dziecka. Umiejscowienie takiego aktu urodzenia w Polsce nie jest możliwe. Domniemanie ojcostwa może zostać obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.

 

Zgodnie z art. 62 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (K.r.o.):

 

„§ 1. Jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki. Domniemania tego nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie trzystu dni od orzeczenia separacji.

§ 2. Jeżeli dziecko urodziło się przed upływem trzystu dni od ustania lub unieważnienia małżeństwa, lecz po zawarciu przez matkę drugiego małżeństwa, domniemywa się, że pochodzi ono od drugiego męża.

§ 3. Domniemania powyższe mogą być obalone tylko na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa.”

 

Instytucja zaprzeczenia ojcostwa, realizująca dążenie do ustalenia rodzicielstwa zgodnie z rzeczywistym, biologicznym pochodzeniem, odpowiada generalnemu postulatowi zgodności stanu cywilnego z tzw. prawdą obiektywną (biologiczną) i tym samym respektuje jedno z podstawowych praw człowieka, jakim jest prawo do znajomości własnego pochodzenia.

 

Zgodnie z art. 62 § 3 domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki może być obalone wyłącznie na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Wzruszenie domniemania nie może nastąpić ubocznie (incydentalnie lub jako prejudykat) przy rozstrzyganiu innej sprawy (wyrok SN z 24 maja 1966 r., III CR 91/66, LexisNexis nr 314737, OSNCP 1967, nr 4, poz. 68). Domniemanie to nie może zostać unicestwione w trybie ugody sądowej bądź zgodnymi oświadczeniami małżonków w procesie o zaprzeczenie ojcostwa (art. 431 K.p.c.), lecz tylko w sposób określony w art. 67 K.r.o., czyli przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka.

 

Domniemanie z art. 62 może być obalone jedynie w sposób, w trybie i w terminie przewidzianym w art. 62 § 3 i n., w braku zaś zaprzeczenia ojcostwa domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki obowiązuje bezwzględnie, choćby nawet było oczywiste, że dziecko nie pochodzi od męża matki. Domniemania tego nie obala przeto również treść aktu urodzenia dziecka i istnieje ono niezależnie od treści takiego aktu. Konsekwencją tego stanowiska jest to, że również instytucja obalenia domniemania żyje życiem samodzielnym, niezwiązana z istnieniem aktu stanu cywilnego (wyrok SN z 3 lutego 1970 r., II CR 580/69, LexisNexis nr 356310, OSNPG 1970, nr 6, poz. 39, s. 49).

 

Dlatego wadliwe, bo wbrew domniemaniu z art. 62 § 1, sporządzenie aktu urodzenia dziecka jako niepochodzącego z małżeństwa, nie obala tego domniemania i tym samym nie pozbawia męża matki interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, mimo że w akcie urodzenia dziecka nie jest on ujawniony jako ojciec (wyrok SN z 6 listopada 1967 r., I CR 355/67, LexisNexis nr 319096, OSNCP 1968, nr 7, poz. 123). Wprawdzie bowiem wedle treści art. 25 dekretu z 8 czerwca 1955 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 25, poz. 151) (obecnie art. 4 p.a.s.c.) akt stanu cywilnego stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych, jednakże – jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 15 stycznia 1968 r. (III CZP 85/67, LexisNexis nr 319065, OSNCP 1968, nr 11, poz. 179) – mąż matki w rozumieniu prawa nie staje się ojcem dopiero z chwilą ujawnienia jego ojcostwa w akcie urodzenia dziecka (bo akt urodzenia nie ma charakteru konstytutywnego, a tylko deklaratoryjny), lecz – zgodnie z wyraźnymi dyspozycjami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – z chwilą urodzenia dziecka w czasie określonym w Kodeksie przy istnieniu stosunku małżeństwa z matką dziecka (wyrok SN z 10 kwietnia 1969 r., II CR 59/69, LexisNexis nr 312116, OSNCP 1970, nr 4, poz. 62).

 

Celem procesu o zaprzeczenie ojcostwa jest usunięcie stanu prawnego niezgodnego z rzeczywistym biologicznym pochodzeniem dziecka, a więc uchylenie dotychczasowego ustalenia na podstawie domniemania, że mąż matki jest ojcem dziecka. Cel ten można osiągnąć tylko przez wykazanie dowodami przede wszystkim biologicznymi, że mąż matki nie jest ojcem dziecka (art. 67). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 13 grudnia 2000 r., celem procesu o zaprzeczenie ojcostwa nie jest ustalenie ojcostwa biologicznego męża matki, lecz obalenie ustawowego domniemania, że dziecko od niego pochodzi (III CKN 1422/2000, LexisNexis nr 350692, OSNC 2001, nr 7-8, poz. 106).

 

Stronami procesu o zaprzeczenie ojcostwa mogą być wyłącznie te osoby, których interes w wyniku sprawy jest osobisty i bezpośredni i których legitymację zarówno czynną, jak i bierną reguluje ustawa. Legitymację czynną w procesie o zaprzeczenie ojcostwa ma: mąż matki dziecka (art. 63 K.r.o.), matka dziecka (art. 68 K.r.o.), dziecko (art. 70 K.r.o.) i prokurator (art. 86 K.r.o.). Biernie zaś legitymowanymi w postępowaniu o zaprzeczenie ojcostwa są:

 

  • matka i dziecko (a jeśli matka nie żyje – dziecko), jeżeli powództwo wytacza mąż matki (art. 66 K.r.o.),
  • mąż (były mąż) i dziecko (a jeżeli mąż nie żyje – dziecko), jeżeli powództwo wytacza matka (art. 69 § 2 K.r.o.),
  • matka i jej mąż (a jeżeli matka nie żyje – jej mąż, jeżeli mąż nie żyje – kurator ustanowiony przez sąd opiekuńczy), jeżeli powództwo wytacza dziecko (art. 70 § 2 K.r.o.),
  • mąż matki dziecka (a jeżeli mąż matki dziecka nie żyje – kurator ustanowiony na jego miejsce), dziecko, matka, jeżeli żyje (art. 454 § 2 K.p.c.), jeżeli powództwo wytacza prokurator.

 

Obalenie domniemania określonego w art. 62 K.r.o. może nastąpić w terminach zawitych określonych w art. 63, 64, 65, 69, 70, po przekroczeniu których uprawnieni tracą możliwość wytoczenia powództwa. Powództwo w tej sytuacji będzie mógł wytoczyć jedynie prokurator (art. 86).

 

Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa rozpoznawane są w trybie postępowania odrębnego w sprawach ze stosunków między rodzicami i dziećmi, uregulowanego w art. 453-458 K.p.c. W sprawach tych sąd nie może oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych (art. 431 K.p.c.). Wyrok zaoczny zaś nie może opierać się na przyjęciu za prawdziwe twierdzeń powoda (art. 339 § 2 w zw. z art. 431 i 458 K.p.c.).

 

Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa należą do właściwości rzeczowej sądów rejonowych (art. 17 pkt 1 K.p.c.). Powództwo wytacza się wyłącznie przed sąd miejsca zamieszkania powoda, jeżeli brak podstaw do wytoczenia powództwa według przepisów o właściwości ogólnej, czyli według art. 27 i ewentualnie art. 28 K.p.c., a więc – co do zasady – według miejsca zamieszkania pozwanego (art. 42 K.p.c.). Regulacja art. 42 K.p.c. oznacza, że w wyliczonych w tym przepisie sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi właściwość miejscowa ustalana na podstawie ogólnych kryteriów (art. 27 i ewentualnie art. 28) ma charakter właściwości wyłącznej. W razie niemożności określenia sądu właściwego według miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego o właściwości sądu decyduje miejsce zamieszkania powoda. Właściwość przemienna w tych sprawach jest wyłączona (postanowienie SN z 14 grudnia 1976 r., IV CZ 128/76, Lexis.pl nr 321758).

 

Zgodnie z art. 26 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.) sąd przekazuje właściwemu urzędowi stanu cywilnego odpis prawomocnego wyroku zaprzeczającego ojcostwo męża matki w celu dokonania stosownej wzmianki w akcie urodzenia dziecka (art. 45 p.a.s.c.).

 

Jak już wspomniałem, według art. 63 K.r.o. – mąż matki może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę, nie później jednak niż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.

 

Jak już było wspomniane, zaprzeczenie ojcostwa następuje przez wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka (art. 67 K.r.o.).

 

Powyższy przepis ogranicza się do wskazania faktu, który w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa powinien być dowiedziony (art. 227 K.p.c.), a wobec braku sprecyzowania wymogów odnośnie do dowodów, jakie powinny służyć wykazaniu tej przesłanki roszczenia, zastosowanie będą miały ogólne zasady postępowania dowodowego w procesie cywilnym, które dopuszczają praktycznie wszelkie środki dowodowe dla wykazania faktu mającego znaczenie w sprawie.

 

Biorąc jednak pod uwagę wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, jakimi strona powodowa może dowodzić, że mąż matki nie jest ojcem jej dziecka, dowodem, który w sposób najbardziej pewny pozwala wykazać tę okoliczność, są badania genetyczne DNA. Dowód ten polega na badaniu kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) jako podstawowego składnika chromosomów, odpowiedzialnego za mechanizm dziedziczenia. W DNA zakodowana jest bowiem informacja genetyczna, dlatego na podstawie tego typu badań istnieje możliwość wykluczenia ojcostwa danego mężczyzny z pewnością wynoszącą 99,999%.

 

Na znaczenie dowodu z badania DNA w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka zwrócił też uwagę Sąd Najwyższy. Wskazał, że wprawdzie Kodeks postępowania cywilnego nie ustanawia hierarchii dowodów (art. 244-309 K.p.c.), ponieważ żaden dowód nie wiąże sądu i podlega swobodnej ocenie sędziowskiej (art. 233 § 1 K.p.c.), jednakże dowód przyrodniczy z badania kodu genetycznego DNA (art. 309 K.p.c.), którego wyniki wykluczają ojcostwo domniemanego ojca, ma szczególny walor dowodowy w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka i zwykle dowód ten należy uważać za pewniejszy od dowodów osobowych, takich jak zeznania świadków i stron (wyrok SN z 14 stycznia 1998 r., I CKN 412/97, Lexis.pl nr 346228).

 

Jeszcze dobitniej wagę dowodu z badań DNA jako rozstrzygającego przedstawił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 13 października 2005 r. (IV CK 169/2005, Lexis.pl nr 1511206), stwierdzając, że obecnie, gdy istnieje przyrodniczy dowód w postaci grupowego badania DNA, który w sposób pewny może zarówno wykluczyć ojcostwo, jak i wskazać z prawdopodobieństwem równym praktycznie pewności, kto jest ojcem dziecka, przede wszystkim ten właśnie dowód powinien być jako pierwszy przeprowadzony w sprawach o pochodzenie dziecka, ma on bowiem rozstrzygające znaczenie. Jeśli możliwe jest przeprowadzenie takiego dowodu, nieracjonalne byłoby, także w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, przeprowadzanie dowodów osobowych, ze swojej natury niepewnych, jak również innych dowodów przyrodniczych, których stopień pewności jest daleko mniejszy niż dowodu z badań polimorfizmu DNA albo wręcz obrazują one tylko pewne prawdopodobieństwo związków pokrewieństwa między rodzicami i dziećmi. Prowadziłoby to bowiem do niczym nieuzasadnionego przedłużania postępowania i wzrostu jego kosztów, bez możliwości osiągnięcia skutku porównywalnego z wynikami badania DNA, umożliwiającymi ustalenie rzeczywistego stosunku pokrewieństwa.

 

W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy wyraził jeszcze jeden bardzo istotny pogląd. Zwrócił mianowicie uwagę na fakt, że dowód z badania DNA pozwala nie tylko z prawdopodobieństwem bliskim pewności wykluczyć ojcostwo danego mężczyzny, lecz także w takim samym stopniu pozytywnie ustalić ojcostwo innego mężczyzny. Dlatego też wskazał, że jeżeli w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa mąż matki odmawia, bez uzasadnionych powodów, poddania się badaniu DNA i dowód ten w odniesieniu do stron procesu nie może być z tej przyczyny przeprowadzony, dopuszczalne jest obalenie domniemania ojcostwa męża matki wszystkimi innymi dowodami wykazującymi niepodobieństwo jego ojcostwa, w tym także dowodami wskazującymi, że ojcostwo innego mężczyzny jest dostatecznie pewne. W szczególności w takiej sytuacji możliwe jest dopuszczenie dowodu z grupowego badania DNA matki, dziecka i domniemanego ojca (niemęża matki) dziecka, jeżeli wyrazi on na to zgodę. Wynik takiego badania, wskazujący z prawdopodobieństwem będącym praktycznie pewnością, że mężczyzna ten jest ojcem dziecka, pozwala uznać, iż wykazane zostało niepodobieństwo ojcostwa męża matki (art. 67).

 

Drugim istotnym dowodem w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa jest dowód z grupowego badania krwi (badania serologicznego). Pozwala on na całkowicie pewne wykluczenie ojcostwa domniemanego ojca dziecka, jakkolwiek nie pozwala już na pewne – jak przy badaniu DNA – ustalenie ojcostwa. Ponieważ jednak w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa chodzi o wykazanie, że mąż matki nie jest ojcem dziecka, dowód z badania krwi jest wystarczający do dowiedzenia tego faktu. Umożliwia on wykazanie niezbicie, że dany mężczyzna nie jest ojcem dziecka.

 

Ponieważ wykonanie badań czy to krwi, czy DNA wiąże się z pobraniem od rodziców i dziecka materiału do badań w postaci krwi lub innego materiału genetycznego (cebulki włosowe, ślina, plamy nasienia), powstaje problem zgody na jego dokonanie. Zgodnie z art. 306 K.p.c. pobranie krwi w celu jej badania może nastąpić tylko za zgodą osoby, której krew ma być pobrana, a jeżeli osoba ta nie ukończyła trzynastu lat lub jest ubezwłasnowolniona całkowicie – za zgodą jej przedstawiciela ustawowego. Choć przepis ten dotyczy tylko zasad pobrania krwi, nie ulega wątpliwości, że także na pobranie innego rodzaju materiału genetycznego potrzebna jest zgoda osoby, od której materiał ten ma być pobrany, a jeżeli osoba ta nie ukończyła trzynastu lat lub jest ubezwłasnowolniona całkowicie – zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Nie sposób bowiem przyjąć, żeby do pobrania jakiegokolwiek materiału indywidualizującego genotyp mogło dojść bez zgody osoby, której badanie takie dotyczy, tylko dlatego, że pobranie próbek materiału jest mniej inwazyjne niż w wypadku pobrania krwi. Art. 309 K.p.c. nakazuje określać sposób przeprowadzenia dowodu innymi środkami dowodowymi niż wymienione w artykułach poprzedzających zgodnie z ich charakterem, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o dowodach. Charakter badań kodu genetycznego, dokonywanych na potrzeby postępowania cywilnego, uzasadnia odpowiednie zastosowanie art. 306 K.p.c. do określania trybu pozyskiwania materiału do takich badań (wyrok SN z 22 lutego 2008 r., V CSK 432/2007, LexisNexis nr 1845822, OSNC-ZD 2008, nr D, poz. 119).

 

Odmowa udzielenia zgody na pobranie materiału do badań, niezbędnego do przeprowadzenia dowodu dopuszczonego przez sąd, albo też stawianie przeszkód w jego przeprowadzeniu (np. nieusprawiedliwione niestawiennictwo na pobranie materiału do badań) podlegają ocenie na podstawie art. 233 § 2 K.p.c., w ramach której sąd musi wszechstronnie rozważyć zarówno samą odmowę, jak i przyczyny odmowy uczestniczenia w przeprowadzeniu dowodu. Istotną wskazówkę interpretacyjną w tym zakresie stanowi wyrok z 9 stycznia 2001 r. (II CKN 1140/2000, LexisNexis nr 351888, OSNC 2001, nr 10, poz. 152), w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że przeszkody w przeprowadzeniu dowodu z badania krwi stwarzane przez stronę zobowiązaną do poddania się temu badaniu mogą być podstawą ustalenia sądu zgodnego z twierdzeniami strony przeciwnej, opartego na domniemaniu faktycznym. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak obowiązku prawnego poddania się zabiegowi pobrania krwi nie uwalnia od procesowych skutków odmowy. Skutki zastosowania przepisu art. 233 § 2 K.p.c. można określić przez art. 231 K.p.c. dopuszczający ustalanie faktów w drodze domniemania opartego na wnioskowaniu pośrednim, którego podstawę stanowią fakty ustalone uprzednio w sposób pewny. Sąd stosujący art. 233 § 2 K.p.c. może przyjąć, że przeprowadzenie dowodu dałoby wynik zgodny z twierdzeniem strony żądającej jego przeprowadzenia. Sąd Najwyższy przestrzega jednak przed schematyzmem stosowania powyższej zasady. Zwraca uwagę, że należy mieć na względzie, że przeszkoda w postaci niemożności przeprowadzenia dowodu z badań DNA w celu ustalenia pochodzenia dziecka nie przesądza automatycznie ani o pozytywnym, ani o negatywnym wyniku sprawy o zaprzeczenie ojcostwa. Uwzględnienie tego powództwa może mieć miejsce wówczas, gdy zgodnie z art. 67 K.r.o. powód wykaże, że mąż matki nie jest ojcem dziecka. Uwzględnienie powództwa nie może więc nastąpić wówczas, gdy sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie ma przekonania, iż kwestionujący swoje ojcostwo mąż matki nie jest ojcem dziecka, a wniosek ten wyprowadza jedynie ze względu na negatywną ocenę postawy procesowej pozwanej matki dziecka, która odmówiła zgody na przeprowadzenie badań genetycznych dotyczących ustalenia pochodzenia dziecka. Wyłączenie ojcostwa męża matki musi bowiem wynikać z całą pewnością. Jeżeli zatem w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa istnieją okoliczności (dowody) potwierdzające w ocenie sądu brak obcowania matki dziecka z jej mężem, bezpłodność ojca albo że ojcostwo innego mężczyzny jest pewne, a matka, odmawiając zgody (niezależnie od motywów) na pobranie krwi (własnej lub dziecka) do badań biologicznych, uniemożliwia przeprowadzenie tych badań, to nie można wykluczyć obalenia domniemania z art. 62 za pomocą domniemania wynikającego z art. 233 § 2 K.p.c. (wyrok SN z 9 listopada 2004 r., V CK 276/2004, Lexis.pl nr 389246; wyrok SN z 19 października 2011 r., II CSK 87/2011, Lexis.pl nr 3961534).

 

Natomiast jeżeli w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa to z rodziców, które nie wytoczyło powództwa, odmawia zgody na pobranie krwi od dziecka w wieku poniżej trzynastu lat w celu przeprowadzenia dowodu (także gdy sprawę wszczął prokurator na podstawie art. 86), może być ona zastąpiona zarządzeniem sądu opiekuńczego wydanym na podstawie art. 109. Sąd opiekuńczy może natomiast zarządzić pobranie krwi od dziecka tylko wtedy, gdy z okoliczności sprawy wynika, że dobro dziecka tego wymaga. Zarządzenie sądu musi się zatem opierać na analizie całokształtu okoliczności danego wypadku. W szczególności za takie okoliczności można uważać: rodzaj sprawy (o ustalenie ojcostwa, o zaprzeczenie ojcostwa), okoliczność, kto wystąpił z odpowiednim powództwem (samo dziecko czy jedno z rodziców), motywy, jakimi kieruje się to z rodziców, które powództwa nie wytoczyło i które odmawia zgody na pobranie krwi itp. Specjalnego umotywowania wymaga zarządzenie sądu opiekuńczego nakazujące pobranie krwi w procesie o zaprzeczenie ojcostwa z powództwa wszczętego przez jedno z rodziców, albowiem już z samego faktu, że dziecko jest stroną przeciwną, wynika, że w takim wypadku wymienione zarządzenie sądu opiekuńczego może być wydane tylko wyjątkowo. Nie ma przy tym podstaw, aby dobro dziecka utożsamiać z zasadą prawdy obiektywnej w sferze praw stanu cywilnego (por. uchwałę SN z 17 stycznia 1969 r., III CZP 124/68, LexisNexis nr 325678, OSNC 1969, nr 10, poz. 169, postanowienie SN z 5 maja 2000 r., II CKN 869/2000, LexisNexis nr 346025, OSNC 2000, nr 11, poz. 205).

 

W sprawach o zaprzeczenie ojcostwa nie można oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na uznaniu powództwa lub przyznaniu okoliczności faktycznych. W sprawach tych nie stosuje się art. 339 § 2 K.p.c. (art. 431 K.p.c. w zw. z art. 458 § 1 K.p.c.).

 

Co do terminu na wytoczenie powództwa przez Panią, oczywiście ma Pani rację, gdyż stosownie do art. 69 K.r.o.:

 

„§ 1. Matka może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa swego męża w ciągu sześciu miesięcy od urodzenia dziecka.

§ 2. Matka powinna wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko mężowi i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – przeciwko dziecku.

§ 3. Przepisy art. 64 i 65 stosuje się odpowiednio.”

 

Reasumując, Pani jako matka powinna wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa przeciwko domniemanemu ojcu (mężowi) i dziecku, a jeżeli mąż nie żyje – przeciwko dziecku.

 

Pozew o zaprzeczenie ojcostwa składa się w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania strony pozwanej. W sytuacji gdy pozwani mają różne miejsca zamieszkania, to Pani jako powód wnosi pozew według swojego wyboru. Jak wynika z tego, Pani mąż powinien mieć miejsce zamieszkania w Polsce, aby pozwać go przed sądem właściwym.

 

Opłata sądowa od pozwu o zaprzeczenie ojcostwa wynosi 200 zł.

 

Dowód z badań DNA powinien być podstawowym i pierwszym dowodem. Problemy, jakie może czynić Pani mąż, to odmowa poddania się temu badaniu (podobnie z badaniem krwi). Wtedy należałoby spróbować badań grupowego DNA Pani, dziecka i Pani obecnego partnera, jego zeznania oraz wykazanie faktu, że Pani od kilku lat przebywa na stałe za granicą. W standardowym teście DNA dla celów sądowych wymagane jest uczestnictwo matki, dziecka, domniemanego ojca oraz podanie danych personalnych (akt urodzenia dziecka, dokument tożsamości matki i domniemanego ojca).

 

W sprawach o zaprzeczenie ojcostwa zawsze bierze udział prokurator, który otrzymuje odpis pozwu i jest zawiadamiany przez sąd o terminie rozpraw.

 

Pozew składa się do wydziału rodzinnego sądu rejonowego w miejscu zamieszkania strony pozwanej, a jeśli nie mieszka w Polsce – miejsca zamieszkania strony powodowej.

 

Do pozwu trzeba dołączyć odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, odpis skrócony aktu małżeństwa oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej (200 zł) przelewem lub w postaci znaków opłaty sądowej.

 

Pozew składa się w 4 egzemplarzach: 1 oryginał plus 3 odpisy: dla pozwanego ojca, dla małoletniego dziecka, które zawsze w takich sytuacjach reprezentuje kurator, oraz dla prokuratura rejonowego, któremu sąd ma obowiązek doręczyć odpis pozwu i zawiadamiać go o terminach rozprawy.

 

Jeżeli Pani mąż również przebywa w Anglii, to może Pani wnieść pozew według właściwości miejscowej swojego miejsca zamieszkania w Polsce, jednak to miejsce trzeba jakoś uprawdopodobnić (co będzie trudne, jeżeli Pani na stałe od 10 lat przebywa w Anglii).

 

Niestety co do paszportu, to będzie Pani musiała wnieść sprawę do angielskiego sądu o zgodę na paszport, z tego powodu że nie ma Pani żadnego kontaktu z mężem, albo starać się o paszport angielski. Należałoby też sprawdzić, kogo jako ojca dziecka wpisał angielski urząd, bowiem często zdarza się, że domniemanie istniejące w Polsce nie ma zastosowania w innych krajach (jeżeli ojcem byłby Pani obecny partner, to jego zgoda na wyjazd byłaby jedynie potrzebna).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 4 + IX =

»Podobne materiały

Dziecko z mężatką i walka o prawa rodzicielskie

Przez kilka lat miałem romans z mężatką. Miesiąc temu urodziło nam się dziecko – córeczka. Z testów DNA wynika, że to ja jestem ojcem. Matka dziecka postanowiła, że zostanie z mężem, który twierdzi, że chce być tatą dla mojej córki. Czy sąd może pozbawić mnie władzy rodzicielskiej? Co mam

 

Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka

Ja i mój partner wychowujemy pięcioletniego syna. Oboje mamy takie same prawa. Od dłuższego czasu szukam pracy. Niestety bezskutecznie. Dlatego myślę o tym, aby wyjechać za granicę. Mój partner się na to nie zgadza, ale ja chcę lepszego życia dla mojego dziecka. Chciałabym wyjechać sama, znaleźć pra

 

Wykazanie zakupu nieruchomości ze środków własnych przy podziale majątku

Rozwodzę się z żoną i przeprowadzamy podział majątku. Posiadamy wspólność majątkową. W 2011 r. sprzedałem nieruchomość aktem notarialnym, żona w akcie potwierdziła, że kupiona była wyłącznie z moich środków. Później kupiłem nieruchomość ze środków własnych, za pieniądze kupione ze sprzedanej, kupiłe

 

Brak możliwości ustalenia właściciela nieruchomości w sprawie o zasiedzenie

Spełniam kryteria do zasiedzenia nieruchomości, ale nie można ustalić jej właściciela. W ewidencji gruntów jestem wpisany jako samoistny posiadacz, w gminie jako płatnik podatku. W sądzie nie mogą odnaleźć księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Czy mogę złożyć wniosek o stwierdzenie zasiedzenia?

 

Sądowe zabezpieczenie spadku przed przeprowadzeniem działu spadku

Wraz z bratem jesteśmy spadkobiercami po zmarłych rodzicach – każdy z nas w 50% (mamy na to postanowienie sądu). Chciałbym doprowadzić do cywilnego działu spadku, ponieważ zaistniał między nami konflikt w tym względzie. Przedmiotem sporu jest trzypokojowe mieszkanie, w którym obecnie mies

 

Wykrycie padaczki a odebranie prawa jazdy

Wykryto u mnie padaczkę. Czy i kiedy zostanie mi odebrane prawo jazdy?

 

Rachunek bankowy za granicą

Przez parę lat pracowałam na Bahamach, a teraz planuję powrót do Polski. Czy po powrocie mogę trzymać część oszczędności na rachunku bankowym, który został założony za granicą? Czy urząd skarbowy będzie domagał się wyjaśnień, gdy wykonam przelew na wysoką kwotę? Co w Polsce jest uznaw

 

Obowiązki członka małej wspólnoty mieszkaniowej

Jestem członkiem małej wspólnoty mieszkaniowej. Jeden z członków wspólnoty od wielu lat nie bierze udziału w pracach porządkowych wokół domu mieszkalnego. Żadne rozmowy nie skutkują zmianą zachowania. Jakie są możliwości nakłonienia członka wspólnoty do wykonywania obowiązków, jakie nakłada prawo o

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »