Mamy 11 498 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Śmierć przedsiębiorcy i dalsza działalność firmy

Autor: Barbara Wallas • Opublikowane: 12.08.2013

Czy po śmierci przedsiębiorcy możliwa jest dalsza działalność firmy? Właścicielka zakładu jest bardzo chora i wkrótce umrze. Firmę chciałby przejąć jej mąż. Co powinien zrobić? Firma zajmuje się produkcją wędlin, zatrudnia pracowników; sprzedaż jest prowadzona za pomocą kasy fiskalnej; pomieszczenia i maszyny są dzierżawione.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

W chwili śmierci prawa i obowiązki podatnika przechodzą na spadkobierców. Krąg spadkobierców ustalany jest zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), w skrócie: K.c.

 

Art. 922 § 1 K.c. stanowi, „że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej”. W tym momencie następuje ustalenie, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

 

Natomiast zgodnie z art. 924 K.c. spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa go z chwilą jego otwarcia (art. 925 K.c.). W związku z powyższymi przepisami do czasu postanowienia o nabyciu spadku oraz dokonania podziału spadku cały majątek – wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez zmarłą żonę wnioskodawcy – stanowi masę spadkową, a zarząd majątkiem spadkowym sprawują spadkobiercy, chyba że został ustanowiony wykonawca testamentu, kurator spadku lub dozór.

 

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

 

Natomiast § 2 powyższego artykułu przewiduje, że jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego spadkodawcy przysługują prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców, pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

 

Zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Składniki przedsiębiorstwa stanowią jego majątek i z chwilą śmierci przedsiębiorcy wchodzą w skład masy spadkowej, podobnie jak wszystkie zobowiązania spadkodawcy zaciągnięte w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

 

W przypadku spadkobrania nie wystąpi konieczność sporządzenia przez spadkobiercę takiego spisu i opodatkowania towarów objętych tym spisem. Stanowisko to potwierdzają organy podatkowe. Poza wyrejestrowaniem spadkodawcy konieczna jest rejestracja spadkobiercy dla celów podatkowych. W przypadku, gdy działalność ma być kontynuowana przez następcę prawnego, który dotychczas nie prowadził samodzielnie działalności gospodarczej, ma on obowiązek zarejestrowania się jako odrębny podmiot gospodarczy. Gdy spadkodawca zatrudniał pracowników i w związku z tym pełnił funkcję płatnika podatku, następca prawny zobowiązany będzie złożyć deklarację oraz wpłacić podatek z tytułu zaliczek na podatek dochodowy zatrudnianych osób (art. 97 § 3 Ordynacji). 

 

W przypadku śmierci właścicielki firmy, jeśli jej mąż zdecyduje dalej prowadzić jej działalność, powinien przeprowadzić następującą procedurę:

 

  1. po śmierci przedsiębiorcy (zakładam, że istnieje wspólnota majątkowa) po pierwsze wystąpić do urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia dotyczącego ewentualnych zaległości (art. 306 f Ordynacji podatkowej);
  2. dokonać nabycia spadku (w tym zorganizowanego przedsiębiorstwa wchodzącego w skład masy spadkowej), w przypadku innych spadkobierców dokonać takiego podziału, aby majątek firmy należał tylko do męża;
  3. z chwilą śmierci przedsiębiorcy (żony) następuje automatyczne zaprzestanie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a mąż musi dokonać rejestracji siebie jako przedsiębiorcy (NIP męża, nowy REGON, nowy numer wpisu do ewidencji działalności gospodarczej);
  4. podstawą przejęcia firmy wraz z majątkiem (środki trwałe oraz przejęcie pracowników) jest poświadczenie dziedziczenia lub sądowe nabycie spadku (pkt 2) i z tym dokumentem oraz zaświadczeniem o wpisie męża do ewidencji działalności dokonujemy pozostałych formalności (wykreślenie żony jako podatnika VAT-Z i zarejestrowanie męża jako podatnika VAT-R, złożenie deklaracji i opłacenie składek za pracowników do ZUS, zgłoszenia AGN, przerejestrowanie kasy fiskalnej).

 

Ważne, że mąż zmarłej właścicielki firmy nie zapłaci podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem zgłoszenia tego do Urzędu Skarbowego w ciągu 6 miesięcy, a dalsza działalność firmy jest możliwa.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dwa plus IV =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »