Mamy 11 279 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Śmierć pracodawcy

Autor: Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 26.11.2012

Zmarł właściciel firmy. Jakie są powinności żony zmarłego względem pracowników? Czy w związku ze śmiercią pracodawcy spadkobierca (czyli żona) ma wypłacić wynagrodzenia za miesiąc, w którym zmarł szef? Co z zaległymi urlopami?

 


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Śmierć właściciela firmy zatrudniającego pracowników i prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą jest podstawą wygaśnięcia stosunków pracy. Jak stanowi przepis art. 632 § 1 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.), z dniem śmierci pracodawcy umowy o pracę z pracownikami wygasają, z zastrzeżeniem przepisu § 3 tego artykułu. Zgodnie zaś z treścią powołanego art. 632 § 3 K.p., gdy któryś ze spadkobierców pracodawcy (osoby fizycznej) zechciałby kontynuować działalność, to nie dojdzie do wygaśnięcia stosunków pracy, a do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w rozumieniu przepisu art. 231 K.p. Konsekwencją tego przejścia będzie trwałość stosunków pracy, ze wszystkimi tego nieprzerwanymi konsekwencjami w zakresie obowiązków podatkowych, obowiązków dotyczących ubezpieczeń społecznych itd. Przez nowego pracodawcę, wedle komentowanej normy, należy rozumieć zarówno spadkobierców, jak i inną osobę, która przejmuje zakład pracy w wyniku np. sprzedaży masy spadkowej (tak Z. Salwa, Kodeks pracy. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007, s. 325).

 

W razie śmierci pracodawcy prowadzącego działalność gospodarczą na podstawie wpisu w ewidencji, jego spadkobiercy wstępują w prawa i obowiązki pracodawcy w ramach stosunków pracy z pracownikami zatrudnionymi przez zmarłego. Nie dotyczy to sytuacji, w której w skład spadku nie wchodzi zakład pracy (ogół składników materialnych – przyp. aut.) i w wyniku dziedziczenia nie dochodzi do przejęcia zakładu pracy w całości lub w części w rozumieniu art. 231 § 2 K.p. W takim wypadku stosunki pracy wygasają (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1994 r., sygn. akt I PZP 1/94).

 

Jeśli spadkodawca prowadził przedsiębiorstwo w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, to od dnia 23 października 2011 r. najlepszym rozwiązaniem dla zabezpieczenia ciągłości działania firmy jest sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego i przekazanie przedsiębiorstwa wybranej osobie (osobom) w drodze zapisu windykacyjnego (art. 9811 i następne Kodeksu cywilnego; w skrócie K.c.). Jeśli w tym wypadku pracodawca zaniechał skorzystania z tego rozwiązania, jego rodzina musi przeprowadzić postępowanie spadkowe, przy czym w aktualnym stanie prawnym można to uczynić w zasadzie w ciągu jednego dnia, udając się do wybranej kancelarii notarialnej i uczestnicząc w sporządzeniu notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, następnie rejestrowanego w ogólnopolskiej bazie prowadzonej przez Krajową Izbę Notarialną.

 

Według przepisu art. 632 § 2 K.p. pracownikowi, którego umowa o pracę wygasła z przyczyn określonych w § 1 (śmierć pracodawcy – osoby fizycznej), przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a w przypadku zawarcia umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonywania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni. Okres wypowiedzenia zależny jest od długości zatrudnienia u danego pracodawcy (art. 36 § 1 K.p.). Odszkodowanie, o którym mowa wyżej, ma na celu zrekompensowanie pracownikom utraty miejsca pracy w takich szczególnych okolicznościach. Tak więc w razie wygaśnięcia stosunków pracy pracownicy mogą domagać się także i tego świadczenia, również na drodze sądowej.

 

Aby jednak można było mówić o osobie obowiązanej do dokonania jakichkolwiek wypłat dla byłych pracowników, spadkobiercy muszą załatwić formalności spadkowe. Oznacza to, że muszą albo złożyć wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku i poczekać na uprawomocnienie się postanowienia w tej sprawie, co może potrwać do kilku miesięcy, albo przeprowadzić notarialną drogą potwierdzenie praw do spadku. Jeśli jest kilku spadkobierców, którzy z ustawy powołani są do spadku w pierwszej kolejności (np. małżonek i dzieci), mogą pomiędzy sobą dokonać działu spadku i zniesienia współwłasności, określając w ten sposób, komu przypadną poszczególne składniki z masy spadkowej. Nawet jeśli spadkobiercy działu spadku nie dokonają, to w stosunku do każdego z nich, po stwierdzeniu praw do spadku, byli pracownicy mogą skierować swoje roszczenie i ów spadkobierca obowiązany jest to roszczenie spełnić. Kwestia wzajemnych rozliczeń pomiędzy spadkobiercami nie musi interesować wierzyciela, który wybiera sobie jednego ze współdłużników solidarnych (art. 1034 § 1 K.c.).

 

Jeśli nie dojdzie do kontynuacji działalności pod kierunkiem nowego pracodawcy (spadkobiercy ustawowego lub testamentowego), to pracownikom należy wypłacić ekwiwalenty za niewykorzystane przez nich urlopy wypoczynkowe w całości, jeśli nie były wykorzystane urlopy za rok poprzedni, a za rok bieżący – proporcjonalnie do czasu przepracowanego u danego pracodawcy. Jak wynika z art. 171 § 1 K.p., w przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Niepełny miesiąc kalendarzowy pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca (art. 1552a § 2 K.p.).

 

Dalszą konsekwencją wygaśnięcia stosunków pracy (w związku ze śmiercią pracodawcy) powinno być wypłacenie wynagrodzeń za miesiąc, w którym zmarł pracodawca i w którym doszło do wygaśnięcia stosunków pracy, ale w mojej ocenie będą to wynagrodzenia proporcjonalne do przepracowanego faktycznie okresu. Od wynagrodzeń postawionych do dyspozycji pracowników należy odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (spadkobierca wystąpi tu w roli płatnika), a także uregulować składki na ubezpieczenia społeczne należne od tych wynagrodzeń zarówno w części finansowanej przez pracowników, jak i w części finansowanej przez pracodawcę. Równolegle spadkobiercy pracodawcy powinni zadbać także o dokumentacyjną stronę operacji wypłat (formularze podatkowe i ubezpieczeniowe).

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (1):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I + I =

23.09.2015

W przypadku śmierci pracodawcy będącego osobą fizyczną - spadkobiercy nie rozliczają zaliczek podatku od dokonanych wypłat. Pracownik otrzymuje kwotę bez potrąceń tego podatku i sam się rozlicza w PIT rocznym, wykazując otrzymane od spadkobierców kwoty w polu 'inne źródła'. Spadkobiercy rozliczają za to ZUS...

Marek Z.

»Podobne materiały

Śmierć pracownika

Czy należy potrącić składki ZUS z wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca w przypadku śmierci pracownika?

 

Przejęcie firmy przez córkę na wypadek śmierci ojca

Mam pytanie o przejęcie firmy przez moją córkę. Obecnie prowadzę działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Jak to zrobić, by mieć pewność, że na wypadek mojej śmierci firmę przejmie moja córka? Czy żeby umożliwić przejęcie firmy w przyszłości, należy spisać odpowiednią umowę? Czy raczej powi

 

Śmierć właściciela firmy a kontynuowanie działalności

Prowadzę firmę, zatrudniam czterech pracowników. Jestem schorowany i obawiam się, że w razie mojej śmierci firma przestanie istnieć. Chciałbym, by dalej prowadziła ją moja żona, by pracownicy nie obawiali się o swoją przyszłość. Jakie formalności powinienem załatwić, żeby tak się stało? Czy żon

 

Przejęcie firmy po zmarłym

Prowadzę sklep z artykułami spożywczymi, rozliczam się ryczałtem, nie mam kasy fiskalnej ani nie opłacam VAT-u. Niedawno zmarła moja matka, która też prowadziła sklep. Jestem jedynym spadkobiercą i chciałbym przejąć sklep po mamie. Rzecz w tym, że mama rozliczała się na zasadach ogólnych, była vatow

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »