.
Mamy 12 156 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Śmierć konkubenta w trakcie sprawy rozwodowej – spór o pogrzeb

Autor: Marek Nowakowski • Opublikowane: 30.05.2016

Mój przyjaciel zmarł w trakcie sprawy rozwodowej. Mieszkaliśmy razem od kilku lat, zmarł przy mnie, w moim mieszkaniu. Prokurator wydał mi ciało i ja dobrowolnie zorganizowałam pogrzeb. Teraz jego żona straszy mnie i firmę pogrzebową, że naruszyłam jej prawo do pochówku. Nadmieniam, że dzieci mego konkubenta podpisały zgodę na przeprowadzenie pochówku przeze mnie i firmę pogrzebową. Czy żona w trakcie sprawy rozwodowej ma do zmarłego takie same prawa jak w związku małżeńskim? Jak prawo chroni mnie jako faktycznie najbliższą osobę zmarłego? Mój partner żył ze mną i wydał mi ustnie dyspozycję co do swojego pochówku, a ja tę ostatnią wolę zmarłego wykonałam.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Prawo do pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie:

 

  1. pozostały małżonek (małżonka),
  2. krewni zstępni,
  3. krewni wstępni,
  4. krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa,
  5. powinowaci w linii prostej do 1 stopnia.

 

Prawo pochowania zwłok osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej przysługuje właściwym organom wojskowym w myśl przepisów wojskowych.

 

Prawo pochowania zwłok osób zasłużonych wobec Państwa i społeczeństwa przysługuje organom państwowym, instytucjom i organizacjom społecznym.

 

Prawo pochowania zwłok przysługuje również osobom, które do tego dobrowolnie się zobowiążą.

 

(Zob. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych, tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 118, poz. 687 ze zmianami, dalej zwanej: „Ustawą”).

 

Z powyższego wynika, że prawo do pochowania zwłok Pani konkubenta ma zarówno Pani jako osoba, która dobrowolnie zobowiązała się do ich pochowania, jak i pozostała żona Pani konkubenta. Problem polega na tym, czyje zachowanie – w danych, konkretnych okolicznościach – podlega ochronie prawnej.

 

Zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1982 roku (IV CR 171/82):

 

„O miejscu i sposobie pochowania zwłok, a także o wyborze osoby, która ma się tym zająć, decyduje przede wszystkim pozostawiona wola zmarłego; dopiero gdy zmarły takich dyspozycji nie pozostawił, zajęcie się pogrzebem i podjęcie koniecznych w związku z tym decyzji należy do osób wymienionych w art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz. U. Nr 11, poz. 62)”.

 

Na pierwszy rzut oka, skoro zmarły ustnie wyraził swoją wolę, uprawnioną do pochowania jego zwłok była Pani. Jednakowoż wola zmarłego musiałaby być wyrażona w odpowiedniej formie. Dla testamentów ustnych wymagane jest co najmniej spisanie woli spadkodawcy (przed dniem otwarcia spadku – śmierci spadkodawcy) oraz obecność dwóch pełnoletnich świadków. W Pani przypadku ten warunek nie został spełniony.

 

Co zatem robić w przypadku kolizji praw ze strony uprawnionych do pochówku? W mojej ocenie, sprawę rozstrzygnąć może – w przypadku zaistnienia sporu – sąd powszechny, który będzie rozpoznawał sprawę z powództwa np. pozostałej żony spadkodawcy o ochronę dóbr osobistych przeciwko Pani jako osobie, która pochowała zmarłego (albo odwrotnie). W takim przypadku ważnymi będą okoliczności sprawy, a więc zbadanie przez sąd stosunków między pozostałą żoną a zmarłym oraz między zmarłym a Panią.

 

Jeżeli sąd cywilny dojdzie do wniosku, że pozostała żona swoim żądaniem naruszyła Pani dobra osobiste, żądając prawa do pochowania swojego zmarłego męża, to uzasadnieniem dla takiego wyroku mogłoby być naruszenie przez nią zasad współżycia społecznego w ten sposób, że przed śmiercią toczyła się sprawa rozwodowa i pozostała żona i zmarły byli w konflikcie, a teraz nagle pozostała żona chce pochować męża. Mogłoby to stanowić jakąś strategię procesową.

 

Zgodnie z tezą wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1978 roku (IV CR 359/78):

 

„Wola osoby zmarłej, gdzie ma być pochowana ma znaczenie, jednakże wiążące tylko w płaszczyźnie moralnej i tym samym mogące mieć wpływ na ocenę, czy w razie kolizji ze strony uprawnionych do pochowania zwłok z art. 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (j.t. Dz. U. z 1972 r. Nr 47, poz. 298) postępowanie uprawnionego w pierwszej kolejności nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego”.

 

Podsumowanie:

 

  • Prawo do pochowania zwłok Pani konkubenta ma jego pozostała żona oraz Pani.
  • Ewentualny spór musiałby się rozstrzygnąć w trybie przepisów Kodeksu cywilnego przed sądem powszechnym.

 

 

 

 

Opis stanu faktycznego z grudnia 2014 r.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • dziesięć + 1 =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »

porady spadkowe

porady budowlane

porady prawnika odpowiedziprawne.pl

ozdobne poduszki Hampton