Mamy 10 970 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Służebność drogi a nieotrzymanie zasądzonego wynagrodzenia

Autor: Łukasz Poczyński • Opublikowane: 16.04.2010

W 2007 r. zostało przez sąd wydane postanowienie o ustanowieniu drogi koniecznej. Za tę służebność sąd zasądził jednorazową opłatę, której jednak wciąż nie otrzymałem. Czy mam prawo doliczyć do tego wynagrodzenia odsetki za zwłokę? Czy mam prawo nie użyczać służebności, mimo wyroku sądu, ale wobec braku dokonania opłaty i wytyczenia drogi przez geodetę? Kto powinien powołać geodetę?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Zgodnie z art. 145 § 1 Kodeksu cywilnego (w skrócie K.c.) „jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (droga konieczna)”.

 

Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej należy się zasadniczo z tytułu samego tylko ustanowienia służebności drogi koniecznej i jest niezależne od szkody właściciela nieruchomości obciążonej. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 08.05.2000 r. (sygn. akt V CKN 43/2000), „właścicielowi nieruchomości obciążonej przysługuje wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej, chociażby nie ponosił z tego tytułu żadnej szkody. Jeśli jednak szkodę taką poniósł, to jest obowiązany wykazać jej wysokość (art. 6 k.c.)”.

 

Sąd, ustanawiając służebność, orzeka o wynagrodzeniu z urzędu, niezależnie od wniosku właściciela nieruchomości służebnej, chyba ze uprawniony zrzekł się wynagrodzenia.

 

Przyjmuje się, iż wynagrodzenie powinno być określone jako świadczenie jednorazowe, jednakże orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza możliwość określenia wynagrodzenia w formie świadczeń okresowych (np. orzeczenie SN z 17.01.1969 r., sygn. akt III CRN 379/68).

 

Roszczenie o wynagrodzenie przedawnia się z upływem 10 lat od ustanowienia służebności (art. 118 K.c.). Jeżeli ustanowienie nastąpiło w orzeczeniu sądowym, to od daty uprawomocnienia się tego orzeczenia (art. 125 K.c.).

 

W związku z powyższym należy przyjąć, że roszczenie o wynagrodzenie staje się wymagalne wraz z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu służebności drogi koniecznej. Od tej chwili właściciel nieruchomości obciążonej może żądać od właściciela nieruchomości władnącej zapłaty odpowiedniego wynagrodzenia.

 

W mojej opinii nie jest wykluczone żądanie odsetek do należnej sumy za okres od daty wymagalności roszczenia (uprawomocnienia się orzeczenia sądu) do dnia zapłaty.

 

Przechodząc do dalszych kwestii, należy zauważyć, że w toku postępowania sąd bada przesłanki roszczenia o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Dokonuje też ustaleń niezbędnych do wytyczenia drogi koniecznej. W tym celu ustalono w Kodeksie postępowania cywilnego, że przed wydaniem postanowienia o ustanowieniu drogi koniecznej sąd powinien przeprowadzić dowód z oględzin nieruchomości, chyba że okoliczności istotne dla wytyczenia drogi koniecznej są niesporne i niewątpliwe albo przeprowadzenie dowodu z innych przyczyn nie jest potrzebne (art. 626 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Służy to rozpoznaniu topografii terenu, konfiguracji działek, warunków lokalnych oraz innych okoliczności decydujących o przebiegu służebnego szlaku drogi. Co do zasady przy przeprowadzaniu oględzin nieruchomości powinien uczestniczyć biegły do spraw rolnictwa i geodezji, którego powołuje sąd. Opinia biegłego pozwala na ocenę, czy przeprowadzenie danej drogi nastąpiło z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości władnącej przy najmniejszym obciążeniu nieruchomości służebnej (uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28.05.1971 r., sygn. akt III CRN 109/71).

 

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie sądu o ustanowieniu drogi koniecznej powinno być z reguły poprzedzone opinią biegłego geodety, ewentualnie także rolnika, pozwalającą na zaprojektowanie drogi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości władnącej, przy najmniejszym obciążeniu nieruchomości służebnej. Udział geodety jest tym bardziej niezbędny, że projektowany sposób ustanowienia drogi koniecznej powinien być zaznaczony na mapie według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych.

 

Dziwi więc, że w przedmiotowej sprawie sąd nie skorzystał z opinii biegłego geodety przy wytyczaniu drogi koniecznej, chociaż przepisy prawa nie nakładają na sąd wprost takiego obowiązku.

 

Niemniej należy pamiętać, iż postanowienie sądu o ustanowieniu służebności drogi koniecznej ma charakter konstytutywny – to znaczy służebność powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Sąd w swoim postanowieniu oznacza nieruchomość władnącą, nieruchomość służebną, przebieg drogi w nawiązaniu do oznaczenia na mapie, a także rodzaj i zakres ustanowionej służebności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23.09.1966 r., sygn. akt III CRN 214/66).

 

W związku z powyższym stanąłbym na stanowisku, iż mimo niezapłacenia wynagrodzenia oraz niewytyczenia drogi przez geodetę służebność obciąża Pańską nieruchomość i jest Pan zobowiązany udostępnić tę służebność osobie uprawnionej.

 

Dodam jeszcze, że geodetę powinna wyznaczyć ta osoba, na której rzecz ustanowiona została służebność drogi koniecznej, gdyż to ona ma interes w tym, aby droga została wytyczona.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

wersja do druku drukuj

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • I minus II =
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »