Mamy 10 894 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Skutki orzeczenia separacji w sferze majątkowej

Autor: Łukasz Obrał • Opublikowane: 04.12.2007

Artykuł omawia skutki orzeczenia separacji w sferze majątkowej i możliwości podziału majątku wspólnego.


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Orzeczenie separacji, prócz innych skutków, niesie ze sobą niezwykle istotną zmianę stosunków w sferze majątkowej małżonków.

 

Stosownie do art. 54 § 1 Kodeksu rodzinnego orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej z mocy prawa. Sąd nie wydaje w tym względzie żadnego odrębnego orzeczenia. Rozdzielność majątkowa powstaje nie z chwilą wydania orzeczenia o separacji, ale z chwilą jego uprawomocnienia się. Sąd w postępowaniu o separację nie ma możliwości orzeczenia rozdzielności majątkowej z mocą wsteczną, co jest możliwe w przypadku postępowania o orzeczenie rozdzielności majątkowej wszczętego na podstawie art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego.

 

Wskutek powstania rozdzielności majątkowej ze względu na orzeczenie separacji dotychczasowa wspólność majątkowa ulega przekształceniu we wspólność podobną do wspólności majątku spadkowego. Wynika to wprost z art. 46 Kodeksu rodzinnego, zgodnie z którym – w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających – od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do jego podziału, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku (art. 1035-1036, a także 197-221 Kodeksu cywilnego).

 

Wspólność majątku po powstaniu rozdzielności majątkowej obejmuje wyłącznie aktywa. Nie obejmuje zaś długów, które obciążają majątek wspólny małżonków.

 

Udział każdego z małżonków w majątku wspólnym wynosi połowę, co wynika z art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego. Jednak z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w jakim każdy z nich przyczynił się do jego powstania (art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego).

 

Do zarządu majątkiem wspólnym po orzeczeniu separacji i powstaniu rozdzielności majątkowej stosuje się odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zarządu majątkiem spadkowym.

 

Do rozporządzenia przedmiotem majątkowym, który wchodził w skład majątku wspólnego małżeńskiego, a także do dokonania czynności przekraczających zwykły zarząd majątkiem wspólnym konieczna jest zgoda obojga małżonków. W wypadku braku porozumienia pomiędzy nimi, każdy z małżonków może zwrócić się do sądu o wydanie zgody na rozporządzenie przedmiotem majątkowym lub na dokonanie innej czynności przekraczającej zwykły zarząd majątkiem wspólnym.

 

Do rozporządzenia przez jednego z małżonków udziałem w konkretnym przedmiocie należącym do majątku, który był objęty wspólnością małżeńską, niezbędna jest zgoda drugiego z nich, co wynika z art. 1036 Kodeksu cywilnego. W braku zgody drugiego z małżonków takie rozporządzenie jest bezskuteczne, o ile narusza uprawnienia przysługujące małżonkowi, wynikające z przepisów o podziale majątku wspólnego. Ta zasada dotyczy nie tylko zbycia udziału w majątku wspólnym, ale także obciążenia tego udziału.

 

Po powstaniu rozdzielności majątkowej każdy z małżonków może dochodzić w swoim imieniu i na swoją rzecz części wierzytelności stanowiącej składnik majątku, który był objęty wspólnością majątkową małżeńską. Małżonek może dochodzić części wierzytelności odpowiadającej wielkości jego udziału w majątku wspólnym i tylko wtedy, jeżeli należne świadczenie jest podzielne. Jeżeli świadczenie jest niepodzielne, to małżonkowie mogą dochodzić go wspólnie lub jedno z nich, jeżeli dochodzenie tej wierzytelności stanowi czynność zachowawczą.

 

Po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku orzeczenia separacji małżonkowie nadal odpowiadają za dług, który obciążał ich solidarnie w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.

 

Jeżeli w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej została ustanowiona hipoteka na nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego w celu zabezpieczenia wierzytelności, której dłużnikiem jest tylko jedno z małżonków to hipoteka ta nadal pozostaje w mocy.

 

Do podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej stosuje się przepisy o dziale spadku. Podział majątku może nastąpić na mocy umowy pomiędzy małżonkami będącymi w separacji lub na mocy orzeczenia sądu.

 

Stosownie do art. 58 § 3 i art. 613 § 1 w zw. z art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego podziału majątku wspólnego może dokonać sąd w postępowaniu o separację, jeżeli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu. W praktyce jest tak, że sąd dokona podziału majątku wspólnego w postępowaniu o separację, jeżeli małżonkowie przedstawią zgodny projekt podziału. Jeżeli nie ma zgody co do podziału tego majątku, sąd z pewnością odmówi dokonania tego podziału w postępowaniu o separację – zazwyczaj podział majątku w braku zgody powoduje konieczność przeprowadzenia czasochłonnego postępowania dowodowego, co wpływa na zwłokę w postępowaniu o separację.



Stan prawny obowiązujący na dzień 04.12.2007

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • VI plus osiem =

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
wizytówka Szukamy ambitnego prawnika »