.
Mamy 12 435 opinii naszych Klientów
Zadaj pytanie » Zadaj pytanie »

Indywidualne Porady Prawne

Masz podobny problem?
Opisz nam go i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Skutek śmiertelny prac wykonanych pod przymusem

Autor: Irena Sawa • Opublikowane: 19.07.2011

Pracodawca grozi mi zwolnieniem, jeśli nie wykonam robót hydraulicznych w budowanym przez naszą firmę pawilonie. Nie mam umiejętności ani uprawnień do wykonywania tego typu prac, zwłaszcza że należy użyć specjalistycznego sprzętu. Obawiam się, że moje czynności mogą przyczynić się w przyszłości do zawalenia się budynku i wypadku ze skutkiem śmiertelnym osób trzecich. Czy wtedy byłbym posądzony o spowodowanie wypadku? Co powinienem zrobić w tej sytuacji, by nie stracić pracy?


Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odnosząc się do treści pytania, uprzejmie wyjaśniam, iż bezspornie w razie wypadku, w tym wypadku śmiertelnego, w pierwszej kolejności podlegają sprawdzeniu przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze (przez prokuraturę) uprawnienia pracowników do wykonywania danych czynności, prac.

 

Odpowiedzialność bezwzględnie ponosi również i pracownik, którego praca przyczyniła się do powstania wypadku, w tym wypadku śmiertelnego.

 

„Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną.

 

Pracownik ponosi odpowiedzialność za szkodę w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda”.

 

Podkreślić należy, że każdorazowo to „pracodawca jest obowiązany wykazać okoliczności uzasadniające odpowiedzialność pracownika oraz wysokość powstałej szkody” – podstawa prawna to art. 114-116 Kodeksu pracy (w skrócie K.p.).

 

„Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.

 

Pracownik nie ponosi również ryzyka związanego z działalnością pracodawcy, a w szczególności nie odpowiada za szkodę wynikłą w związku z działaniem w granicach dopuszczalnego ryzyka” (art. 117 K.p.).

 

Ustawodawca podkreśla w przepisach kodeksowych, iż „w razie wyrządzenia szkody przez kilku pracowników każdy z nich ponosi odpowiedzialność za część szkody stosownie do przyczynienia się do niej i stopnia winy. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie stopnia winy i przyczynienia się poszczególnych pracowników do powstania szkody, odpowiadają oni w częściach równych.

 

Odszkodowanie wówczas ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody” (art. 118-119 K.p.).

 

W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest jednak wyłącznie pracodawca. Niestety, wobec pracodawcy, który naprawił szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, pracownik ponosi odpowiedzialność, co oznacza, że pracodawca może dochodzić na drodze sądowej od pracownika zwrotu poniesionych kosztów.

 

„Jeżeli naprawienie szkody następuje na podstawie ugody pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, wysokość odszkodowania może być obniżona, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych” (art. 121 § 1 K.p.).

 

Zgodnie z art. 1211 § 1 K.p. „w razie niewykonania ugody przez pracownika, podlega ona wykonaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, po nadaniu jej klauzuli wykonalności przez sąd pracy”.

 

Jeżeli natomiast w trakcie postępowania udowodnione zostanie, iż to pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest obowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości zgodnie z art. 122 K.p.

 

W myśl art. 100 § 1 K.p. „pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę”.

 

Odnosząc się do wskazanego przepisu, zaznaczyć należy, że polecenie pracodawcy, czyli polecenie wykonywania pracy bez posiadanych uprawnień, pracy wymagającej uprawnień specjalistycznych – jest sprzeczne z prawem, a nadto i z treścią umowy o pracę, zatem przysługuje Panu prawo uchylenia się od obowiązku wykonania polecenia pracodawcy.

 

Odmowę wykonania polecenia służbowego sugeruję sporządzić na piśmie z powołaniem dokładnie przyczyny, czyli bardzo proszę wskazać brak uprawnień do wykonywania tego typu prac, z zaznaczeniem, iż wykonywane czynności mogą stanowić ewentualne zagrożenie dla bezpieczeństwa innych osób.

 

Uchylenie się od obowiązku wykonania polecenia służbowego spowodowane jest obawą, że nie potrafi Pan czynności wykonać w sposób sumienny i staranny, do czego obligują Pana przepisy prawa.

 

Brak wykonania polecenia służbowego może stanowić uzasadnioną podstawę do wypowiedzenia umowy pracownikowi lub do rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia – z winy pracownika, czyli do tzw. dyscyplinarki, jednak polecenie wydane przez pracodawcę zawsze podlega badaniu sądu pracy pod kątem jego zasadności i zgodności z przepisami prawa oraz treścią umowy o pracę.

 

W tej sprawie bezspornie pracodawca nie ma racji.

 

Sąd Najwyższy w szeregu orzeczeń wypowiadał się w takim tonie: „bezprawna i świadoma odmowa wykonania polecenia, zagrażająca istotnym interesom pracodawcy, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy)” – tak w wyroku z dnia 12.06.1997 r., sygn. akt I PKN 211/97, OSNAPiUS 1998, nr 11, poz. 323.

 

Ponadto, odmowa wykonania polecenia służbowego może stanowić również uzasadnioną podstawę do wypowiedzenia umowy pracownikowi: „odmowa podporządkowania się poleceniom pracodawcy dotyczącym organizacji i sposobu wykonania umówionego rodzaju pracy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę” (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07.02.2007 r., sygn. akt I PK 221/06, Pr. Pracy 2007, nr 6, poz. 22).

 

W wyroku tym stwierdzono również, że „polecenie pracodawcy nie zostało w przepisach prawa pracy (z wyjątkiem dotyczącym niektórych poleceń w służbie publicznej) obwarowane wymogiem szczególnej formy. Kodeks pracy wymaga jedynie, by polecenie dotyczyło pracy oraz nie było sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę”.

 

Reasumując powyższe, stwierdzić należy, iż przesądzająca w niniejszej sprawie jest treść umowy o pracę oraz fakt, że polecenie pracodawcy jest niezgodne z prawem, bowiem pracodawca zmusza Pana do wykonywania czynności bez posiadanych uprawnień oraz niezgodnych z treścią umowy.

 

W takim przypadku może Pan odmówić wykonania polecenia służbowego zgodnie z cytowanym już art. 100 § 1 K.p.

 

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj i zapytaj prawnika >>

 

Komentarze (0):

Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>

  • 2 + II =
.
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Szukamy ambitnego prawnika »